Lịch sử Việt Nam ghi dấu nhiều triều đại oai hùng, mỗi triều đại chọn một kinh đô mang dấu ấn riêng. Vương triều Mạc, dù tồn tại không dài, đã để lại di sản văn hóa và kiến trúc độc đáo tại Dương Kinh. Cùng Inter Stella khám phá sâu hơn về nơi nhà Mạc đóng đô ở đâu và những giá trị lịch sử còn lưu giữ đến ngày nay.

Dương Kinh – Vị Trí Chiến Lược Của Kinh Đô Nhà Mạc

Vua Mạc Đăng Dung (1483-1541), người quê ở huyện ven biển Nghi Dương (nay là huyện Kiến Thụy, Hải Phòng), đã lên ngôi vào năm 1527 và lập nên vương triều Mạc. Với tầm nhìn chiến lược, ông quyết định xây dựng nhiều công trình kiến trúc đồ sộ ngay tại quê hương mình, biến Nghi Dương thành Dương Kinh. Vùng đất này nhanh chóng trở thành một trung tâm quyền lực mới của đất nước, chỉ sau kinh đô Thăng Long, khẳng định tầm quan trọng của nơi nhà Mạc đóng đô này.

Các nhà sử học đã nhận định rằng vị thế của Dương Kinh không chỉ đơn thuần là quê hương của vị vua đầu triều Mạc mà còn là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa quan trọng. Đặc biệt, kinh đô nhà Mạc này còn đóng vai trò là một căn cứ địa vững chắc, mở đường cho sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế biển trong thời kỳ trung đại. Đây là một trong số ít những kinh đô hướng biển hiếm hoi của Việt Nam thời bấy giờ, thể hiện sự đột phá trong tư duy quy hoạch.

Dấu Tích Kiến Trúc Và Khảo Cổ Học Tại Nơi Đóng Đô Của Nhà Mạc

Để phục vụ cho triều đình, nhiều công trình kiến trúc quan trọng đã được xây dựng tại Dương Kinh. Điển hình là các điện Phúc Tường và điện Tường Quang, được quy hoạch làm nơi ở của hoàng gia và nơi thiết triều của quần thần. Sự chú trọng cũng được đặt vào việc xây dựng lăng mộ tại Cổ Trai, cho thấy quy mô và tầm vóc của kinh thành của vua Mạc.

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, vùng đất Dương Kinh ngày nay thuộc huyện Kiến Thụy vẫn còn lưu giữ nhiều dấu tích quý giá. Một cuộc khai quật khảo cổ quan trọng đã diễn ra vào năm 2004, do Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Sở Văn hóa – Thông tin Hải Phòng phối hợp thực hiện tại khu di tích Dương Kinh, thuộc thôn Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy. Cuộc khai quật đã mang lại nhiều kết quả đáng kể, cung cấp cái nhìn sâu sắc về nơi nhà Mạc đặt kinh đô.

Những phát hiện khảo cổ học tại các địa điểm như gò chữ Công đã cho thấy dấu vết nền móng của một công trình kiến trúc rất lớn, được cho là điện Tường Quang. Tương tự, tại gò Gạo, các nhà khảo cổ cũng tìm thấy bằng chứng về một tổ hợp kiến trúc quy mô không kém, khả năng là điện Hưng Quốc. Gò Quan Thiệu cũng tiết lộ dấu vết gia cố nền móng cùng một ngôi mộ cổ, góp phần hé mở bức màn về sự phồn thịnh của trung tâm quyền lực nhà Mạc.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Di Sản Văn Hóa Và Bảo Vật Quốc Gia Từ Triều Đại Mạc

Ngày nay, cụm di tích bao gồm chùa Nhân Trai, chùa Trà Phương, đền – chùa Hòa Liễu, cùng khu tưởng niệm các vua nhà Mạc và từ đường họ Mạc, vẫn vững vàng như những minh chứng sống động cho sự tồn tại và hưng thịnh của một vương triều. Những địa điểm này không chỉ là biểu tượng của quá trình phát triển và suy vong của vương triều Mạc mà còn là kho tàng lưu giữ nhiều hiện vật vô giá.

Trong số các hiện vật được lưu giữ, có nhiều tượng vua, tượng vương, tượng thái hậu mang giá trị lịch sử và nghệ thuật cao. Đặc biệt, ba hiện vật quý giá liên quan chặt chẽ đến triều đại Mạc đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Đó là thanh long đao, bức tượng Mạc Đăng Dung và phù điêu Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn. Việc công nhận này một lần nữa khẳng định tầm vóc và giá trị của di sản mà triều Mạc để lại. Tháng 1/2025, cụm di tích liên quan đến nhà Mạc đã vinh dự được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia Đặc biệt, củng cố vị trí của nó trong bản đồ di sản Việt Nam.

Đánh Giá Lịch Sử Công Bằng Về Vương Triều Mạc

Triều đại Mạc trải qua 5 đời vua chính thức: Mạc Đăng Dung (1527-1529), Mạc Đăng Doanh (1530-1540), Mạc Phúc Hải (1541-1546), Mạc Phúc Nguyên (1547-1561) và Mạc Mậu Hợp (1562-1592). Mặc dù kết thúc vào đầu năm 1593, sau 66 năm cầm quyền, nhưng nhà Mạc đã có những đóng góp nhất định cho lịch sử. Nhiều nhà nghiên cứu lịch sử đã khẳng định rằng sự thay thế nhà Lê của nhà Mạc là một phần của quy luật vận động tự nhiên của lịch sử.

Vào năm 1994, một hội thảo khoa học quan trọng về vương triều Mạc đã được tổ chức. Tại đây, Giáo sư Phan Huy Lê, lúc bấy giờ là Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, đã mạnh mẽ kêu gọi xóa bỏ những định kiến về triều Mạc. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải đối xử với nhà Mạc một cách công bằng, tương tự như các triều đại khác trong dòng chảy lịch sử dân tộc. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt trong việc nhìn nhận lại giá trị và vai trò của kinh đô nhà Mạc và toàn bộ vương triều.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Nhà Mạc Đóng Đô Ở Đâu?

Nhà Mạc đóng đô ở đâu?
Nhà Mạc đóng đô tại Dương Kinh, tức vùng Nghi Dương xưa, ngày nay thuộc huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng.

Ai là người sáng lập ra vương triều Mạc?
Vương triều Mạc được sáng lập bởi Mạc Đăng Dung, ông lên ngôi vua vào năm 1527.

Dương Kinh có vai trò gì đặc biệt dưới thời nhà Mạc?
Dương Kinh không chỉ là quê hương của vua Mạc mà còn là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và căn cứ địa quan trọng, đặc biệt trong việc phát triển kinh tế biển. Đây là một trong những kinh đô hướng biển hiếm hoi của Việt Nam thời trung đại.

Những bảo vật quốc gia nào liên quan đến nhà Mạc được công nhận?
Ba bảo vật quốc gia liên quan đến nhà Mạc bao gồm long đao, tượng Mạc Đăng Dung và phù điêu Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn.

Những di tích còn sót lại tại Kiến Thụy là minh chứng sống động cho một giai đoạn lịch sử đầy biến động và những đóng góp của nhà Mạc trong dòng chảy văn hóa Việt. Việc tìm hiểu về nơi nhà Mạc đóng đô ở đâu không chỉ giúp chúng ta hiểu hơn về quá khứ mà còn trân trọng những giá trị di sản mà cha ông đã dày công xây dựng. Inter Stella hy vọng bài viết đã mang đến cho quý độc giả những thông tin hữu ích và góc nhìn đa chiều về triều đại này.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *