Oscar Wilde là một trong những nhà văn, nhà thơ và nhà soạn kịch nổi tiếng nhất của Ireland và thế giới. Sinh ra tại Dublin, Ireland, vào năm 1854, ông được biết đến với tài năng văn chương vượt trội, tính cách thông minh, châm biếm và lối sống đầy màu sắc. Tác phẩm của ông trải dài qua nhiều thể loại, từ thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết đến kịch, nhưng có lẽ nổi tiếng nhất vẫn là những vở kịch và câu nói châm biếm về xã hội Victorian.

Cuộc đời của Oscar Wilde là một câu chuyện về sự thăng hoa của tài năng và sự sụp đổ đầy bi kịch. Từ một sinh viên xuất sắc của Đại học Oxford, ông trở thành biểu tượng văn hóa của thủ đô London, trước khi bị kết án tù vì “hành vi không đứng đắn”. Dù trải qua nhiều thăng trầm, di sản văn học của ông vẫn sống mãi, đặc biệt là tác phẩm “Chân dung Dorian Gray” và vở kịch “Người vợ hoàn hảo”.

Những điểm chính cần nhớ về Oscar Wilde

Oscar Wilde (1854–1900) là nhà văn, nhà thơ và nhà soạn kịch người Ireland, nổi tiếng với tài năng châm biếm và lối sống độc đáo. Tác phẩm nổi bật nhất của ông là tiểu thuyết “Chân dung Dorian Gray” và vở kịch “Người vợ hoàn hảo”. Cuộc đời ông được đánh dấu bởi sự thành công rực rỡ trong nghệ thuật, scandal tình dục đồng giới, và cái chết trong nghèo đói ở Paris. Dù bị kết án tù hai năm, ông được coi là một trong những nhà văn vĩ đại nhất thời đại Victoria, để lại di sản sâu sắc về thẩm mỹ, tự do cá nhân và sự thật trong nghệ thuật.

Oscar Wilde là ai?

Oscar Wilde là một nhà văn, nhà thơ, và nhà soạn kịch người Ireland, sinh ngày 16 tháng 10 năm 1854 tại Dublin. Ông nổi tiếng với sự thông minh sắc sảo, óc châm biếm và những đóng góp to lớn cho văn học Anh ngữ. Wilde được xem là đại diện tiêu biểu cho chủ nghĩa thẩm mỹ (Aestheticism), một trào lưu nghệ thuật đề cao cái đẹp và nghệ thuật vị nghệ thuật.

Tuy nhiên, khi mọi người hỏi “Oscar Wilde là ai?”, câu trả lời không chỉ nằm ở những tác phẩm ông viết ra, mà còn ở cách ông sống. Ông là một biểu tượng văn hóa, một người phá vỡ các quy tắc truyền thống của xã hội Victorian. Với phong cách ăn mặc sang trọng, những câu nói đầy ẩn ý và sự tự tin tuyệt đối vào tài năng của mình, Oscar Wilde đã trở thành một hiện tượng văn hóa độc nhất vô nhị.

Xuất thân và giáo dục

Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde sinh ra trong một gia đình trí thức ở Dublin. Cha ông, Sir William Wilde, là một bác sĩ phẫu thuật mắt và nhà khảo cổ học nổi tiếng; mẹ ông, Jane Wilde, là một nhà thơ và nhà hoạt động dân tộc chủ nghĩa Ireland. Từ nhỏ, Wilde đã bộc lộ trí thông minh vượt trội. Ông theo học tại Trường Cao đẳng Trinity, Dublin, nơi ông giành được nhiều giải thưởng danh giá, và sau đó là Đại học Oxford.

Tại Oxford, Wilde đắm mình trong học thuật và nghệ thuật. Ông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các nhà văn John Ruskin và Walter Pater, những người nhấn mạnh tầm quan trọng của cái đẹp và trải nghiệm cảm xúc trong nghệ thuật. Đây cũng là nơi ông bắt đầu xây dựng hình ảnh một người đàn ông kỳ quặc, ăn mặc cầu kỳ và say mê với những ý tưởng mới mẻ.

Sự nghiệp văn chương

Sự nghiệp của Oscar Wilde phát triển mạnh mẽ ở London vào cuối những năm 1880. Ban đầu, ông nổi tiếng như một nhà thơ và nhà văn viết truyện ngắn. Tác phẩm “Chân dung Dorian Gray” (1890) là tiểu thuyết duy nhất của ông, gây ra nhiều tranh cãi vì những chủ đề đen tối và sự đả kích thói đạo đức giả của xã hội.

Tuy nhiên, đỉnh cao của Wilde nằm ở các vở kịch. Trong giai đoạn từ 1891 đến 1895, ông viết hàng loạt vở kịch châm biếm xã hội xuất sắc như:

  • “Người vợ hoàn hảo” (The Ideal Husband): Khám phá những bí mật quá khứ và sự tha hóa trong chính trị.
  • “Người quan trọng nhất” (The Importance of Being Earnest): Một vở kịch cực kỳ thông minh về các quy tắc xã hội và sự lừa dối tinh tế.

Những vở kịch này không chỉ thành công về mặt thương mại mà còn được giới phê bình đánh giá cao vì sự dí dỏm và cấu trúc hoàn hảo.

Scandal và sự sụp đổ

Năm 1895, sự nghiệp rực rỡ của Oscar Wilde đột ngột kết thúc vì một loạt các phiên tòa xét xử về hành vi “không đứng đắn” (đồng tính luyến ái). Wilde bị kiện bởi cha của một người tình trẻ tuổi. Thay vì trốn chạy, Wilde quyết định kiện ngược lại vì tội phỉ báng, nhưng đã thua kiện. Sau đó, ông bị bắt giữ và xét xử.

Bị kết tội “các hành vi dâm ô nghiêm trọng”, Oscar Wilde bị kết án tù khổ sai hai năm. Những năm tháng trong tù đã hủy hoại sức khỏe, tài chính và danh tiếng của ông. Sau khi ra tù vào năm 1897, ông sống lưu vong ở Pháp và chỉ còn lại một ít tiền từ sự giúp đỡ của bạn bè.

Cái chết và di sản

Oscar Wilde qua đời vì bệnh viêm màng não tại một khách sạn rẻ tiền ở Paris vào ngày 30 tháng 11 năm 1900, thọ 46 tuổi. Những năm cuối đời ông sống trong cô độc và nghèo đói.

Dù vậy, di sản của ông đã được phục hồi sau khi ông mất. Ngày nay, Oscar Wilde được công nhận là một trong những nhà văn vĩ đại nhất. Sự thật về xu hướng tình dục của ông không còn là điều gì đó đáng xấu hổ, mà là một phần của bản sắc giúp ông hiểu sâu sắc về sự phức tạp của con người.

Những tác phẩm nổi tiếng nhất của Oscar Wilde

Để hiểu rõ hơn Oscar Wilde là ai, chúng ta cần xem xét những tác phẩm đã định hình sự nghiệp của ông. Văn học của Wilde kết hợp giữa sự hài hước sâu sắc và bi kịch con người.

Chân dung Dorian Gray (1890)

Đây là tiểu thuyết duy nhất của Wilde và là một kiệt tác của văn học Gothic. Câu chuyện kể về một chàng trai trẻ đẹp trai tên Dorian Gray, người đã ước rằng chân dung của mình sẽ chịu đựng mọi nếp nhăn và sự xấu xí của tuổi già, trong khi bản thân anh ta vẫn mãi mãi trẻ đẹp.

Tác phẩm này là một lời phê bình sâu sắc về chủ nghĩa khoái lạc và sự trống rỗng của xã hội thượng lưu. Nó đặt ra câu hỏi về bản chất của cái đẹp, đạo đức và sự trừng phạt. Tuy bị chỉ trích gay gắt khi mới xuất bản vì những hàm ý về tình dục đồng giới và ma quỷ, ngày nay nó được coi là một trong những tiểu thuyết hay nhất của văn học Anh.

Người quan trọng nhất (The Importance of Being Earnest, 1895)

Đây là vở kịch nổi tiếng nhất của Wilde, được mệnh danh là “một trò chơi rất nghiêm túc về những điều vô cùng không quan trọng”. Nội dung phơi bày thói đạo đức giả của giới thượng lưu Anh quốc thông qua sự nhầm lẫn về danh tính và những lời nói dối dí dỏm.

Vở kịch không có mục đích giáo hóa hay phê bình trực tiếp; thay vào đó, nó mang tính giải trí thuần túy thông qua trí tuệ và sự hài hước. Câu thoại nổi tiếng “Tôi có thể cưỡng lại mọi thứ ngoại trừ sự cám dỗ” (I can resist everything except temptation) của Wilde đã trở thành bất hủ.

Những bài thơ và tiểu luận

Ngoài tiểu thuyết và kịch, Wilde còn là một nhà thơ tài năng. Tác phẩm “The Ballad of Reading Gaol” được viết sau khi ông ra tù, mô tả sự kinh hoàng của nhà tù và sự đồng cảm với những phạm nhân khác. Đây là một trong những bài thơ dài nổi tiếng nhất về sự đau khổ và sự tha thứ.

Ông cũng viết nhiều tiểu luận về nghệ thuật, trong đó nhấn mạnh sự tách biệt giữa nghệ thuật và đạo đức. Với Wilde, nghệ thuật không cần phải phục vụ mục đích đạo đức hay giáo dục; nghệ thuật chỉ cần đẹp.

Tính cách và triết lý sống

Oscar Wilde là người đề xướng chủ nghĩa thẩm mỹ (Aestheticism). Triết lý này cho rằng giá trị của nghệ thuật nằm ở vẻ đẹp的形式 của nó, chứ không phải ở nội dung đạo đức hay thông điệp xã hội. Wilde nổi tiếng với quan điểm: “Nghệ thuật vô ích” (Art is useless).

Ông là một bậc thầy của sự châm biếm. Trong các bữa tiệc và bài giảng, ông thường sử dụng những câu nói ngược đời để làm nổi bật sự vô lý của các chuẩn mực xã hội. Ví dụ, ông từng nói: “Một người có thể hiểu biết mọi thứ về một chủ đề nào đó, nhưng không biết gì về nó” (One can know everything about a subject and not know anything about it).

Phong cách thời trang của Wilde cũng là một phần của thương hiệu cá nhân. Ông luôn mặc những bộ vest cắt may tinh tế, đeo cà vạt lớn, và mang theo một bông hoa cài áo. Điều này không chỉ là sự thể hiện cá tính mà còn là một tuyên bố về sự tự do và cái đẹp.

Sự thật thú vị về Oscar Wilde

  • Chuyến đi giảng dạy tại Mỹ: Năm 1882, Wilde thực hiện một chuyến đi diễn thuyết tại Hoa Kỳ và Canada. Mục đích ban đầu là quảng bá cho vở opera về mình, nhưng ông đã thực hiện hơn 140 bài diễn văn về nghệ thuật, thiết kế và lịch sử. Chuyến đi này giúp ông trở nên nổi tiếng quốc tế.
  • Mối quan hệ với Lord Alfred Douglas: Wilde có mối quan hệ tình cảm sâu sắc với Lord Alfred Douglas (biệt danh là “Bosie”), con trai của Hầu tước Queensberry. Mối quan hệ này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vụ kiện tụng và sự sụp đổ của Wilde.
  • Tái hôn của Con trai: Con trai duy nhất của Wilde, Vyvyan Holland, sau này trở thành một nhà văn và luật sư. Ông đã phẫu thuật đổi họ từ Holland (họ của mẹ) sang Holland (họ của cha dượng) để tránh sự kỳ thị, nhưng sau đó đã lấy lại họ Wilde như một sự khẳng định danh tính.
  • Ngôi mộ ở Paris: Ngôi mộ ban đầu của Wilde tại Nghĩa trang Père Lachaise ở Paris đã bị hư hỏng nặng do sự phá hoại. Sau đó, nó được tân trang lại với một bức tượng bằng thạch anh của nhà điêu khắc Jacob Epstein. Bức tượng này có một đôi cánh và là một trong những điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nhất ở Paris.

Câu nói nổi tiếng của Oscar Wilde

Những câu nói của Wilde vẫn được trích dẫn rộng rãi cho đến ngày nay, đặc biệt là trong các bài viết về tâm lý, tình yêu và nghệ thuật:

  • “Hãy là chính mình, mọi thứ khác đã có người làm rồi.” (Be yourself; everyone else is already taken.)
  • “Khi tôi còn trẻ, tôi nghĩ tiền là quan trọng nhất. Bây khi già rồi, tôi nhận ra đúng là như vậy.” (When I was young I used to think that money was the most important thing in life. Now that I am old, I know it is.)
  • “Đức hạnh là sự khiêm tốn duy nhất.” (Virtue is the only nobility left.)
  • “Cuộc sống bắt chước nghệ thuật nhiều hơn là nghệ thuật bắt chước cuộc sống.” (Life imitates art more than art imitates life.)

Kết luận

Oscar Wilde là một thiên tài văn học, một người đàn ông đã sống cuộc đời của mình như một tác phẩm nghệ thuật. Dù bị kết án tù và chết trong cô độc, danh tiếng và tác phẩm của ông đã vượt qua những định kiến của thời đại để trở thành bất hủ. Nếu bạn đang tìm kiếm một nhà văn kết hợp giữa sự thông minh, hài hước và bi kịch, thì Oscar Wilde chính là câu trả lời. Cuộc đời và sự nghiệp của ông mãi mãi là minh chứng cho sức mạnh của nghệ thuật và sự thật về con người.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *