Trong vũ trụ quan rộng lớn của Đạo giáo, câu hỏi về thiên đạo là ai luôn là một điểm khởi đầu cho những khám phá sâu sắc về các nguyên lý tối thượng và các đấng sáng tạo. Không đơn thuần là một khái niệm trừu tượng, Thiên Đạo thường được cụ thể hóa qua những vị tôn thần cao quý, trong đó nổi bật nhất là Nguyên Thủy Thiên Tôn. Ngài được xem là Đấng khởi nguyên, nguồn gốc của vạn vật và là hiện thân sống động của Đạo Chân Chính. Bài viết này sẽ đưa bạn đi sâu vào thế giới thần bí của Đạo giáo để tìm hiểu rõ hơn về vị Thiên Tôn tối cao này và tầm quan trọng của Ngài trong vũ trụ quan Đạo giáo.
Có thể bạn quan tâm: Thiên Thần Bản Mệnh Là Ai? Tìm Hiểu Ý Nghĩa Và Vai Trò Trong Cuộc Sống
Nguyên Thủy Thiên Tôn là ai?
Nguyên Thủy Thiên Tôn, hay còn gọi là Ngọc Thanh Nguyên Thủy Thiên Tôn, là một trong Tam Thanh – ba vị tôn thần cao nhất trong Đạo giáo. Ngài được miêu tả là hiển hiện từ vô lượng kiếp số, trước cả thuở hồng mông hỗn độn, là cội rễ và nguồn gốc của mọi sự tồn tại. Danh xưng “Nguyên Thủy” (Nguyên: khởi đầu, Thủy: bắt đầu) đã nói lên tất cả, Ngài là Đấng tự có, không do bất cứ sự sinh hóa nào tạo ra, mà là khởi nguyên của vạn vật vạn nhân. “Thiên Tôn” (Thiên: trời, Tôn: tôn quý) chỉ phẩm vị tối cao, ngự trị trên các tầng trời, nắm giữ guồng quay Tạo Hóa.
Theo các kinh điển Đạo giáo như “Tùy thư – Kinh tịch chí tứ”, Nguyên Thủy Thiên Tôn “sinh vu Thái Nguyên chi tiên”, tức là sinh ra trước cả thời Thái Nguyên. Thân thể của Ngài “trường tồn bất diệt”, vĩnh hằng cùng vũ trụ. Khi thiên địa sơ khai, Ngài đã lập thệ nguyện hoằng thâm, dùng Đạo Chân diệu để khai độ quần mê, cứu vớt chúng sinh khỏi vòng luân hồi khổ đau. Trong các thời kỳ như Diên Khang, Xích Minh, Long Hán, Khai Hoàng, Nguyên Thủy Thiên Tôn đã diễn giảng giáo lý, hóa độ vô số chư vị thần tiên thượng phẩm, bao gồm cả Thái Thượng Lão Quân (Đạo Đức Thiên Tôn), Thái Thượng Trượng Nhân, Thiên Hoàn Chân Nhân, Ngũ Phương Ngũ Đế, Tam Quan Ngũ Lão, và Cửu Phủ Tứ Ti. Điều này minh chứng cho vai trò tối cao của Ngài trong việc hình thành và duy trì thế giới Đạo giáo.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Dự Án HC Golden City: Vị Trí Vàng và Tiện Ích Đẳng Cấp
- Trang trí nhà cho người mệnh Thủy: Gợi ý tông màu & họa tiết phù hợp
- Tăng Phúc Là Ai? Hành Trình Vượt Lên Từ Bản Cover Đến Ca Sĩ Chuyên Nghiệp
- Trang trí hàng rào lưới: 10 ý tưởng sáng tạo biến hàng rào đơn giản thành điểm nhấn nghệ thuật
- Cách Chọn Mẫu Vách Ngăn Phòng Khách Và Phòng Ngủ Tối Ưu Không Gian
Có thể bạn quan tâm: Tha Nhân Là Ai? Vai Trò Của Người Khác Trong Việc Hình Thành Con Người Bạn
Tam Thanh và quy luật sáng tạo vũ trụ
Nguyên Thủy Thiên Tôn ngự tại Ngọc Thanh Thánh Cảnh, Thanh Vi Thiên Cung. Ngài cùng với Linh Bảo Thiên Tôn (ngự Thượng Thanh Chân Cảnh, Vũ Dư Thiên Cung) và Đạo Đức Thiên Tôn (ngự Thái Thanh Tiên Cảnh, Đại Xích Thiên Cung) tạo thành Tam Thanh. Ba vị này tổng xưng là Tam Thanh Tam Cảnh Tam Bảo Thiên Tôn. Sự hiện diện của Tam Thanh biểu trưng cho quy luật “Đạo sinh Nhất, Nhất sinh Nhị, Nhị sinh Tam, Tam sinh Vạn Vật” – một triết lý cốt lõi của Đạo giáo giải thích quá trình vũ trụ được hình thành từ sự hư vô.
“Nhất” ở đây có thể hiểu là Huyền Nguyên Thủy Tam Khí, là khí khởi nguyên. Từ một khí này, vạn vật bắt đầu được sinh hóa. Tam Thanh chính là hóa hiện của Đạo khí tiên thiên, là tông cội của trời đất và nguồn gốc của Tạo hóa. Tam khí này lại hợp sinh thành cửu khí, là phương thế sinh hóa và vận hành vạn vật, ứng với câu kinh “Tam sinh vạn vật”. Khi chiêm ngưỡng vạn vật, người ta có thể nhận ra dấu chỉ của Đạo, bởi lẽ Đạo là Tam khí, biểu hiện ở nơi vật là Tam tài (trời, đất, người), ở nơi trời là Tam quang (nhật, nguyệt, tinh), và ở nơi con người là Tam tiêu, Tam bảo (tinh, khí, thần). Nguyên Thủy Thiên Tôn chính là đầu mạch khai sinh ra vạn hữu chúng sinh, ban tặng linh hồn, sự sống cùng muôn vàn món quà quý giá trong đời.
Có thể bạn quan tâm: Ten Lơ Man Là Ai? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Vai Trò Trong Văn Hóa Việt
Nơi ngự trị tối cao của Nguyên Thủy Thiên Tôn
Nguyên Thủy Thiên Tôn ngự tại nơi Đại La Thiên, một cảnh giới tối cao trong Đạo giáo. Trong Đại La Thiên, có nơi được xưng là “Huyền Đô Ngọc Kinh”, một cõi thanh tịnh, đất vàng, thành ngọc, không nhiễm trần cấu. Nơi đây có chư vị tiên vương, tiên công, tiên khanh, tiên bá hằng phò tá thị vệ. Kinh “Linh Bảo Vô Lượng Độ Nhân Thượng Kinh Đại Pháp” nói rằng “Đại La Thiên ấy, là nơi Hư Hoàng (niên hiệu ám chỉ Nguyên Thủy Thiên Tôn) ngự trị, bao hàm thiên địa, vô cực chí tôn.”
Đài tọa của Nguyên Thủy Thiên Tôn được xưng là “Úc La Tiêu Đài” hay “Thất Bảo Tử Vi Huyền Đài”. “Hoàng Kinh Tập Chú” miêu tả rằng: “Thiên trung tối thượng chi cực, thiên trung chi thiên, thần quang phương úc, tiêu nhiên chân thanh, cố ngôn úc la tiêu đài.” Điều này có nghĩa là ở nơi tối cao vô thượng trên các tầng trời, trong cõi trời của trời, thần quang ngào ngạt, khí thanh thơm ngát, đó chính là Úc La Tiêu Đài. “Đỗng Huyền Linh Bảo Ngọc Kinh Sơn Bộ Hư Kinh” còn viết: “Huyền giả Ngọc Kinh Sơn, tại Tam Thanh chi thượng, vô sắc vô trần, thượng hữu Ngọc Kinh Kim Khuyết Thất Bảo Huyền Đài (Úc La Tiêu Đài), Tử Vi Thượng Cung, trung hữu Tam Bảo Thần Kinh, sơn chi bát phương tự nhiên sinh nhất chú, di mạn bát phương, phúc cái chư thiên, bao la tam giới, vi Vô Thượng Đại La Thiên.” Tại Ngọc Kinh Sơn này, có Úc La Tiêu Đài, tám hướng sinh ra tám gốc bảo thụ, tỏa ra khắp phương, che phủ muôn cõi, bao la vạn tượng, tạo nên một cảnh giới thần tiên huyền ảo và vô cùng quảng đại.
Trong Đạo giáo, có ba mươi sáu cung trời. Ba mươi hai cung trời phía dưới là nơi của tất thảy chúng sinh đã hoặc chưa đắc Đạo. Trên ba mươi hai tầng trời này là ba tầng trời cao trọng được hóa hiện từ Huyền Nguyên Thủy Tam khí, bao gồm: Thánh Cảnh – Ngọc Thanh Thiên, Chân Cảnh – Thượng Thanh Thiên, Tiên Cảnh – Thái Thanh Thiên. Ba cung trời này hợp lại thành một Thiên cung quảng đại bao la khôn lường, được gọi là Đại La Thiên. Đây chính là nơi Nguyên Thủy Thiên Tôn an nhiên ngự trị, một tầng trời tối cao, là trời của trời, nơi cao nhất trong số những nơi cao, tương xứng với品 vị tôn quý của Ngài. Sau khi thiên địa được tạo lập, Tam Thanh thoái ẩn, và Nguyên Thủy Thiên Tôn hóa sinh cùng thông ban phù mệnh cho Ngọc Hoàng Đại Thiên Tôn thống chế càn khôn, tể chế vạn hóa, vì thế Ngọc Hoàng cũng an ngự nơi Đại La Thiên Cung cùng Tam Thanh chí圣.
Có thể bạn quan tâm: Sư Giác Nguyên: Tiểu Sử, Hành Trình Tu Tập Và Những Lời Dạy Ý Nghĩa
Biểu tượng và ảnh hưởng của Nguyên Thủy Thiên Tôn
Kinh “Lịch Đại Thần Tiên Thông Giám” đề cập Thiên Tôn “đỉnh phụ viên quang, phân nhi thất thập nhị sắc” (trên đầu có vòng hào quang, phân thành bảy mươi hai sắc). Do đó, đa phần các tôn tượng của Nguyên Thủy Thiên Tôn thường được tạo tác với hình dáng cầm một viên ngọc màu đỏ trên tay. Viên ngọc này tượng trưng cho thuở “thiên địa vị形, hỗn độn vị khai, vạn vật vị sinh”, tức là trạng thái vô cực, thời điểm hỗn độn mà âm dương chưa phân phán. Nó đại diện cho sự nguyên thủy, sự toàn vẹn trước khi vạn vật được hình thành.
Nguyên Thủy Tổ Khí hồi độ ngũ thường, tức ngũ hành: Đông phân Thanh cửu khí, Nam thụ Đan tam khí, Tây thành Bạch thất khí, Bắc quy Huyền ngũ khí, Trung sinh Hoàng nhất khí. Những khí này chính là Ngũ Lão. Nguyên Thủy Ngũ Lão phân bố thủy khí kết thành Ngũ Lão Ngọc Thiên Xích Thư Chân Văn. Chân văn này không chỉ là khí cụ hóa sinh thiên địa vạn hữu mà còn là phương thế hướng dẫn chúng sinh trên con đường trở về với Đạo.
Trong nhiều kinh điển của Đạo giáo, hình ảnh Ngũ đế trì phan (Ngũ Lão Ngũ Đế cầm tràng phan) hay Ngũ sắc tường vân (mây báu năm màu) thường được nhắc đến. Phan trong Đạo giáo là một pháp khí dẫn đường. Khi có một chúng sinh nào khởi tâm Quy Y, Quan Căn, Độ Lục hay thậm chí là công viên hành mãn, thăng chân đắc Đạo, Ngũ Lão đều ngự giáng trì linh phan để câu dẫn hồng ân từ Nguyên Thủy. Khi ấy, Ngũ Lão Thủy Khí kết thành ngũ sắc tường vân mà tán tác pháp giới, trên thì khiến chư chân khánh hỷ, dưới thì khiến chúng sinh an lành, nơi u minh thủy đồ thì bít tắc tử lộ khai mở sinh môn hầu tế độ quỷ hồn. Điều này thể hiện sự ảnh hưởng sâu rộng và lòng từ bi của Nguyên Thủy Thiên Tôn trong việc cứu độ chúng sinh ở mọi cảnh giới.
Lòng khiêm hạ từ bi tế độ của Nguyên Thủy Thiên Tôn
Mặc dù là Đấng tối cao, Nguyên Thủy Thiên Tôn không chỉ hiện diện như một vị thần uy nghiêm mà còn biểu hiện lòng từ bi vô hạn đối với chúng sinh. Trong các kinh điển, nhiều lần đề cập các vị chân nhân khởi cầu giáo pháp từ Ngài. Đôi khi Thiên Tôn cười, đôi khi Ngài yên lặng đăm chiêu hồi lâu, và thậm chí có lúc Ngài đổ lệ. Ngài vui mừng khi thấy có những chúng sinh thăng chân đắc Đạo, đón họ vào chính mình. Ngài buồn vì vô số chúng sinh vẫn đắm mình trong cảnh lầm than, phóng đãng thân tâm ý mà chuốc lấy luân hồi khốn khổ.
Nguyên Thủy Thiên Tôn vốn là Đấng vô tình vô danh, vô hình vô tướng, không có tư tình tư dục như chúng sinh phàm trần. Tuy nhiên, vì một lòng từ bi lân tuất quá lớn lao mà Ngài biểu hiện ra những thứ như thể cảm xúc. Ngài chẳng đành lạnh mặt mà uy nghiêm ngồi tòa cao nhất, nhưng đã hạ mình mà chia sẻ vui buồn cùng sinh dân. Ngài là đấng khiêm nhu, thường quảng cứu chúng sinh, thể hiện trọn vẹn ý nghĩa của thiên đạo là ai – không chỉ là sức mạnh tạo hóa mà còn là tình yêu thương và sự dẫn dắt không ngừng nghỉ.
Sự thờ kính Nguyên Thủy Thiên Tôn trong Đạo giáo
Trong Đạo giáo chính tông, Nguyên Thủy Thiên Tôn nói riêng và Tam Thanh nói chung chiếm một vị trí trung tâm và quan trọng trong các nghi lễ và hành trì. Phần lớn các đạo quán lớn nhỏ đều cung phụng Tam Thanh thần tượng, mặc dù hiếm khi có sự thờ kính riêng rẽ từng vị một. Điều này thể hiện sự tôn kính đối với bộ ba tối cao, những Đấng biểu trưng cho các nguyên lý cơ bản của vũ trụ.
Hằng năm, vào các ngày Đông chí, rằm tháng hai và Hạ chí, các Đạo quán đều cử hành pháp hội long trọng để mừng kinh thánh thọ của Nguyên Thủy Thiên Tôn, Đạo Đức Thiên Tôn và Linh Bảo Thiên Tôn. Đây là những dịp lễ lớn, thu hút đông đảo đạo hữu và tín đồ tham gia, cùng nhau dâng hương, tụng kinh và cầu nguyện. Ngay cả trong các kỳ pháp hội không tập trung trực tiếp vào Tam Thanh, ví dụ như pháp hội kính Tam Quan Đại Đế, Pháp hội quy y truyền độ, hay Pháp hội cầu phúc, cũng bắt buộc phải có các khoa nghi tôn kính Tam Thanh thượng thánh, ít nhất là phải có thượng Tam Bảo Hương, thể hiện vị trí không thể thiếu của các Ngài trong mọi hoạt động tín ngưỡng.
Giải thích Ngọc Thanh Bảo Cáo về Nguyên Thủy Thiên Tôn
Ngọc Thanh Bảo Cáo là một bài tán tụng tôn vinh Nguyên Thủy Thiên Tôn, ca ngợi phẩm vị và công đức vô lượng của Ngài.
Ngọc Thanh Bảo Cáo:
Chí tâm quy mệnh lễ
Tam giới chi thượng, Phạm khí di la
Thượng cực vô thượng, thiên trung chi thiên
Uất la tiêu đài, ngọc sơn thượng kinh
Miểu miểu kim khuyết, sâm la tịnh hoằng
Huyền nguyên nhất khí, hỗn độn chi tiên
Bảo châu chi trung, huyền chi hựu huyền
Khai minh tam cảnh, hóa sinh chư thiên
Ức vạn thiên chân, vô ưởng thánh chúng
Toàn đẩu历 ki, hồi độ ngũ thường
Nguy nguy đại phạm, vạn đạo chi tông
Đại la Ngọc Thanh,虚 vô tự nhiên
Chí chân diệu đạo Nguyên Thủy Thiên Tôn
Giải thích:
Khi giải thích bốn chữ Nguyên Thủy Thiên Tôn, kinh viết: “Vô tông vô thượng, nhi độc năng vi vạn vật chi thủy, cố danh Nguyên Thủy. Vận đạo nhất thiết vi tôn, nhi thường xứ nhị thanh, xuất chư thiên thượng, cố xưng Thiên Tôn”. Điều này nhấn mạnh rằng Nguyên Thủy Thiên Tôn là Đấng tự có, không do sự sinh hóa thường tình nào. Ngài có từ trước muôn thuở muôn đời, trước cả khi có thời gian và không gian. Vì thế, Ngài là khởi nguyên, là Cha già sinh ra Chúng thánh cùng mọi loài thụ tạo, quả thực là Chí Chân Đạo Bảo.
Đặc biệt, hai câu “Huyền nguyên nhất khí, hỗn độn chi tiên – Bảo châu chi trung, huyền chi hựu huyền” mang ý nghĩa sâu sắc. “Huyền nguyên nhất khí” đề cập đến thời điểm liên quan đến huyền – nguyên – thủy tam khí, tức là thời vô cực, khi thời gian và không gian chưa được thiết lập. Thuở đời đời, tiên thiên nhất khí hóa sinh Thủy khí (bản thể), không ngừng vận động và sinh hóa Nguyên khí (nguồn gốc khởi đầu thật sự), từ đó sinh ra Huyền khí. Huyền, Nguyên, Thủy tam khí là Tam Thanh khí (dù “Khí” chỉ là giả danh để gọi). Thuở huyền nguyên nhất khí tồn tại trước cả hỗn độn, nhấn mạnh rằng Nguyên Thủy Thiên Tôn có từ thời vô thủy, chí cùng, là khởi nguyên của vạn vật. Tiên先天 Đạo khí hóa sinh Huyền Nguyên Thủy tam khí, là tông cội của trời đất và nguồn gốc của Tạo hóa. Tam khí hợp sinh结 thành cửu khí, là phương thế sinh hóa và vận hành vạn vật, ứng với lời kinh “Tam sinh vạn vật”. Bởi Tam khí là nguồn cơn của Tạo hóa, nên khi ngắm nhìn vạn hữu, ta nhận ra các dấu chỉ của祂. Đạo là Tam khí, ở nơi vật là Tam tài, ở nơi trời là Tam quang (nhật, nguyệt, tinh), ở nơi người là Tam tiêu, tam bảo (tinh, khí, thần).
“Bảo châu chi trung” có thể hiểu là luật quân bình, biểu trưng cho hình tượng祂 cầm trong tay viên ngọc. Từ bất kỳ góc nhìn nào, viên ngọc cũng giữ được tính tròn trịa của nó, cũng như Đạo, bất kể thời điểm nào, luật quân bình của trời đất vẫn được thiết lập. Ngoài ra, nó còn gợi nhắc câu chuyện Nguyên Thủy Thiên Tôn treo một không động to như hạt nếp,祂 thuyết pháp度 quần tiên tại đó. Quần tiên sau khi sinh ra phải vào không động để đắc ngộ. Điều này gợi mở một ý nghĩa to lớn: quần tiên được sinh ra nhưng phải được đón nhận cái đức vô vi của Đạo trong không động mới thành tự nhiên cao chân. “Huyền chi hựu huyền” mô tả sự huyền diệu vô cùng, đó chính là “chúng diệu chi môn” – cánh cửa linh thiêng xuất phát mọi nguồn huyền diệu trong đất trời.
Chúng tôi đã tổng hợp thông tin từ các kinh điển Đạo giáo và các nhà nghiên cứu uy tín để đưa ra những phân tích sâu sắc nhất về vị trí và ý nghĩa của Nguyên Thủy Thiên Tôn. Qua đó, độc giả có thể hiểu rõ hơn về tầm vóc của Ngài và ảnh hưởng của Ngài đến vũ trụ quan Đạo giáo. Để khám phá thêm nhiều kiến thức tổng hợp về văn hóa, lịch sử và đời sống, bạn có thể truy cập thêm tại interstellas.com.
Việc tìm hiểu thiên đạo là ai trong bối cảnh Đạo giáo luôn dẫn chúng ta đến với Nguyên Thủy Thiên Tôn – Đấng tối cao, khởi nguyên của vạn vật và là biểu tượng của lòng từ bi vô hạn. Từ nguồn gốc huyền diệu trước thuở hỗn độn, vai trò khai hóa chúng sinh, đến nơi ngự trị tối cao và những biểu tượng sâu sắc, Nguyên Thủy Thiên Tôn thể hiện trọn vẹn các nguyên lý của Đạo. Ngài không chỉ là đấng sáng tạo mà còn là người dẫn dắt, biểu hiện sự khiêm hạ và lòng yêu thương đối với muôn loài. Sự thờ kính và giáo lý về Ngài vẫn tiếp tục soi đường cho hàng triệu tín đồ trên hành trình tìm kiếm chân lý và sự bình an.
