Tập Cận Bình, nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc trong thế kỷ 21, là một nhân vật gây tranh cãi và thu hút sự chú ý của toàn cầu. Từ một “hoàng tử đỏ” trải qua những năm tháng tuổi trẻ đầy gian khổ cho đến vị trí Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chủ tịch nước, hành trình của ông là sự pha trộn phức tạp giữa di sản gia đình, kinh nghiệm cá nhân và khát vọng chính trị. Bài viết này sẽ phân tích sâu sắc về tiểu sử, sự nghiệp và triết lý lãnh đạo của Tập Cận Bình, giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện nhất về người đàn ông đang định hình tương lai của cường quốc tỷ dân.
Có thể bạn quan tâm: Tần Cối Là Ai: Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Những Điều Thú Vị Về “ông Hoàng Nhạc Sến”
Tập Cận Bình là ai? Tổng quan về nhà lãnh đạo Trung Quốc
Tập Cận Bình sinh ngày 15 tháng 6 năm 1953 tại Bắc Kinh, là con trai của Tập Trọng Huân, một nhà cách mạng lão thành và là cựu Phó Thủ tướng nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Sinh ra trong một gia đình “thái tử đỏ” quyền lực, nhưng tuổi thơ của Tập Cận Bình lại gắn liền với những biến động chính trị dữ dội của Trung Quốc. Cha ông, Tập Trọng Huân, đã nhiều lần bị thanh trừng và chịu cảnh lao động khổ sai dưới thời Mao Trạch Đông, đặc biệt là trong cuộc Cách mạng Văn hóa. Chính những trải nghiệm cay đắng này đã hun đúc nên tính cách kiên cường và sự thấu hiểu sâu sắc về quyền lực chính trị ở người con trai Tập Cận Bình. Ông được biết đến là một nhà lãnh đạo quyết đoán, theo đuổi chủ nghĩa dân tộc và củng cố quyền lực cá nhân một cách mạnh mẽ, khác biệt rõ rệt so với thế hệ lãnh đạo tiền nhiệm theo đuổi “quyền lực tập thể”.
Có thể bạn quan tâm: Bà Tòng Thị Phóng Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Đóng Góp Cho Đất Nước
<>Xem Thêm Bài Viết:<>
Hành trình từ nông thôn đến đỉnh cao quyền lực
Sự nghiệp chính trị của Tập Cận Bình không phải là một con đường trải hoa hồng. Nó bắt đầu từ những vị trí khiêm tốn nhất ở vùng nông thôn và các tỉnh ven biển, nơi ông tích lũy kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc.
Những năm tháng tuổi trẻ và lao động ở nông thôn
Sau khi cha ông bị thanh trừng vào năm 1962, Tập Cận Bình, khi đó mới 9 tuổi, đã bị đưa đến sống trong điều kiện khó khăn. Năm 1969, ở tuổi 15, ông bị “phái xuống” làng Lương Gia Hà, huyện Văn An, tỉnh Thiểm Tây, để lao động cùng nông dân. Đây là giai đoạn quyết định塑造 tính cách ông. Trong bảy năm sống ở vùng đất nghèo khó này, ông đã làm các công việc chân tay như cuốc đất, chăn cừu, và xây dựng. Những khó khăn gay gắt đã tôi luyện ý chí và sự kiên nhẫn của ông. Có câu chuyện kể rằng ông đã cố gắng trốn thoát nhưng bị bắt và đưa trở lại, điều này càng củng cố quyết tâm vượt qua nghịch cảnh.
Bước chân vào chính trường và leo lên đỉnh cao
Sau khi trở về Bắc Kinh và học đại học, Tập Cận Bình bắt đầu sự nghiệp tại tỉnh Phúc Kiến năm 1985. Tại đây, ông được đánh giá là một nhà quản lý thực dụng, ủng hộ tăng trưởng kinh tế và cởi mở với thế giới bên ngoài. Ông tiếp tục thăng tiến qua các tỉnh giàu có và năng động như Chiết Giang và Thượng Hải.
Một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của Tập Cận Bình là cuộc cạnh tranh quyền lực với Bạc Hy Lai, người đề cao các chính sách theo kiểu Cách mạng Văn hóa tại Trùng Khánh. Việc Tập Cận Bình được chọn thay thế Bạc Hy Lai vào vị trí lãnh đạo cao nhất vào năm 2012 cho thấy sự tin tưởng của Đảng vào một nhà lãnh đạo có tư tưởng ôn hòa hơn nhưng vẫn kiên quyết bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng. Từ năm 2012, ông giữ chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, và từ năm 2013, ông là Chủ tịch nước, trở thành nhà lãnh đạo quyền lực nhất Trung Quốc kể từ thời Mao Trạch Đông.
Có thể bạn quan tâm: Trần Văn Thời: Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Tấm Gương Cách Mạng Bất Khuất
Triết lý lãnh đạo và chính sách nổi bật
Triết lý lãnh đạo của Tập Cận Bình là sự kết hợp giữa di sản của Mao Trạch Đông và các chính sách cải cách hiện đại, tập trung vào việc củng cố quyền lực của Đảng và khôi phục vị thế của Trung Quốc trên trường quốc tế.
Học thuyết “Mộng Trung Hoa” và sự phục hưng dân tộc
“Mộng Trung Hoa” (Chinese Dream) là học thuyết trung tâm của Tập Cận Bình, được giới thiệu ngay sau khi ông lên nắm quyền. Học thuyết này kêu gọi sự phục hưng dân tộc Trung Quốc, bao gồm việc đạt được thịnh vượng kinh tế, xây dựng một quân đội hùng mạnh và khôi phục vị thế lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc. Nó không chỉ là một khẩu hiệu mà là một tầm nhìn dài hạn được thể hiện qua các mục tiêu cụ thể: xây dựng một xã hội “tiểu khang” (thoát nghèo) vào năm 2021 và một xã hội hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa vào năm 2049.
Củng cố quyền lực và chống tham nhũng
Một trong những dấu ấn rõ nét nhất của thời đại Tập Cận Bình là chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn chưa từng có. Chiến dịch này đã xử lý hàng loạt quan chức cấp cao, kể cả những người đã về hưu như cựu Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Chu Vĩnh Khang. Mục tiêu của chiến dịch không chỉ là làm trong sạch bộ máy đảng mà còn là để loại bỏ đối thủ chính trị và củng cố quyền lực cá nhân. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng chiến dịch này cũng tạo ra sự sợ hãi và kìm hãm sự đa dạng xã hội.
Đối ngoại và vấn đề lãnh thổ
Về đối ngoại, Tập Cận Bình theo đuổi chính sách “nước lớn có trách nhiệm” nhưng cũng rất cứng rắn trong các vấn đề chủ quyền. Ông đã thúc đẩy sáng kiến “Vành đai và Con đường” (Belt and Road Initiative) để mở rộng ảnh hưởng kinh tế và địa chính trị của Trung Quốc. Trong các vấn đề lãnh thổ như Biển Đông, ông kiên quyết bảo vệ quan điểm của Trung Quốc và không ngần ngại đối mặt với áp lực từ các cường quốc khác như Hoa Kỳ và Nhật Bản.
Có thể bạn quan tâm: Trần Nguyên Hãn: Vị Tướng Tài, Mưu Lược Và Cái Kết Bi Đáng Trong Lịch Sử Việt Nam
Mối quan hệ phức tạp với di sản Mao Trạch Đông
Một trong những điểm gây tranh cãi nhất về Tập Cận Bình là thái độ của ông đối với di sản của Mao Trạch Đông. Dù cha ông là nạn nhân của các cuộc thanh trừng dưới thời Mao, Tập Cận Bình lại thể hiện sự tôn kính đặc biệt đối tượng Mao.
Sự tôn kính từ kinh nghiệm gia đình
Theo tiểu sử chính thức của cha ông, Tập Trọng Huân đã bị Mao cứu mạng vào năm 1935 sau một cuộc xung đột nội bộ đảng. Mao đã ra lệnh thả ông với nhận xét rằng “đầu không giống như hành lá: nếu cắt ra nó sẽ không mọc trở lại”. Khi cuộc Cách mạng Văn hóa nổ ra, Tập Trọng Huân bị Hồng vệ binh hành hạ, và Thủ tướng Chu Ân Lai đã can thiệp để bảo vệ ông. Những câu chuyện này được Tập Cận Bình tin tưởng và ông từng nói: “Nếu Mao không cứu cha tôi thì tôi không có mặt ở đây ngày hôm nay.”
Sự kế thừa “quý tộc đỏ”
Tập Cận Bình không đơn độc trong sự tôn kính Mao. Ông đại diện cho thế hệ “quý tộc đỏ” – con cái của các nhà cách mạng lão thành. Thế hệ này tự coi mình là người thừa kế “thiên hạ” mà cha mẹ họ đã chinh phục. Họ không muốn là thế hệ “đánh mất đế quốc”. Chính vì vậy, nhiều người trong giới này, kể cả Lưu Nguyên (con trai cựu Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ, người bị Mao thanh trừng đến chết), đều hậu thuẫn Tập Cận Bình trong việc làm sống lại các biểu tượng và ý tưởng của Mao.
Tuy nhiên, Tập Cận Bình không phải là một nhà cách mạng theo đuổi sự đảo lộn xã hội như Mao. Ông tuyên bố không được phủ nhận “hai thời kỳ ba mươi năm” (kỷ nguyên của Mao và thời kỳ cải cách hậu Mao). Ông muốn kết hợp sự vững chắc của chủ nghĩa Mao với cải cách hiện đại hóa để duy trì sự lãnh đạo của Đảng.
Thách thức và tương lai của Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình
Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, Trung Quốc đối mặt với hàng loạt thách thức lớn cả trong và ngoài nước, từ việc quản lý nền kinh tế chậm lại đến áp lực địa chính trị gia tăng.
Kinh tế và xã hội
Kinh tế Trung Quốc đang chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm ưu thế và được bảo trợ, trong khi nợ xấu và đầu tư kém hiệu quả là những gánh nặng lớn. Tập Cận Bình cũng đối mặt với vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu và sự bất mãn của tầng lớp trung lưu mới.
Quân đội và an ninh
Tập Cận Bình đã tiến hành cải tổ quân đội toàn diện để tái khẳng định lòng trung thành của quân đội với Đảng và cá nhân ông. Ông kiểm soát quân đội thông qua vị trí Chủ tịch Quân ủy Trung ương và nắm quyền chỉ huy trực tiếp quân đoàn bảo vệ trung ương. Về an ninh, chính quyền của ông đã thắt chặt kiểm soát internet, đàn áp bất đồng chính kiến và các tổ chức phi chính phủ, tạo ra một môi trường an ninh nghiêm ngặt hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ sau sự kiện Thiên An Môn năm 1989.
Tương lai chính trị
Tập Cận Bình đã phá vỡ thông lệ lãnh đạo tập thể và hai nhiệm kỳ 5 năm được thiết lập dưới thời Đặng Tiểu Bình. Ông tự chỉ định mình là “cốt lõi” của ban lãnh đạo và có dấu hiệu muốn kéo dài nhiệm kỳ. Việc này đặt ra nguy cơ lớn cho sự ổn định chính trị lâu dài của Trung Quốc, vì nó phụ thuộc quá nhiều vào khả năng của một cá nhân. Nếu ông phạm sai lầm lớn, không có cơ chế tập thể nào để điều chỉnh.
Kết luận
Tập Cận Bình là một nhà lãnh đạo phức tạp, được định hình bởi di sản gia đình đau khổ và khát vọng phục hồi dân tộc. Ông đã đưa Trung Quốc lên một tầm cao mới về quyền lực và ảnh hưởng toàn cầu, nhưng cũng tạo ra những rủi ro đáng kể do sự tập trung quyền lực cá nhân và sự suy giảm các cơ chế kiểm soát và cân bằng. Dưới thời ông, Trung Quốc đang theo đuổi một mô hình phát triển độc đáo, kết hợp giữa chủ nghĩa Mao và cải cách hiện đại, nhưng con đường phía còn nhiều chông gai. Hiểu rõ về Tập Cận Bình không chỉ giúp chúng ta nắm bắt được hiện tại của Trung Quốc mà còn dự đoán được tương lai của một cường quốc đang trỗi dậy. Để khám phá thêm nhiều bài viết phân tích sâu về các vấn đề thế giới và đời sống đa dạng, bạn đọc có thể truy cập interstellas.com.
