Tuyến Giáp Nằm Ở Đâu: Giải Mã Vị Trí và Vai Trò Thiết Yếu

Trang Chủ / Tin tức / Tuyến Giáp Nằm Ở Đâu: Giải Mã Vị Trí và Vai Trò Thiết Yếu

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết quan trọng, đóng vai trò then chốt trong việc điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể. Tuy nhỏ bé nhưng những ảnh hưởng của nó lại vô cùng rộng lớn, từ năng lượng, nhịp tim đến sự phát triển của não bộ. Việc hiểu rõ tuyến giáp nằm ở đâu và cách thức hoạt động của nó là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe toàn diện. Bài viết này của Inter Stella sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về vị trí, cấu tạo, chức năng, các bệnh lý thường gặp và cách chăm sóc tuyến giáp khỏe mạnh.

Xem Nội Dung Bài Viết

Tuyến Giáp Là Gì và Tầm Quan Trọng Của Nó

Tuyến giáp là một tuyến nhỏ có hình dạng giống cánh bướm, nằm ở vùng cổ phía trước. Chức năng chính của nó là sản xuất và giải phóng các hormone vào máu để điều chỉnh quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Nếu tuyến giáp sản xuất quá nhiều hoặc quá ít hormone, đều có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đây là một bộ phận thiết yếu, ảnh hưởng đến hầu hết mọi tế bào và hệ cơ quan, từ hệ tim mạch, thần kinh cho đến hệ tiêu hóa và sinh sản.

Vị Trí Tuyến Giáp Nằm Ở Đâu Trên Cơ Thể?

Câu hỏi tuyến giáp nằm ở đâu là một trong những thắc mắc phổ biến nhất khi tìm hiểu về tuyến nội tiết này. Tuyến giáp có vị trí tuyến giáp nằm ở phía trước của cổ, ngay dưới thanh quản (hộp thoại) và nằm bên trên khí quản. Bạn có thể dễ dàng hình dung tuyến giáp nằm ở đâu bằng cách chạm vào cổ mình, nó nằm ở phía trước, giữa hõm xương đòn và cằm, thường không sờ thấy được ở trạng thái bình thường.

Kích thước của tuyến giáp khá nhỏ, với trọng lượng trung bình dao động từ 10 đến 20 gam ở người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, kích thước này có thể thay đổi tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe tổng thể của mỗi người. Mặc dù nhỏ bé, vị trí tuyến giáp này cho phép nó dễ dàng tiếp cận với nguồn máu dồi dào, giúp phân phối hormone hiệu quả khắp cơ thể.

Tuyến giáp hình cánh bướm nằm ở cổ, vị trí tuyến giáp

Cấu Tạo Của Tuyến Giáp và Các Thành Phần Chính

Tuyến giáp có hình dáng đặc trưng giống như cánh bướm, bao gồm hai thùy (thùy phải và thùy trái) nằm ở hai bên khí quản. Hai thùy này được nối với nhau bởi một phần mô mỏng gọi là eo tuyến giáp. Cấu trúc này giúp tuyến giáp ôm sát khí quản, đảm bảo sự phân bố hormone đồng đều.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Bên trong tuyến giáp, các tế bào biểu mô tạo thành những nang nhỏ chứa đầy chất keo. Chất keo này là một kho dự trữ giàu protein và các nguyên liệu cần thiết cho quá trình sản xuất hormone tuyến giáp. Kích thước tuyến giáp bình thường của các nang này rất nhỏ, khoảng từ 0,02-0,3mm, và biểu mô của chúng thường có hình lập phương hoặc hình trụ. Ngoài ra, trong khoảng trống giữa các nang, có thể tìm thấy các tế bào cận nang. Các tế bào này có chức năng tiết ra calcitonin, một hormone quan trọng tham gia vào quá trình điều hòa chuyển hóa canxi trong cơ thể, giúp duy trì xương chắc khỏe và cân bằng khoáng chất.

Chức Năng Của Tuyến Giáp: Hơn Cả Điều Hòa Trao Đổi Chất

Tuyến giáp là một nhà máy sản xuất hormone chính của cơ thể, chịu trách nhiệm tổng hợp và tiết ra một số hormone thiết yếu, bao gồm:

Hormone Tuyến Giáp: Những Tín Hiệu Sống Quan Trọng

Thyroxine (T4): Đây là hormone chính được tuyến giáp tạo ra và giải phóng vào máu. Dù ít hoạt động trực tiếp hơn T3, T4 có thể được chuyển đổi thành T3 thông qua quá trình khử iod ở các mô đích khi cần thiết, đóng vai trò như một dạng dự trữ.
Triiodothyronine (T3): Tuyến giáp sản xuất T3 với số lượng ít hơn T4, nhưng T3 lại có hoạt tính sinh học mạnh mẽ hơn và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi chất của tế bào. T3 là hormone chủ yếu tác động lên các cơ quan.
Triiodothyronine đảo ngược (RT3): Tuyến giáp cũng tạo ra một lượng rất nhỏ RT3, có tác dụng đối ngược với T3, giúp cơ thể điều chỉnh và cân bằng hoạt động của hormone tuyến giáp.
Calcitonin: Hormone này có vai trò quan trọng trong việc điều hòa nồng độ canxi trong máu, giúp ngăn ngừa tình trạng tăng canxi huyết và hỗ trợ sức khỏe xương khớp.

Để sản xuất các hormone này, tuyến giáp cần iod, một nguyên tố vi lượng mà cơ thể không tự tổng hợp được và phải được cung cấp qua chế độ ăn uống (phổ biến nhất là muối iod hóa và hải sản) và nước. Tuyến giáp sẽ hấp thụ iod và chuyển hóa nó thành hormone tuyến giáp. Cả việc thiếu hụt hay dư thừa iod đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức độ hormone mà tuyến giáp tạo ra và tiết ra, dẫn đến các rối loạn chức năng.

Mô tả tuyến giáp, chức năng nội tiết và vị trí của nó

Mối Liên Hệ Giữa Tuyến Giáp Và Các Cơ Quan Khác

Hệ thống nội tiết là một mạng lưới phức tạp gồm nhiều tuyến và hormone tương tác lẫn nhau. Tuyến giáp không hoạt động đơn độc mà có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan khác để duy trì cân bằng nội môi. Cụ thể, vùng dưới đồi (một khu vực nhỏ ở trung tâm não bộ) tiết ra hormone giải phóng tuyến giáp (TRH). TRH sau đó kích thích tuyến yên (nằm ở đáy não) tiết ra hormone kích thích tuyến giáp (TSH). TSH chính là “người điều khiển” các tế bào nang tuyến giáp giải phóng thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3) khi có đủ iod. Đây là một cơ chế phản hồi tiêu cực tinh vi, giúp cơ thể duy trì nồng độ hormone tuyến giáp ổn định.

Tác Động Rộng Khắp Của Hormone Tuyến Giáp

Các hormone của tuyến giáp ảnh hưởng đến hầu hết mọi hệ thống cơ quan trong cơ thể, bao gồm:

Hệ thống tim mạch: Hormone tuyến giáp giúp điều chỉnh lượng máu tim bơm qua hệ tuần hoàn (cung lượng tim), nhịp tim, cũng như sức mạnh và khả năng co bóp của tim. Rối loạn tuyến giáp có thể gây ra các vấn đề về nhịp tim hoặc huyết áp.
Hệ thống thần kinh: Chức năng tuyến giáp không bình thường có thể gây ra nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến hệ thần kinh, như tê bì, ngứa ran, đau hoặc cảm giác nóng rát ở các bộ phận cơ thể. Suy giáp thường liên quan đến trầm cảm, trong khi cường giáp có thể gây ra lo lắng, bồn chồn và khó ngủ.
Hệ thống tiêu hóa: Tuyến giáp có liên quan đến tốc độ thức ăn di chuyển qua hệ thống tiêu hóa (nhu động đường tiêu hóa). Suy giáp có thể gây táo bón, còn cường giáp thường dẫn đến tiêu chảy hoặc đi tiêu thường xuyên.
Hệ thống sinh sản: Rối loạn chức năng tuyến giáp có thể gây ra chu kỳ kinh nguyệt không đều ở phụ nữ và các vấn đề về khả năng sinh sản ở cả nam và nữ giới. Đối với phụ nữ mang thai, hormone tuyến giáp đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển bình thường của thai nhi.

Đối Tượng Dễ Mắc Bệnh Lý Tuyến Giáp

Bệnh tuyến giáp thường xảy ra ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Tỷ lệ phụ nữ mắc các bệnh tuyến giáp cao gấp 5 đến 8 lần so với nam giới, và khoảng 1/8 phụ nữ sẽ phát triển bệnh tuyến giáp trong cuộc đời. Lý do chính là sự khác biệt về cấu tạo cơ thể, yếu tố giải phẫu cũng như những thay đổi sinh lý và nội tiết tố mà cơ thể phụ nữ phải trải qua.

Phụ nữ trải qua nhiều giai đoạn thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ hơn nam giới, như tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, sau sinh và thời kỳ mãn kinh. Những biến động hormone này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn dịch mà tuyến giáp là mục tiêu. Tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp cũng là một yếu tố nguy cơ đáng kể.

Người phụ nữ đối mặt với các vấn đề bệnh lý tại vị trí tuyến giáp

Các Bệnh Lý Tuyến Giáp Thường Gặp và Triệu Chứng Cảnh Báo

Sức khỏe tuyến giáp có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều bệnh lý khác nhau. Dưới đây là các bệnh tuyến giáp phổ biến nhất:

Viêm Tuyến Giáp Hashimoto: Bệnh Tự Miễn Phổ Biến

Viêm tuyến giáp Hashimoto là một bệnh tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào mô tuyến giáp. Sự tấn công này dần dần phá hủy các tế bào tuyến giáp, dẫn đến suy giáp, tức là tuyến giáp không thể sản xuất đủ hormone mà cơ thể cần. Bệnh Hashimoto có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở phụ nữ trung niên. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của chứng suy giáp ở nhiều quốc gia, ảnh hưởng đến khoảng 5/100 người Mỹ. Các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng nhưng có thể bao gồm mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón và nhạy cảm với lạnh.

Bệnh Graves: Cường Giáp Nguy Hiểm

Bệnh Graves, còn gọi là bệnh Basedow, là một rối loạn hệ thống miễn dịch khác dẫn đến tình trạng tuyến giáp sản xuất hormone quá mức, được gọi là cường giáp. Bệnh Graves là một trong những dạng phổ biến nhất của cường giáp, nơi hormone tuyến giáp dư thừa đẩy nhanh quá trình trao đổi chất, ảnh hưởng đến chức năng hệ thần kinh, phát triển não, nhiệt độ cơ thể và nhiều thành phần quan trọng khác. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe như các vấn đề về tim mạch, mắt lồi và loãng xương. Triệu chứng thường gặp bao gồm sụt cân không rõ nguyên nhân, đánh trống ngực, run tay, đổ mồ hôi nhiều và lo lắng.

Bướu Cổ: Phì Đại Tuyến Giáp

Bướu cổ là hiện tượng tuyến giáp gia tăng kích thước không phải do ung thư. Nguyên nhân phổ biến nhất toàn cầu gây bướu cổ là thiếu iod trong chế độ ăn uống. Ước tính có khoảng 15,8% dân số thế giới bị bướu cổ, nhưng tỷ lệ này khác nhau và phổ biến hơn ở những nơi có mức độ thiếu hụt iod cao. Tại Hoa Kỳ, bướu cổ ảnh hưởng đến khoảng 4,7% dân số nói chung. Bướu cổ phổ biến hơn ở phụ nữ và người trên 40 tuổi. Các yếu tố rủi ro khác bao gồm tiền sử gia đình, việc sử dụng một số loại thuốc nhất định, mang thai hoặc phơi nhiễm phóng xạ. Mặc dù thường lành tính, bướu cổ lớn có thể gây khó nuốt, khó thở do chèn ép.

Nhân Tuyến Giáp: Nốt Phát Triển Bất Thường

Mô tuyến giáp phát triển bất thường có thể hình thành một hoặc nhiều nốt, gọi là bướu giáp nhân. Một trong các nhân tuyến giáp này có thể phát triển thành tổ chức tế bào ung thư, tuy nhiên tỷ lệ này tương đối thấp, chỉ khoảng 5-15% số nhân là ác tính. Tỷ lệ ác tính ở người bướu giáp đơn nhân thường cao hơn những người có bướu giáp đa nhân. Một nghiên cứu năm 2015 đã báo cáo rằng khoảng 1% nam giới và 5% phụ nữ sống ở các quốc gia có đủ iod vẫn có các nhân tuyến giáp lớn có thể sờ thấy được. Hầu hết các nhân tuyến giáp không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Nhưng nếu phát triển đủ lớn, chúng có thể gây sưng ở cổ, dẫn đến khó thở, đau khi nuốt và bướu cổ.

Các Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Lý Tuyến Giáp

Việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác là chìa khóa để điều trị hiệu quả các bệnh lý tuyến giáp. Có nhiều phương pháp được sử dụng để đánh giá chức năng và cấu trúc của tuyến giáp, bao gồm:

Siêu Âm Tuyến Giáp: Công Cụ Chẩn Đoán Ban Đầu

Siêu âm tuyến giáp là phương pháp đầu tiên và phổ biến nhất được chỉ định để kiểm tra tuyến giáp. Nhờ sóng siêu âm, bác sĩ có thể quan sát hình ảnh chi tiết của tuyến giáp, bao gồm vị trí tuyến giáp, kích thước, hình dạng, và đặc biệt là phát hiện các nhân tuyến giáp hoặc các bất thường khác mà không cần xâm lấn. Phương pháp này an toàn, không đau và có thể thực hiện nhanh chóng.

Xét Nghiệm Chức Năng Tuyến Giáp: Đánh Giá Hoạt Động Hormone

Xét nghiệm máu để chẩn đoán và kiểm tra chức năng tuyến giáp là một phương pháp được đánh giá cao bởi độ nhạy và tính chính xác. Các thông số cần được xác định sau xét nghiệm là T3, T4, FT3 (T3 tự do), FT4 (T4 tự do) và TSH (hormone kích thích tuyến giáp).

Chỉ số bình thường: T3, T4, FT3, FT4 và TSH nằm trong ngưỡng tham chiếu.
Chỉ số bất thường:
1. TSH cao và FT4 thấp: Đây là dấu hiệu của suy giáp nguyên phát.
2. TSH thấp và FT4 cao: Cho thấy cường giáp.
3. TSH thấp và FT4 thấp: Tình trạng suy giáp thứ phát, thường liên quan đến tuyến yên hoặc một số phản ứng khác của cơ thể ngoài tuyến giáp.
4. TSH tăng nhẹ và FT4 không thay đổi: Là dấu hiệu cảnh báo suy giáp không triệu chứng, cần được theo dõi.

Ngoài ra, xét nghiệm một số kháng thể như TPOAb (kháng thể kháng peroxidase tuyến giáp) hoặc TgAb (kháng thể kháng thyroglobulin), TRAb (kháng thể kích thích thụ thể TSH) giúp chẩn đoán các bệnh tuyến giáp tự miễn như Hashimoto hoặc Graves.

Kiểm Tra Độ Tập Trung Iod (Iodine Uptake Test)

Trong phương pháp này, bệnh nhân được sử dụng một lượng iod phóng xạ nhỏ trước khi thực hiện kiểm tra. Tuyến giáp hấp thụ iod để sản xuất hormone. Nếu tuyến giáp có độ tập trung iod cao, điều này thường cho thấy bạn đang bị cường giáp (do tuyến giáp hoạt động quá mức và hấp thụ nhiều iod để sản xuất hormone), và ngược lại. Nguyên nhân là do tuyến giáp sản xuất ra quá nhiều hoặc quá ít hormone.

Xạ Hình Tuyến Giáp: Hình Ảnh Chi Tiết

Bệnh nhân được sử dụng một lượng iod phóng xạ rất nhỏ (I-131 hoặc Technetium-99m) để kiểm tra sự hấp thu của các tế bào tuyến giáp. Các iod phóng xạ này sau khi vào cơ thể sẽ được các tế bào tuyến giáp hấp thụ. Tiến hành theo dõi các chất phóng xạ này để ghi lại những hình ảnh chi tiết, phục vụ cho việc chẩn đoán. Dựa vào đây, bác sĩ có thể đưa ra nhận xét về cấu trúc bất thường của tuyến giáp và nhân giáp một cách trực quan, phân biệt nhân nóng (tăng hoạt động) và nhân lạnh (giảm hoạt động).

Sinh Thiết Tuyến Giáp: Phát Hiện Ác Tính

Sinh thiết tuyến giáp được thực hiện khi có nghi ngờ về khối u ác tính. Thủ thuật này bao gồm gây tê vùng cổ, sau đó tiến hành chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA – Fine Needle Aspiration). Sau khi lấy một số tế bào và dịch nhân của tuyến giáp, bác sĩ sẽ soi dưới kính hiển vi để phát hiện những điểm bất thường, đặc biệt là các dấu hiệu của tế bào ung thư. Phương pháp này thường được áp dụng cho những nhân có kích thước lớn hơn 1cm hoặc có đặc điểm đáng ngờ trên siêu âm, và là xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán ung thư tuyến giáp.

Điều Trị Bệnh Lý Tuyến Giáp

Nếu bạn có những biểu hiện như sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi nhiều, nhịp tim nhanh, mệt mỏi kéo dài, kích ứng mắt, thường xuyên đi tiêu hoặc tiêu chảy, hay những triệu chứng liên quan tới cường giáp hoặc suy giáp, cần đến các phòng khám chuyên khoa hoặc bệnh viện lớn để được chẩn đoán và xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp kịp thời.

Phương pháp điều trị tuyến giáp sẽ tùy thuộc vào loại bệnh lý và mức độ nghiêm trọng. Đối với suy giáp, điều trị chủ yếu là thay thế hormone bằng thuốc levothyroxine hàng ngày. Với cường giáp, các lựa chọn có thể bao gồm thuốc kháng giáp, iod phóng xạ hoặc phẫu thuật. Đối với bướu cổ và nhân tuyến giáp, việc theo dõi định kỳ là cần thiết, và phẫu thuật có thể được chỉ định nếu kích thước lớn, gây chèn ép hoặc có nghi ngờ ác tính.

Cách Giữ Cho Tuyến Giáp Khỏe Mạnh Toàn Diện

Duy trì một tuyến giáp khỏe mạnh là điều cần thiết cho sức khỏe tổng thể. Dưới đây là những cách bạn có thể áp dụng:

Áp Dụng Chế Độ Ăn Uống Cân Bằng Dinh Dưỡng

Một trong những điều quan trọng nhất chúng ta có thể làm để duy trì tuyến giáp khỏe mạnh là áp dụng chế độ ăn uống cân bằng. Khoảng 70% hệ thống tự miễn dịch được tìm thấy trong ruột, được gọi là GALT (mô bạch huyết liên quan đến ruột). Khi niêm mạc ruột bị viêm, nó có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch. Các nghiên cứu cho thấy điều này đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh tuyến giáp tự miễn.

Để giúp kiểm soát tình trạng viêm và hỗ trợ tuyến giáp, người bệnh cần tuân theo chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng, bao gồm:

Trái cây và rau xanh: Giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm.
Các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt: Cung cấp chất xơ dồi dào, hỗ trợ sức khỏe đường ruột và ổn định đường huyết.
Cá và hải sản: Là nguồn cung cấp iod và axit béo Omega-3 quan trọng cho tuyến giáp. Tuy nhiên, cần lưu ý về lượng iod nếu đã có bệnh lý cường giáp.
Các loại hạt: Cung cấp selen, một khoáng chất thiết yếu cho chức năng tuyến giáp.
Dầu ăn và chất béo lành mạnh: Bao gồm dầu ô liu nguyên chất, dầu hạt cải hữu cơ, dầu hướng dương, dầu cây rum, dầu dừa và bơ. Những chất béo này hỗ trợ hấp thụ vitamin tan trong dầu và có đặc tính chống viêm.

Chế độ ăn uống cân bằng giúp duy trì tuyến giáp khỏe mạnh

Cảnh Giác Với Một Số Loại Thực Phẩm Có Hại

Để bảo vệ tuyến giáp, người bệnh nên tránh hoặc hạn chế một số loại thực phẩm và thành phần sau:

Thực phẩm chế biến sẵn: Chứa nhiều đường, chất bảo quản và phẩm màu, có thể gây viêm nhiễm và rối loạn chức năng.
Chất béo chuyển hóa, siro ngô có hàm lượng đường fructose cao, bột ngọt và đường tinh luyện: Những thành phần này có thể gây viêm ruột và kích hoạt các đợt bùng phát bệnh tự miễn dịch, ảnh hưởng gián tiếp đến tuyến giáp và các bộ phận khác của cơ thể.
Các loại rau họ cải sống với liều lượng cao: Súp lơ, bắp cải, cải xoăn, su hào, cải xoong, cải thìa và cải Brussels chứa nhiều chất dinh dưỡng nhưng khi ăn sống với lượng lớn có thể chứa các chất goitrogen, gây rối loạn tuyến giáp ở những người nhạy cảm. Nên nấu chín các loại rau này để giảm tác động của goitrogen.

Bổ Sung Các Chất Cần Thiết Theo Chỉ Định Y Tế

Việc bổ sung vi chất dinh dưỡng cần thiết cho tuyến giáp cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ:

Iod: Rất cần thiết cho quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp. Thiếu iod là một trong những nguyên nhân chính gây phì đại tuyến giáp và suy giáp. Tuy nhiên, quá nhiều iod cũng có thể gây ra chứng cường giáp ở những người nhạy cảm. Vì vậy, người bệnh tuyến giáp cần dùng thuốc hoặc bổ sung iod theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Selen hoặc vitamin D: Có tác dụng hỗ trợ cải thiện sức khỏe tuyến giáp. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng 200 mcg khoáng chất selen mỗi ngày có thể làm giảm các kháng thể kháng tuyến giáp. Sự thiếu hụt vitamin D nghiêm trọng có thể liên quan đến bệnh tự miễn dịch, vì vậy hãy nhớ bác sĩ kiểm tra mức vitamin D và bổ sung nếu hàm lượng trong cơ thể thấp dưới mức bình thường.
Probiotic: Có thể giúp điều chỉnh hệ thống miễn dịch, tăng cường nhu động và cải thiện tính thấm của ruột, có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh tuyến giáp gián tiếp thông qua việc cải thiện sức khỏe đường ruột.

Hạn Chế Tiếp Xúc Với Chất Độc Từ Môi Trường

Tiếp xúc lâu dài với các loại hóa chất can thiệp vào hệ thống nội tiết của cơ thể có thể gây ra các vấn đề về tuyến giáp. Trong đó, cần lưu ý nhóm chất ô nhiễm hữu cơ bền vững Perfluorinated (PFC), thường được tìm thấy trong những đồ vật như thảm, vải chống thấm nước, bọt chữa cháy, dụng cụ nấu chống dính và các sản phẩm làm từ da.

Nên tránh dùng xà phòng kháng khuẩn có chứa Triclosan. Triclosan là thành phần làm thay đổi quá trình điều hòa hormone trong các nghiên cứu trên động vật (các nghiên cứu trên cơ thể người vẫn đang được thực hiện). Giảm tiếp xúc với các hóa chất này có thể giúp bảo vệ tuyến giáp khỏi những tác động tiêu cực.

Có Thể Sống Mà Không Có Tuyến Giáp Không?

Tuyến giáp không phải là một cơ quan có khả năng tự tái tạo, nhưng con người vẫn có thể tồn tại mà không cần đến tuyến giáp. Điều này thường xảy ra khi tuyến giáp phải được cắt bỏ hoàn toàn do ung thư, bướu cổ quá lớn gây chèn ép hoặc cường giáp không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.

Sau khi cắt bỏ tuyến giáp, người bệnh cần liên hệ với bác sĩ để đánh giá lại các xét nghiệm máu về chức năng tuyến giáp (đặc biệt là xét nghiệm TSH để đo mức hormone kích thích tuyến giáp). Điều quan trọng cần lưu ý là có thể phải mất 6 – 8 tuần để xét nghiệm máu và tìm ra những thay đổi về hàm lượng hormone tuyến giáp sau khi cắt bỏ, vì cơ thể cần thời gian để thích nghi và điều chỉnh.

Hầu hết người bệnh thích nghi rất tốt với việc cắt bỏ tuyến giáp. Mặc dù tình trạng tăng cân sau khi cắt bỏ tuyến giáp là điều bình thường do thiếu hormone, nhưng với sự can thiệp thay thế hormone bằng thuốc levothyroxine hàng ngày và lối sống thích hợp, hầu hết người bệnh đều giảm được số cân thừa và duy trì cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, một số người vẫn có thể gặp phải các triệu chứng suy giáp như mệt mỏi, không chịu được lạnh, rụng tóc, da khô, táo bón, tâm trạng chán nản, chuột rút cơ bắp hoặc suy nghĩ và vận động chậm chạp. Việc tuân thủ điều trị và thăm khám định kỳ là vô cùng cần thiết để kiểm soát các triệu chứng này.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Tuyến Giáp

1. Khi nào tôi cần đi khám tuyến giáp?

Bạn nên đi khám tuyến giáp nếu có bất kỳ triệu chứng nào đáng ngờ của suy giáp (mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón, nhạy cảm với lạnh) hoặc cường giáp (sụt cân, tim đập nhanh, run tay, đổ mồ hôi nhiều, lo lắng). Ngoài ra, nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc phát hiện bất kỳ khối u hay sưng ở vùng cổ nơi tuyến giáp nằm ở đâu thì cũng cần được kiểm tra.

2. Bệnh tuyến giáp có di truyền không?

Một số bệnh tuyến giáp, đặc biệt là các bệnh tự miễn như Hashimoto và Graves, có yếu tố di truyền. Nếu có thành viên trong gia đình mắc các bệnh này, bạn có nguy cơ cao hơn và nên chủ động tầm soát sức khỏe tuyến giáp định kỳ.

3. Thiếu iod có phải là nguyên nhân duy nhất gây bướu cổ không?

Thiếu iod là nguyên nhân phổ biến nhất gây bướu cổ trên toàn thế giới, nhưng không phải là duy nhất. Các nguyên nhân khác có thể bao gồm bệnh Hashimoto, bệnh Graves, các nhân tuyến giáp, viêm tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp.

4. Phụ nữ mang thai có nên kiểm tra chức năng tuyến giáp không?

Có, việc kiểm tra chức năng tuyến giáp là rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai. Rối loạn tuyến giáp không được điều trị có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là sự phát triển não bộ. Nhiều tổ chức y tế khuyến nghị tầm soát chức năng tuyến giáp cho tất cả phụ nữ mang thai hoặc những người có nguy cơ cao.

5. Ăn nhiều thực phẩm chức năng có tốt cho tuyến giáp không?

Không phải lúc nào cũng tốt. Việc bổ sung quá nhiều vi chất dinh dưỡng, đặc biệt là iod hoặc selen, mà không có chỉ định của bác sĩ có thể gây hại cho tuyến giáp, đặc biệt nếu bạn đã có sẵn bệnh lý tuyến giáp. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào liên quan đến tuyến giáp.

Hiểu rõ tuyến giáp nằm ở đâu cũng như vai trò thiết yếu của nó trong cơ thể giúp chúng ta chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe. Việc tìm hiểu về cấu tạo, chức năng, các bệnh lý thường gặp và cách giữ cho tuyến giáp khỏe mạnh là vô cùng quan trọng. Hy vọng những thông tin từ Inter Stella đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan, từ đó xây dựng được chế độ chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho bản thân và gia đình.