Từ khóa “Ohsawa là ai” thường xuất hiện khi người dùng tìm kiếm thông tin về một phương pháp ăn uống lành mạnh, cụ thể là chế độ ăn uống dựa trên ngũ cốc Muối (Shi-ko) hoặc chế độ ăn Ohsawa. Tuy nhiên, đằng sau cái tên này là một nhân vật lịch sử quan trọng đã có ảnh hưởng sâu sắc đến nền ẩm thực và y học dự phòng tại Nhật Bản và trên thế giới. George Ohsawa (1893-1966), tên thật là Nyoichi Sakurazawa, là một nhà triết học, bác sĩ, và là người sáng lập ra triết lý sống Macrobiotic. Ông không chỉ là một nhà cải cách dinh dưỡng mà còn là một nhà hoạt động xã hội, người đã dành cả cuộc đời mình để nghiên cứu về mối quan hệ giữa thực phẩm, môi trường và sức khỏe con người.
Sự nghiệp của Ohsawa bắt nguồn từ những trải nghiệm cá nhân về bệnh tật. Trong những năm đầu thế kỷ 20, ông được chẩn đoán mắc bệnh lao phổi, một bệnh nan y thời bấy giờ. Thay vì chấp nhận số phận, ông đã tìm đến phương pháp ăn uống truyền thống của Nhật Bản, dựa trên ngũ cốc nguyên hạt và rau củ. Sau khi hồi phục kỳ diệu, ông đã dành phần còn lại của cuộc đời để nghiên cứu và phổ biến triết lý này, biến nó thành một hệ thống y học dự phòng toàn diện. Những đóng góp của ông không chỉ giới hạn trong lĩnh vực ẩm thực mà còn lan rộng sang triết học, văn hóa và giáo dục. Để hiểu rõ hơn về nhân vật này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá hành trình cuộc đời, sự nghiệp và những nguyên tắc cốt lõi mà George Ohsawa đã để lại cho thế hệ sau.
Có thể bạn quan tâm: Lê Khiết Là Ai: Hé Lộ Hành Trình Sự Nghiệp Và Tài Năng Diễn Xuất Của Nữ Diễn Viên Trẻ
Tiểu sử và hành trình đến với triết lý Macrobiotic
George Ohsawa sinh ra tại vùng Kyoto, Nhật Bản trong một gia đình có truyền thống y học cổ truyền. Từ nhỏ, ông đã tiếp xúc với những triết lý phương Đông, đặc biệt là thuyết Âm Dương (Yin-Yang) và Ngũ Hành, những khái niệm đóng vai trò nền tảng trong suốt sự nghiệp sau này. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời ông đến vào năm 1911, khi ông chỉ mới 18 tuổi. Ông được chẩn đoán mắc bệnh lao phổi giai đoạn cuối, lúc bấy giờ được coi là bản án tử hình.
Thay vì phẫu thuật hoặc dùng thuốc theo phương pháp Tây y hiện đại thời bấy giờ, Ohsawa đã tìm về những nguyên tắc dinh dưỡng truyền thống của Nhật Bản. Ông bắt đầu áp dụng chế độ ăn uống đơn giản, chủ yếu là cơm lứt, muối mè, rau củ theo mùa và hạn chế tối đa các thực phẩm tinh chế và động vật. Sau một thời gian kiên trì, sức khỏe của ông dần hồi phục một cách đáng kinh ngạc. Trải nghiệm cá nhân này đã trở thành ngọn lửa thắp sáng niềm tin vào sức mạnh của thực phẩm tự nhiên, thôi thúc ông nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và sức khỏe con người.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Trải Nghiệm Sống Đẳng Cấp: Cho Thuê Chung Cư UDIC Westlake
- Tiểu sử và hành trình lập nghiệp của doanh nhân Phạm Thu Hương: Người phụ nữ quyền lực đứng sau tỷ phú USD Phạm Nhật Vượng
- Mr Pips là ai? Tiểu sử, hành trình nổi tiếng và những ồn ào gần đây
- Tìm kiếm địa chỉ cắt mí mắt ở đâu đẹp và uy tín tại Hà Nội?
- Tổng Hợp Các Mẫu Nhà Cấp 4 Đẹp 2017: Sức Hút Vượt Thời Gian
Sau khi bình phục, Ohsawa bắt đầu hành trình du lịch khắp Nhật Bản và sau này là toàn thế giới để học hỏi và truyền bá triết lý của mình. Ông đã tiếp thu kiến thức từ nhiều trường phái y học cổ truyền, bao gồm cả y học Trung Quốc và Ayurveda của Ấn Độ. Tuy nhiên, điểm đặc biệt trong hành trình của Ohsawa là ông không chỉ đơn thuần là một nhà nghiên cứu ẩn dật. Ông là một nhà hoạt động xã hội năng nổ, một nhà văn prolific (sáng tác nhiều) và một nhà thuyết trình đầy nhiệt huyết. Năm 1931, ông sang Pháp và bắt đầu sự nghiệp viết văn, xuất bản nhiều tác phẩm bằng tiếng Pháp và tiếng Anh, giúp triết lý Macrobiotic tiếp cận được với thế giới phương Tây. Những năm sau đó, ông tiếp tục du hành đến Mỹ và nhiều quốc gia khác, mở các lớp học, viết sách và thành lập các trung tâm nghiên cứu dinh dưỡng. Cuộc đời của Ohsawa là một minh chứng sống động cho sự kiên trì và niềm tin vào triết lý “Food is Medicine” (Thực phẩm là thuốc).
Những nguyên tắc cốt lõi trong triết lý ăn uống của Ohsawa
Triết lý của George Ohsawa, hay còn gọi là Macrobiotic, không chỉ là một chế độ ăn uống đơn thuần mà còn là một phong cách sống dựa trên sự cân bằng tự nhiên. Dưới đây là những nguyên tắc cốt lõi mà ông đã đặt ra, dựa trên thuyết Âm Dương và Ngũ Hành.
1. Cân bằng Âm Dương trong thực phẩm
Đây là nguyên tắc trung tâm trong triết lý của Ohsawa. Ông cho rằng mọi vật trong vũ trụ đều tồn tại dưới hai trạng thái đối lập nhưng bổ sung cho nhau là Âm (tĩnh, lạnh, tối, mở rộng) và Dương (nóng, sáng, co rút). Thực phẩm cũng không ngoại lệ.
- Thực phẩm Dương: Thường là ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, lúa mì, yến mạch), rau củ có rễ, củ (cà rốt, khoai tây), muối, thịt đỏ (vừa phải). Những thực phẩm này giúp cơ thể ấm áp, tăng cường năng lượng.
- Thực phẩm Âm: Thường là đường tinh luyện, trái cây nhiều đường, rau lá xanh đậm, sữa, đồ đông lạnh, thực phẩm chế biến sẵn. Những thực phẩm này có tính làm lạnh, giảm năng lượng.
Mục tiêu của chế độ ăn Ohsawa là duy trì sự cân bằng giữa hai trạng thái này tùy thuộc vào thể trạng, thời tiết và môi trường sống của mỗi người.
2. Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt
Ngũ cốc nguyên hạt, đặc biệt là gạo lứt, được coi là thực phẩm hoàn hảo nhất trong triết lý Macrobiotic. Ohsawa xem gạo lứt là “hạt mầm của sự sống”, chứa đầy đủ dưỡng chất (cám, mầm, hạt) cần thiết cho cơ thể. Ông khuyên nên ăn cơm lứt mỗi ngày, kết hợp với các loại ngũ cốc khác như lúa mạch, kê, ngô để đa dạng dinh dưỡng. Việc tinh chế ngũ cốc (như cơm trắng, bánh mì trắng) bị coi là lấy đi phần “linh hồn” của thực phẩm, gây mất cân bằng dinh dưỡng.
Có thể bạn quan tâm: Người Giàu Nhất Thế Giới Năm 2019 Là Ai?
3. Ăn theo mùa và địa phương
Ohsawa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hòa hợp với tự nhiên. Thực phẩm tốt nhất là thực phẩm được trồng ở địa phương và theo từng mùa. Vào mùa đông, cơ thể cần những thực phẩm có tính ấm (Dương) như khoai lang, cải bruxen, súp lơ. Vào mùa hè, cơ thể cần những thực phẩm có tính mát (Âm) như dưa hấu, dưa chuột, rau xanh. Ăn theo mùa không chỉ giúp cơ thể thích nghi với môi trường mà còn đảm bảo giá trị dinh dưỡng cao nhất.
4. Ngũ vị và Ngũ hành
Triết lý của Ohsawa kết hợp thuyết Ngũ Hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) vào ẩm thực. Mỗi hương vị tương ứng với một hành:
- Mặn (Thủy): Giúp cơ thể giữ ấm, nhưng ăn quá nhiều gây phù nề.
- Ngọt (Thổ): Tốt cho tiêu hóa, nhưng quá nhiều gây béo phì.
- Chua (Mộc): Tốt cho gan, nhưng quá nhiều gây co rút.
- Cay (Kim): Tốt cho phổi, nhưng quá nhiều gây khô da.
- Đắng (Hỏa): Tốt cho tim, nhưng quá nhiều gây tê liệt.
Một bữa ăn cân bằng cần có đủ ngũ vị, nhưng đặc biệt chú trọng vị mặn (từ muối tự nhiên) và vị ngọt (từ ngũ cốc).
5. Nguyên tắc nấu ăn
Cách nấu ăn cũng rất quan trọng. Ohsawa khuyến khích các phương pháp chế biến đơn giản như ninh, hấp, xào nhẹ, hạn chế chiên rán ở nhiệt độ cao. Việc sử dụng nồi gang, nồi đất để nấu cơm giúp giữ nguyên vẹn dưỡng chất và tạo ra năng lượng tốt cho thực phẩm. Nước dùng (dashi) từ rong biển (kombu) và nấm shiitake là nền tảng cho nhiều món ăn, cung cấp khoáng chất thiết yếu.
Những đóng góp của Ohsawa cho nền ẩm thực và y học thế giới
George Ohsawa đã để lại một di sản đồ sộ, không chỉ thay đổi cách nhìn nhận về thức ăn mà còn ảnh hưởng đến nhiều phương pháp trị liệu tự nhiên hiện đại.
1. Thúc đẩy phong trào “Ăn uống lành mạnh” tại phương Tây
Vào những năm 1960-1970, khi văn hóa ẩm thực phương Tây còn phụ thuộc nhiều vào thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ và đường tinh luyện, Ohsawa đã mang đến một làn gió mới. Với các tác phẩm như “You Are All Sanpaku” (Tất cả chúng ta đều bị Sanpaku), ông đã cảnh báo về những nguy cơ của chế độ ăn uống hiện đại gây ra bệnh tật. Những lời cảnh báo này sau này đã được khoa học hiện đại chứng minh, đặc biệt là mối liên hệ giữa tiêu thụ đường tinh luyện, muối iod và các bệnh tim mạch, tiểu đường. Ông là người tiên phong trong việc khuyến khích người Mỹ và châu Âu ăn ngũ cốc nguyên hạt, rau củ quả organic, laying nền móng cho phong trào thực phẩm lành mạnh (Health Food Movement) ngày nay.
2. Ảnh hưởng đến các phương pháp trị liệu tự nhiên
Triết lý Macrobiotic của Ohsawa đã truyền cảm hứng cho nhiều bác sĩ và nhà nghiên cứu nổi tiếng. Tiêu biểu nhất là Michio Kushi, một trong những học trò xuất sắc nhất của Ohsawa, người đã phát triển và đưa phương pháp ăn uống theo triết lý Ohsawa vào việc hỗ trợ điều trị ung thư và các bệnh mãn tính tại Mỹ. Hệ thống y học dự phòng này dựa trên nguyên tắc cơ thể có khả năng tự chữa lành nếu được cung cấp năng lượng phù hợp từ thực phẩm. Ngày nay, các nguyên tắc về dinh dưỡng trong điều trị ung thư (như chế độ ăn ketogenic, chế độ ăn ít đường) đều có bóng dáng của những nguyên tắc mà Ohsawa đã đề xướng từ半个 thế kỷ trước.
Có thể bạn quan tâm: Người Già Nhất Thế Giới Là Ai? Cuộc Hành Trình Tìm Kiếm Và Xác Định Kỷ Lục Tuổi Thọ
3. Thay đổi quan niệm về “Thực phẩm là thuốc”
Trước khi George Ohsawa xuất hiện, thực phẩm và thuốc y học phương Tây gần như tách biệt. Y học phương Tây tập trung vào kháng sinh và phẫu thuật, trong khi thực phẩm chỉ được xem như nguồn năng lượng. Ohsawa đã thống nhất hai khái niệm này thông qua triết lý “Thực phẩm là thuốc”. Ông chứng minh rằng bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, con người có thể phòng ngừa và chữa khỏi nhiều bệnh tật mà không cần đến thuốc men phẫu thuật xâm lấn. Quan niệm này ngày càng trở nên phổ biến trong bối cảnh y học hiện đại đang chú trọng hơn đến y học dự phòng và dinh dưỡng lâm sàng.
4. Đóng góp về mặt văn hóa và triết học
Ngoài lĩnh vực dinh dưỡng, Ohsawa còn là một nhà văn, nhà triết học sâu sắc. Các tác phẩm của ông không chỉ nói về thức ăn mà còn đề cập đến triết lý nhân sinh, sự cân bằng vũ trụ và cách con người hòa hợp với tự nhiên. Ông đã giúp phương Tây hiểu rõ hơn về văn hóa Nhật Bản và tư duy phương Đông, đặc biệt là thuyết Âm Dương và Ngũ Hành. Những cuốn sách của ông vẫn được coi là tài liệu tham khảo quý giá cho những ai nghiên cứu về mối quan hệ giữa tâm linh, triết học và ẩm thực.
Những sản phẩm tiêu biểu và sự phổ biến của phương pháp Ohsawa
Triết lý của Ohsawa không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn được ứng dụng rộng rãi trong thực tế thông qua các sản phẩm thực phẩm và sách hướng dẫn.
1. Các sản phẩm thực phẩm theo triết lý Ohsawa
Một trong những đóng góp thực tiễn của Ohsawa là việc phổ biến các loại thực phẩm lên men và ngũ cốc nguyên chất. Các sản phẩm như dầu mè (dầu vừng), muối mè (gomasio), và các loại nước tương tamari (nước tương lên men tự nhiên, không chứa chất bảo quản) trở thành những nguyên tắc cơ bản trong bếp ăn Ohsawa. Những sản phẩm này không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp kích thích vị giác và hỗ trợ tiêu hóa. Hiện nay, các sản phẩm này có thể dễ dàng tìm thấy tại các cửa hàng thực phẩm organic trên toàn thế giới, từ dầu mè nguyên chất đến các loại ngũ cốc lứt nhập khẩu.
2. Các ấn phẩm và sách hướng dẫn
George Ohsawa là tác giả của hơn 30 tác phẩm bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Các cuốn sách nổi tiếng nhất của ông bao gồm:
- “Zen Macrobiotics” (1965): Tác phẩm kinh điển giải thích chi tiết về triết lý và thực hành ăn uống.
- “You Are All Sanpaku” (1965): Cảnh báo về những nguy cơ sức khỏe từ chế độ ăn uống hiện đại, đặc biệt là hiện tượng “Sanpaku” (mắt có lòng trắng nhiều hơn lòng đen) như một dấu hiệu của cơ thể mất cân bằng.
- “The Book of Macrobiotics”: Hướng dẫn thực hành chi tiết cho người mới bắt đầu.
Những cuốn sách này vẫn được tái bản liên tục và là tài liệu tham khảo bắt buộc cho những ai muốn tìm hiểu về phương pháp ăn uống này.
3. Các trung tâm đào tạo và tổ chức
Sau khi George Ohsawa qua đời, những người học trò và các tổ chức tiếp tục duy trì và phát triển triết lý của ông. Các trung tâm dinh dưỡng Macrobiotic được thành lập trên khắp thế giới, từ Mỹ, Pháp, Brazil đến Nhật Bản. Các tổ chức này không chỉ đào tạo về ẩm thực mà còn tổ chức các khóa học về lối sống, yoga và thiền định. Sự phổ biến này giúp triết lý của Ohsawa tiếp cận được với nhiều đối tượng, từ những người bình thường muốn cải thiện sức khỏe đến các vận động viên chuyên nghiệp và thậm chí cả những bệnh nhân đang trong quá trình điều trị bệnh nan y.
Có thể bạn quan tâm: Nguyên Thủ Quốc Gia Của Việt Nam Là Ai? Câu Trả Lời Đầy Đủ Và Chính Xác Nhất
Những tran luận và góc nhìn khoa học hiện đại
Mặc dù triết lý của George Ohsawa đã giúp ích cho rất nhiều người, nhưng cũng không thiếu những tran luận xung quanh phương pháp này, đặc biệt khi nhìn nhận dưới góc độ khoa học hiện đại.
1. Những lợi ích đã được chứng minh
Nhiều nghiên cứu khoa học đã ủng hộ các nguyên tắc cơ bản của Ohsawa. Chế độ ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt, rau củ quả và hạn chế đường, chất béo bão hòa đã được chứng minh là giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2, béo phì và một số loại ung thư. Việc ăn uống cân bằng theo mùa cũng giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn. Những lợi ích này hoàn toàn phù hợp với khuyến cáo của các tổ chức y tế thế giới như WHO hay Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA).
2. Những chỉ trích và hạn chế
Một số nguyên tắc của Ohsawa, đặc biệt là những khuyến cáo cực đoan, đã bị đặt dấu hỏi. Ví dụ, việc hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm như trái cây ngọt, sữa và thịt trong một số giai đoạn điều trị bệnh được cho là có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng nếu không được lên kế hoạch kỹ lưỡng. Đặc biệt, quan niệm cho rằng chế độ ăn uống có thể chữa khỏi hoàn toàn ung thư mà không cần y học hiện đại là một chủ đề gây tranh cãi lớn. Các bác sĩ và nhà khoa học hiện đại khuyên rằng phương pháp Ohsawa nên được xem như một liệu pháp hỗ trợ, bổ sung cho y học chính thống chứ không nên thay thế hoàn toàn.
3. Tính phổ quát và sự điều chỉnh
Một vấn đề khác là tính phổ quát của chế độ ăn Ohsawa. Chế độ ăn này được thiết kế dựa trên đặc điểm sinh học và khí hậu của người Nhật Bản, nơi có mùa đông lạnh. Khi áp dụng vào các vùng khí hậu nóng ẩm hoặc cơ địa khác nhau (như người phương Tây), cần có sự điều chỉnh linh hoạt. George Ohsawa và các học trò của ông cũng đã nhấn mạnh rằng Macrobiotic không phải là một công thức cứng nhắc mà là một hệ thống linh hoạt, cần được cá nhân hóa cho từng người.
Kết luận: Di sản lâu dài của George Ohsawa
Qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau trả lời câu hỏi “Ohsawa là ai?” – đó là George Ohsawa, một nhà triết học, nhà dinh dưỡng học và là người tiên phong trong phong trào thực phẩm lành mạnh. Dù đã qua đời hơn nửa thế kỷ, những nguyên tắc cốt lõi mà ông để lại vẫn còn nguyên giá trị. Từ việc nhấn mạnh vai trò của ngũ cốc nguyên hạt, cân bằng Âm Dương trong thực phẩm, đến việc xem thức ăn như một loại thuốc tự nhiên, triết lý của Ohsawa đã thay đổi cách nhìn của hàng triệu người về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
Ngày nay, khi vấn đề thực phẩm bẩn, bệnh tật do lối sống hiện đại ngày càng trở nên nhức nhối, những lời dạy của Ohsawa như một sự nhắc nhở quay về với tự nhiên. Tuy nhiên, để áp dụng hiệu quả, người đọc cần tiếp cận một cách khoa học, linh hoạt và kết hợp với y học hiện đại. Ohsawa không chỉ là một cái tên trong lịch sử ẩm thực, mà còn là biểu tượng của sự kết nối giữa triết học phương Đông và khoa học dinh dưỡng phương Tây, để lại một di sản lâu dài về sức khỏe và sự cân bằng cho thế hệ sau.
