Trương Gia Mô là ai? Tiểu sử, sự nghiệp và những điều cần biết

Trương Gia Mô là một cái tên không còn xa lạ trong làng điện ảnh Hoa ngữ và thế giới. Ông được biết đến là một trong những đạo diễn hàng đầu của Trung Quốc, một “phù thủy điện ảnh” với khả năng xây dựng hình ảnh vô cùng ấn tượng và sâu sắc. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu rực rỡ, cuộc đời và sự nghiệp của Trương Gia Mô cũng gây ra không ít tranh cãi. Để hiểu rõ hơn về con người và tài năng của ông, chúng ta hãy cùng nhau khám phá hành trình từ một nhân viên công xưởng trở thành đạo diễn gạo cội của điện ảnh Trung Quốc.

Có thể bạn quan tâm: Trưng Trắc Là Ai: Sự Thật Lịch Sử Đằng Sau Người Phụ Nữ Hùng Dũng

Tiểu sử và hành trình đến với điện ảnh

Trương Gia Mô sinh ngày 14 tháng 5 năm 1951 tại thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Tuổi thơ của ông không trải qua trong nhung lụa mà gắn liền với những năm tháng biến động của lịch sử Trung Quốc. Trước khi bén duyên với nghệ thuật thứ bảy, Trương Gia Mô đã có một thời gian dài làm công nhân tại một nhà máy ở quê hương mình.

Năm 1978, một bước ngoặt lớn đã đến khi ông thi đỗ vào khoa Đạo diễn của Học viện Điện ảnh Bắc Kinh (BFA). Đây là lứa sinh viên đầu tiên của học viện sau khi nền giáo dục đại học được khôi phục lại sau Cách mạng Văn hóa. Lớp học của ông được mệnh danh là “lứa tài tử” của điện ảnh Trung Quốc, quy tụ những cái tên sau này trở thành những đạo diễn hàng đầu như Trần Khải Ca, Điền Tráng Tráng. Đây chính là bệ phóng quan trọng giúp Trương Gia Mô đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp điện ảnh của mình.

Có thể bạn quan tâm: Trích Sài Là Gì? Giải Mã Địa Danh Lịch Sử Và Điệu Múa Cung Đình Tại Hà Nội

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

• Khám Phá Tiềm Năng Đầu Tư Hấp Dẫn tại Khu Công Nghiệp Tam Phước
• Giải Mã Vị Trí Cảng Đích Chima Ở Đâu Cho Đơn Hàng Quốc Tế
• Khám Phá Hình Ảnh Căn Hộ Chung Cư Ricca Quận 9 Chi Tiết Nhất
• Khu Công Nghiệp VSIP 2 Bình Dương: Trung Tâm Phát Triển Kinh Tế Vùng
• 10+ Mẫu Sơn Đẹp Nhất Hiện Nay Biến Hóa Không Gian Đẳng Cấp

Sự nghiệp điện ảnh đồ sộ và những dấu ấn vàng son

Sự nghiệp của Trương Gia Mô được chia làm hai giai đoạn rõ rệt: giai đoạn phim nghệ thuật và giai đoạn phim thương mại. Dù ở giai đoạn nào, ông cũng để lại những tác phẩm khó phai mờ trong lòng công chúng.

Giai đoạn phim nghệ thuật: Làn sóng mới của điện ảnh Trung Quốc

Nhắc đến Trương Gia Mô, người ta không thể không nhắc đến những bộ phim nghệ thuật xuất sắc những năm 80 và 90. Ông là một trong những nhân vật cốt lõi của “làn sóng mới” điện ảnh Trung Quốc, mang đến một làn gió mới với những góc nhìn hiện thực, sâu sắc về con người và xã hội.

• “Hồng Thạch Dung” (Red Sorghum – 1987): Đây là bộ phim đầu tay đánh dấu sự ra mắt của Trương Gia Mô và cũng là tác phẩm đưa nữ diễn viên Củng Lợi lên hàng sao. Phim chuyển thể từ tiểu thuyết “Cao lương đỏ” của Mạc Ngôn, kể về chuyện tình đầy nhiệt huyết và bản năng sinh tồn của người phụ nữ Cửu Nhi trong bối cảnh chiến tranh Trung-Nhật. Bộ phim đã đoạt giải Gấu Vàng tại Liên hoan phim Berlin, đưa điện ảnh Trung Quốc ra gần hơn với bạn bè quốc tế. Với hình ảnh đậm chất sử thi và màu sắc rực rỡ, Trương Gia Mô đã chứng minh được tài năng của một đạo diễn trẻ đầy triển vọng.

• “Cúc Đậu” (Ju Dou – 1990): Tiếp tục hợp tác với Củng Lợi, Trương Gia Mô kể câu chuyện bi kịch về người phụ nữ tên Cúc Đậu trong một gia đình nhuộm vải. Phim gây ấn tượng mạnh mẽ với hình ảnh những cuộn vải nhuộm rực rỡ nhưng ẩn chứa đầy sự压抑 và bi thương. Đây là bộ phim Trung Quốc đầu tiên được đề cử giải Oscar cho Phim ngoại ngữ hay nhất.

• “Đèn Lồng Đỏ Treo Cao” (Raise the Red Lantern – 1991): Đây có thể coi là đỉnh cao trong sự nghiệp phim nghệ thuật của Trương Gia Mô. Phim tiếp tục có sự tham gia của Củng Lợi và được quay ở Di Hòa Viên, kể về cuộc đời bi thảm của Tứ Nương, một người phụ nữ trẻ trở thành tiểu thiếp của một vị thương gia giàu có vào những năm 1920. Với hình ảnh những chiếc đèn lồng đỏ thẫm và không khí u tối,压抑, phim đã khắc họa sâu sắc sự hà khắc của chế độ phong kiến và thân phận phụ nữ. Tác phẩm này cũng được đề cử giải Oscar và giành giải Sư tử Bạc tại Liên hoan phim Venice.

• “Phải Sống” (To Live – 1994): Chuyển thể từ tiểu thuyết của Dư Hoa, bộ phim này là một bước ngoặt lớn. Phim kể về cuộc đời của một đôi vợ chồng từ những năm 1940 đến sau Cách mạng Văn hóa, trải qua bao thăng trầm của lịch sử. “Phải Sống” đã giành giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Cannes, nhưng đồng thời cũng bị cấm chiếu tại Trung Quốc và khiến Trương Gia Mô bị cấm làm phim trong một thời gian.

Sau “Phải Sống”, Trương Gia Mô tiếp tục các tác phẩm nghệ thuật như “Phong Nguyệt” (Shanghai Triad – 1995) và “Một Chuyến Đi Của Một Người Phụ Nữ” (A One and a Two… – 2000). Tuy nhiên, từ sau năm 2000, ông chuyển hướng mạnh mẽ sang làm phim thương mại.

Giai đoạn phim thương mại: Khi đạo diễn trở thành thương hiệu

Sau khi bị cấm làm phim, Trương Gia Mô trở lại với một hướng đi hoàn toàn mới. Ông không còn tập trung vào những câu chuyện hiện thực xã hội mà chuyển sang các bộ phim giải trí có kinh phí lớn, quy tụ dàn sao hạng A và hình ảnh hoành tráng.

• “Anh Hùng” (Hero – 2002): Đây là bộ phim đánh dấu sự chuyển mình của Trương Gia Mô. Với sự tham gia của Lương Triều Vỹ, Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Chân Tử Đan và dàn sao hạng A, “Anh Hùng” là một siêu phẩm võ hiệp kể về câu chuyện của Kinh Kha. Phim đã gây tiếng vang lớn tại phòng vé thế giới, đặc biệt là tại Mỹ, và được đề cử giải Oscar cho Phim ngoại ngữ hay nhất. Đây cũng là bộ phim Trung Quốc đầu tiên có doanh thu cao nhất tại thị trường nội địa.

• “Hồ sơ mật” (A Simple Noodle Story – 2009): Đây là một thử nghiệm thú vị khi Trương Gia Mô kết hợp thể loại phim cao bồi phương Tây với phim võ thuật Trung Quốc. Phim mang tính giải trí cao, dàn dựng công phu và là một trong những phim có doanh thu cao nhất tại Trung Quốc năm 2009.

• “Thập diện mai phục” (The Flowers of War – 2011): Đây là một bước tiến lớn của Trương Gia Mô khi hợp tác với nam diễn viên Hollywood Christian Bale. Phim lấy bối cảnh tại Nam Kinh trong cuộc thảm sát Nam Kinh, kể về một linh mục Mỹ và những cô gái bị kẹt trong một nhà thờ. Với kinh phí sản xuất lên đến 90 triệu USD, đây là một trong những bộ phim đắt giá nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Dù nhận được nhiều ý kiến trái chiều, phim vẫn là một nỗ lực lớn của Trương Gia Mô trong việc đưa điện ảnh Trung Quốc ra thế giới.

Sau đó, ông tiếp tục thực hiện các bộ phim lớn như “Quyết Chiến Quyến Xích” (The Great Wall – 2016) hợp tác với Matt Damon và Ngô Kinh, và “Một Chuyến Đi Của Một Người Phụ Nữ” (Shadow – 2018), một tác phẩm nghệ thuật đẹp mắt về chính trị và âm mưu trong triều đình.

Có thể bạn quan tâm: Lê Thu Hoài: Vợ Mc Trung Võ Là Ai? Hé Lộ Danh Tính Nữ Doanh Nhân Kín Tiếng

Đời tư và những tranh cãi

Bên cạnh sự nghiệp, đời tư của Trương Gia Mô cũng gây không ít tò mò. Ông kết hôn với người vợ đầu tiên Tiêu Hoa vào năm 1978 và có một người con trai. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân này đã tan vỡ sau khi Trương Gia Mô gặp gỡ và yêu Củng Lợi khi hợp tác trong các bộ phim đầu tiên.

Mối tình giữa Trương Gia Mô và Củng Lợi từng là đề tài hot của giới báo chí. Tuy nhiên, họ đã chia tay nhau sau khi hoàn thành bộ phim “Phải Sống”. Sau đó, Trương Gia Mô kết hôn với người phụ nữ họ Trần, một nhân viên ngân hàng, và có một người con trai.

Một điểm gây tranh cãi lớn trong sự nghiệp của Trương Gia Mô là việc ông từng bị chỉ trích vì tham gia sản xuất một bộ phim tài liệu về đại dịch COVID-19 cho một đài truyền hình Mỹ. Nhiều người cho rằng đây là hành động “bán rẻ” hình ảnh quốc gia. Tuy nhiên, Trương Gia Mô đã lên tiếng giải thích rằng ông muốn kể câu chuyện về những con người bình dị trong đại dịch, và ông cũng đã từ chối nhiều lời đề nghị từ các đài truyền hình khác.

Có thể bạn quan tâm: Trần Trung Kiên: Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Hành Trình Trở Thành Thủ Môn Triển Vọng Nhất Bóng Đá Việt Nam

Phong cách làm phim đặc trưng

Trương Gia Mô được biết đến với phong cách làm phim đặc trưng, với những điểm nhấn sau:

• Hình ảnh đậm tính nghệ thuật: Dù là phim nghệ thuật hay phim thương mại, các tác phẩm của Trương Gia Mô đều có hình ảnh vô cùng ấn tượng. Ông rất擅长 trong việc sử dụng màu sắc, ánh sáng và cảnh quan để tạo ra những khung hình đẹp như tranh vẽ. Các bộ phim của ông thường có màu sắc chủ đạo rõ rệt, từ màu đỏ rực rỡ trong “Đèn Lồng Đỏ Treo Cao” đến màu xanh lam u tối trong “Một Chuyến Đi Của Một Người Phụ Nữ”.
• Sử thi về lịch sử và văn hóa: Các tác phẩm của Trương Gia Mô thường lấy bối cảnh lịch sử hoặc văn hóa Trung Quốc. Ông không chỉ kể chuyện mà còn tái hiện lại một cách chân thực những không gian văn hóa, từ những con phố cổ đến cung điện nguy nga.
• Khai thác thân phận con người: Dù ở thể loại nào, Trương Gia Mô cũng luôn quan tâm đến số phận con người. Ông khắc họa rõ nét những mâu thuẫn, đau khổ và hạnh phúc của nhân vật, đặc biệt là phụ nữ.

Những thành tựu và giải thưởng

Sự nghiệp của Trương Gia Mô đã gặt hái được rất nhiều giải thưởng danh giá:

• Giải Gấu Vàng tại Liên hoan phim Berlin cho “Hồng Thạch Dung” (1987).
• Giải Sư tử Bạc tại Liên hoan phim Venice cho “Đèn Lồng Đỏ Treo Cao” (1991).
• Giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Cannes cho “Phải Sống” (1994).
• Nhiều giải thưởng điện ảnh Trung Quốc và quốc tế khác.
• Được đề cử giải Oscar cho Phim ngoại ngữ hay nhất với “Cúc Đậu”, “Đèn Lồng Đỏ Treo Cao” và “Anh Hùng”.

Ngoài ra, Trương Gia Mô còn là đạo diễn của lễ khai mạc và bế mạc Olympic Bắc Kinh 2008, một trong những sự kiện thể thao lớn nhất thế giới. Đây là một vinh dự lớn lao, khẳng định vị thế của ông trong làng nghệ thuật thế giới.

Kết luận

Trương Gia Mô không chỉ là một đạo diễn mà còn là một nghệ sĩ lớn của điện ảnh Trung Quốc. Từ những bộ phim nghệ thuật深刻 về xã hội đến những siêu phẩm thương mại hoành tráng, ông đã để lại một di sản điện ảnh đồ sộ và phong phú. Dù có những tranh cãi xung quanh cuộc đời và sự nghiệp, không thể phủ nhận tài năng và những đóng góp to lớn của ông cho nền điện ảnh thế giới. Hành trình từ một nhân viên công xưởng trở thành “phù thủy điện ảnh” của Trương Gia Mô thực sự là một câu chuyện truyền cảm hứng về đam mê và tài năng. Thông tin về các tác phẩm và tiểu sử của ông có thể được tham khảo thêm tại interstellas.com.