Samuel Johnson (1709–1784) là một nhân vật trung tâm trong văn học Anh thế kỷ 18, được biết đến như một nhà văn, nhà phê bình, nhà biên khảo và nhà từ điển học lỗi lạc. Ông không chỉ nổi tiếng với Từ điển tiếng Anh (A Dictionary of the English Language) ra mắt năm 1755, một công trình đồ sộ và có ảnh hưởng lâu dài, mà còn được nhớ đến với tư cách là một nhà văn châm biêm sắc sảo và là nhân vật có tính cách độc đáo trong giới văn học London. Trong nhiều thập kỷ, Samuel Johnson được coi là nhà văn tiếng Anh quan trọng nhất sau Shakespeare. Di sản của ông bao gồm những đóng góp to lớn cho ngôn ngữ, văn học phê bình, tiểu luận và thơ ca, bên cạnh đó là những câu chuyện đời tư đầy tính ngẫu hứng và trí tuệ.
Có thể bạn quan tâm: Seachains Là Ai? Hành Trình Đăng Quang Quán Quân Rap Việt Mùa 2
Tiểu sử Samuel Johnson: Những năm đầu đời và hành trình học vấn
Samuel Johnson sinh ngày 18 tháng 9 năm 1709 tại Lichfield, Staffordshire, trong một gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Cha ông, Michael Johnson, là một người bán sách cũ và thợ đóng giày, trong khi mẹ ông, Sarah Ford, xuất thân từ một gia đình có điều kiện hơn một chút. Tuổi thơ của Johnson bị ảnh hưởng bởi bệnh tật và sự cô lập. Năm lên hai tuổi, ông bị nhiễm bệnh đậu mùa, khiến thị lực của ông bị ảnh hưởng vĩnh viễn (một mắt bị mờ, mắt còn lại cũng yếu) và làn da ông bị sẹo nặng. Dù vậy, Johnson sớm bộc lộ trí thông minh vượt trội và niềm đam mê đọc sách.
Ông theo học tại Grammar School ở Lichfield, nơi ông bộc lộ năng khiếu văn chương Latinh. Tuy nhiên, gia đình ông không đủ khả năng tài trợ cho việc học đại học tại Cambridge hoặc Oxford ngay lập tức. Johnson đã phải làm giáo viên tại một trường học ở Market Bosworth trong một thời gian ngắn, một công việc mà ông mô tả là đầy đau khổ. Cuối cùng, với sự giúp đỡ từ người chú, Johnson nhập học tại Pembroke College, Oxford, vào năm 1728. Tại đây, ông bị cuốn hút bởi triết học và văn học, đặc biệt là tác phẩm của Alexander Pope và các nhà văn cổ điển.
Tuy nhiên, cuộc sống đại học của Johnson ngắn ngủi. Do túng thiếu và bệnh tật (có thể là bệnh vảy nến hoặc một dạng rối loạn thần kinh), ông bỏ học giữa chừng vào năm 1729 mà không lấy được bằng. Những năm sau đó là giai đoạn Johnson vật lộn với nghèo đói và trầm cảm. Ông thử làm giáo viên nhưng không thành công, và cuối cùng chuyển đến Birmingham, nơi ông kết hôn với Elizabeth “Tetty” Porter, một góa phụ lớn tuổi hơn ông nhiều. Mối quan hệ này尽管遭受 sự phản đối từ gia đình, nhưng Tetty đã trở thành nguồn động viên tinh thần lớn lao cho Johnson trong những năm tháng gian khó nhất.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Chiến Lược Chinh Phục: Một Công Ty Truyền Thông Đấu Thầu Hai Dự Án Lớn
- MC Ngọc Anh là ai? Tiểu sử, sự nghiệp và đời tư của nữ MC xinh đẹp
- Hướng Dẫn Chi Tiết Chọn Tủ Trang Trí Phòng Bếp Đẹp Và Tiện Nghi
- Dự Án La Home: Nâng Tầm Kết Nối Vùng Trục Lương Hoà – Bình Chánh
- Jack Ma Là Ai? Tiểu Sử Đầy Đủ Về Nhà Sáng Lập Alibaba
Có thể bạn quan tâm: Ohsawa Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Những Đóng Góp Của Cha Đẻ Phương Pháp Ăn Uống Ohsawa
Samuel Johnson là ai trong vai trò nhà từ điển học?
Khi nhắc đến “Samuel Johnson là ai”, câu trả lời quan trọng nhất thường gắn liền với công trình A Dictionary of the English Language. Vào giữa thế kỷ 18, tiếng Anh vẫn là một ngôn ngữ hỗn loạn, thiếu chuẩn mực. Không có cơ quan chính thức nào quy định chính tả hay định nghĩa từ ngữ. Johnson đã nhận thấy nhu cầu cấp thiết này và vào năm 1747, ông công bố kế hoạch cho một cuốn từ điển toàn diện.
Quá trình hoàn thành cuốn từ điển kéo dài gần 9 năm (1746–1755). Johnson đã làm việc một mình phần lớn thời gian, với sự giúp đỡ của một vài trợ lý. Kết quả là một cuốn sách đồ sộ, chứa khoảng 42.773 mục từ, cung cấp định nghĩa chi tiết, ví dụ minh họa từ văn học kinh điển và những lời bình luận châm biếm.
Điểm đặc biệt trong từ điển của Johnson là cách ông định nghĩa từ ngữ. Thay vì chỉ liệt kê nghĩa đen, ông thường đưa vào đó sự hài hước, sự khắt khe về đạo đức hoặc những nhận xét cá nhân. Ví dụ, định nghĩa về “oats” (yến mạch) của ông vẫn nổi tiếng cho đến ngày nay: “Một loại ngũ cốc, ở Anh thường dùng để nuôi ngựa, ở Scotland thì dùng cho người.” Hay định nghĩa “lexicographer” (người làm từ điển) là “một nhà văn tầm thường, người lao động không được trả công cho việc ghi chép lại những lời giải thích về từ ngữ.”
Mặc dù từ điển của Johnson không hoàn hảo (đôi khi có sai sót về ngữ源 học) và chưa bao giờ đạt được mục tiêu tài chính như kỳ vọng, nó đã trở thành tiêu chuẩn tiếng Anh trong hơn 150 năm sau đó. Nó giúp ổn định ngôn ngữ, tạo nền tảng cho các từ điển hiện đại và khẳng định vị thế của Johnson như một nhà ngôn ngữ học vĩ đại.
Có thể bạn quan tâm: Người Giàu Nhất Thế Giới Năm 2019 Là Ai?
Sự nghiệp văn chương và phê bình
Ngoài từ điển, Samuel Johnson còn là một nhà văn prolific (sáng tác nhiều). Thơ ca của ông, đặc biệt là các bài thơ The Vanity of Human Wishes (Tính phù phiếm của những ước vọng con người), được đánh giá cao về mặt học thuật và triết lý. Đây là một bài thơ đả kích xã hội, phê phán sự mong manh của vinh quang và quyền lực.
Tuy nhiên, có lẽ tác phẩm nổi tiếng nhất của Johnson (ngoài từ điển) là The History of Rasselas, Prince of Abissinia (Lịch sử Rasselas, hoàng tử Abissinia), một câu chuyện ngắn về một hoàng tử trẻ rời bỏ cung điện hoàng gia để khám phá thế giới bên ngoài, chỉ để nhận ra rằng không nơi đâu là hoàn hảo. Tác phẩm này được viết trong vòng một tuần để trang trải chi phí tang lễ cho mẹ ông, nhưng nó mang đậm tính triết lý về sự bất mãn và hạnh phúc.
Johnson còn là một nhà phê bình văn học uyên bác. Các bài phê bình của ông về các tác phẩm Shakespeare và các nhà văn đương đại đã định hình lại cách đọc văn học Anh. Ông là người theo đuổi chủ nghĩa hiện thực trong văn học, luôn tìm kiếm sự thật về con người và xã hội trong các tác phẩm văn chương.
Có thể bạn quan tâm: Người Già Nhất Thế Giới Là Ai? Cuộc Hành Trình Tìm Kiếm Và Xác Định Kỷ Lục Tuổi Thọ
Câu chuyện đời tư và tính cách nổi loạn
Samuel Johnson được biết đến là một người có ngoại hình xấu xí, to lớn, lùn, và thường xuyên có những hành động kỳ quặc như lẩm bẩm một mình hoặc bước đi lắc lư. Ông cũng phải vật lộn với chứng trầm cảm (trầm cảm lưỡng cực) và các cơn lo âu suốt đời. Tuy nhiên, trí tuệ sắc sảo và tính cách gồ ghề của ông đã thu hút một nhóm bạn văn nghệ sĩ tại quán cà phê ở London.
Nổi tiếng nhất là mối quan hệ của Johnson với James Boswell, một nhà văn trẻ người Scotland. Boswell đã ghi chép lại tỉ mỉ các cuộc trò chuyện của Johnson trong cuốn The Life of Samuel Johnson (1791). Qua đó, người đọc thấy được một Johnson thông minh, hóm hỉnh, đôi khi độc đoán, nhưng cũng rất nhân hậu. Boswell đã giúp “khắc họa” hình ảnh Johnson không chỉ là một học giả khô khan mà còn là một con người đầy đam mê, sợ hãi cái chết và có những thói quen lạ lùng (như sờ vào mọi cái cây trên đường đi hay cố gắng chạm vào đỉnh cột ở Charing Cross).
Một câu chuyện nổi tiếng khác về Johnson là sự nghiệp chơi kịch của ông. Ở tuổi 53, Johnson đã thử sức trên sân khấu với vở kịch Irene. Tuy vở kịch không thành công rực rỡ, nhưng Johnson đã có một khoảnh khắc hài hước khi đứng sau màn kịch, run rẩy lo lắng, và khi nghe thấy tiếng vỗ tay đầu tiên, ông đã hét lên: “Đủ rồi! Đủ rồi! Đừng hét nữa!”
Những năm cuối đời và di sản
Những năm cuối đời, Johnson nhận được lương hưu từ triều đình vua George III, giúp ông thoát khỏi cảnh nghèo đói. Ông tiếp tục viết lách và chỉnh sửa các tác phẩm của Shakespeare, đồng thời tham gia sâu vào các vấn đề chính trị và xã hội của nước Anh. Johnson là một nhà phê bình nhiệt thành của chế độ nô lệ và là người ủng hộ quyền lợi cho những người bị áp bức.
Samuel Johnson qua đời ngày 13 tháng 12 năm 1784 và được chôn cất tại Tu viện Westminster, một vinh dự lớn lao dành cho một nhà văn. Di sản của ông vẫn còn sống mãi. Từ điển tiếng Anh của Johnson là một kỳ công của trí tuệ con người, và các tác phẩm văn học của ông tiếp tục được nghiên cứu và đọc lại.
Qua những đóng góp của mình, Samuel Johnson đã định nghĩa lại vai trò của nhà trí thức trong xã hội Anh thế kỷ 18. Ông không chỉ là một nhà học giả trong tháp ngà mà còn là một con người của công chúng, dám lên tiếng về những bất công và tìm kiếm sự thật thông qua ngôn ngữ.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Samuel Johnson có quan hệ gì với James Boswell?
James Boswell là một nhà văn và là bạn thân của Samuel Johnson. Boswell được biết đến nhiều nhất nhờ cuốn tiểu sử The Life of Samuel Johnson, một trong những tiểu sử nổi tiếng nhất trong văn học tiếng Anh. Boswell đã ghi chép lại các cuộc trò chuyện, thói quen và tính cách của Johnson một cách chi tiết, giúp hình ảnh của Johnson được lưu truyền hậu thế.
2. Tác phẩm nào của Samuel Johnson được coi là quan trọng nhất?
Tác phẩm quan trọng nhất và có ảnh hưởng nhất của Samuel Johnson là A Dictionary of the English Language (1755). Đây là một trong những cuốn từ điển tiếng Anh có ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại, thiết lập tiêu chuẩn cho ngôn ngữ Anh trong hơn một thế kỷ.
3. Samuel Johnson có phải là một Kitô hữu mộ đạo không?
Dù Johnson có những nghi ngờ về thần học và phải vật lộn với đức tin cá nhân, ông là một người tin kính sâu sắc. Ông là một Kitô hữu mộ đạo, thường xuyên cầu nguyện và tham dự nhà thờ. Các tác phẩm của ông, đặc biệt là The Vanity of Human Wishes, phản ánh những mối quan tâm đạo đức và tôn giáo sâu sắc của ông.
4. Samuel Johnson có để lại di sản gì cho văn học hiện đại không?
Có, Samuel Johnson có ảnh hưởng sâu sắc đến văn học hiện đại. Phong cách viết của ông, sự sắc sảo trong phê bình, và cách tiếp cận ngôn ngữ của ông đã trở thành tiêu chuẩn. Các nhà văn hiện đại thường tham khảo các tác phẩm của Johnson như một nguồn kiến thức uyên bác và một tấm gương về sự kiên trì trong sáng tạo.
5. Samuel Johnson có bao giờ đến Việt Nam hoặc có liên quan đến văn hóa Việt Nam không?
Không, Samuel Johnson chưa bao giờ đến Việt Nam và không có liên quan trực tiếp nào đến văn hóa Việt Nam. Ông là một nhân vật lịch sử của văn học Anh và châu Âu. Tuy nhiên, các tác phẩm của ông, đặc biệt là Từ điển tiếng Anh, có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo trong việc học tiếng Anh hoặc nghiên cứu ngôn ngữ học so sánh.
Kết luận
Qua những thông tin trên, chúng ta có thể thấy Samuel Johnson là một nhân vật đa tài và phức tạp. Từ một cậu bé nghèo ở Lichfield, ông đã vươn lên trở thành một trong những nhà văn vĩ đại nhất của nước Anh. Dù là qua Từ điển tiếng Anh đồ sộ, những bài thơ triết lý hay những câu chuyện đời tư đầy màu sắc, Samuel Johnson luôn để lại ấn tượng mạnh mẽ về một trí tuệ uyên bác và một tính cách chân thực. Ông là minh chứng cho sức mạnh của sự kiên trì và niềm đam mê học hỏi, xứng đáng là một trong những biểu tượng văn hóa lớn của nhân loại.
