Nghiêm Tung (严嵩, 1480–1567), tự Duy Trung, hiệu Giới Am, là một nhân vật lịch sử nổi tiếng của Trung Quốc dưới triều đại nhà Minh. Trong lịch sử Trung Quốc, ông được biết đến như một trong những vị quan quyền lực nhất, đồng thời cũng là một trong những tham quan (quan tham) khét tiếng nhất, để lại nhiều dấu ấn phức tạp về chính trị, văn học và đạo đức quan trường. Nghiêm Tung không chỉ là một chính trị gia mà còn là một nhà văn, nhà thơ có tài, khiến cho hình ảnh của ông trở nên đa diện và gây tranh cãi qua nhiều thế hệ.
Sự nghiệp của Nghiêm Tung trải qua hai giai đoạn rõ rệt: giai đoạn ban đầu với những đóng góp cho triều đình và giai đoạn sau khi nắm quyền tuyệt đối, nơi ông bị cáo buộc là đã thao túng triều chính, hống hách và tham nhũng. Việc nghiên cứu về Nghiêm Tung không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cấu trúc quyền lực thời Minh mà còn phản ánh thực trạng xã hội, văn hóa và hệ thống quan liêu phong kiến Trung Hoa cuối thời kỳ trung đại.
Có thể bạn quan tâm: Mộc Uyển Thanh Là Ai: Hành Trình Sự Nghiệp Và Những Bí Ẩn Đời Tư Của Nữ Diễn Viên Hoa Ngữ
Tiểu sử và xuất thân
Nghiêm Tung sinh năm 1480, tại Phàn Thành, Quảng Tây (nay thuộc tỉnh Hồ Nam). Xuất thân từ một gia đình nhà Nho nghèo khó, ngay từ nhỏ Nghiêm Tung đã bộc lộ tài năng thiên bẩm về văn chương và học vấn. Ông nổi tiếng là thần đồng, đọc sách rất nhanh và thuộc lòng nhiều kinh điển từ khi còn rất trẻ.
Năm 25 tuổi, Nghiêm Tung đỗ tiến sĩ dưới thời Vua Chính Đức (Hoàng đế Vính). Đây là bước ngoặt quan trọng mở đường cho sự nghiệp quan trường sau này của ông. Những năm đầu mới vào quan trường, Nghiêm Tung được đánh giá là một viên quan thanh liêm, có tư tưởng tiến bộ và tài năng văn chương hiếm có. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như Hàn lâm viện Biên tu, Quốc tử giám Tế tửu, và từng được cử đi sứ sang Triều Tiên, để lại ấn tượng tốt đẹp về sự uyên bác và phong độ.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Karasuma Renya là ai trong Conan? Vai trò và bí ẩn đằng sau cái tên
- Hình vẽ trang trí khung ảnh: 10 cách đơn giản để biến bức ảnh bình thường thành tác phẩm nghệ thuật
- Hướng dẫn chi tiết cách trang trí hoa phòng khách ấn tượng và hợp phong thủy
- Khu Công Nghiệp Cát Lái: Cập Nhật Toàn Diện Thông Tin Đầu Tư
- Bán Chung Cư VP5 Linh Đàm: Cơ Hội An Cư Lý Tưởng Tại Hoàng Mai
Tuy nhiên, con đường quan lộ của Nghiêm Tung không hoàn toàn bằng phẳng. Trong những năm đầu, do tính cách ngay thẳng và không biết xu nịnh, ông đã đắc tội với một số quyền thần đương thời, đặc biệt là Ninh Vương và các phe cánh trong triều. Điều này khiến ông nhiều lần bị giáng chức, thậm chí phải từ quan về quê sống ẩn dật một thời gian.
Có thể bạn quan tâm: Emilia Clarke: Người Phụ Nữ Đứng Sau Thành Công Của “mẹ Rồng” Daenerys Targaryen
Lên đỉnh quyền lực
Sự thay đổi lớn trong tính cách và con đường sự nghiệp của Nghiêm Tung bắt đầu từ khi Via Gia Tĩnh (Hoàng đế Hậu) lên ngôi. Vua Gia Tĩnh là một vị hoàng đế có tư tưởng sùng đạo, ham mê thuật trường sinh bất lão và có tính cách đa nghi, độc đoán. Nghiêm Tung đã lợi dụng điểm này để tranh thủ sự tin tưởng của hoàng đế.
Năm 1526, Nghiêm Tung trở lại triều đình và nhanh chóng chiếm được lòng tin của Vua Gia Tĩnh bằng cách soạn thảo các bài chiếu chỉ có ngôn từ trau chuốt, phù hợp với thị hiếu của nhà vua. Ông cũng là người am hiểu sâu sắc về lễ nghi, phép tắc cung đình, giúp Vua Gia Tĩnh thực hiện các nghi lễ tế trời, tế thần một cách long trọng.
Chỉ trong vòng một thời gian ngắn, Nghiêm Tung từ một viên quan nhỏ thăng tiến thần tốc lên chức Lễ bộ Thượng thư, rồi Đông các Đại học sĩ, và cuối cùng là Thủ tịch Đại học sĩ (tương đương Tể tướng) vào năm 1542. Trong hơn 20 năm (từ 1542 đến 1562), Nghiêm Tung trở thành người nắm giữ thực quyền tối cao ở triều đình Minh.
Có thể bạn quan tâm: Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (mẹ Nấm): Tiểu Sử, Hành Trình Hoạt Động Và Di Sản Ảnh Hưởng
Giai đoạn tham nhũng và thao túng triều chính
Giai đoạn Nghiêm Tung làm Tể tướng là thời kỳ triều đình Minh lâm vào khủng hoảng sâu sắc về chính trị và kinh tế. Dưới sự cai trị thực tế của Nghiêm Tung, bộ máy quan liêu trở nên hủ bại, tiêu cực tràn lan.
Nghiêm Thế Phiên và thế lực phe cánh
Điểm đáng chú ý nhất trong quyền lực của Nghiêm Tung là sự xuất hiện của con trai ông, Nghiêm Thế Phiên. Nghiêm Tung đã đưa con trai mình vào các vị trí quan trọng trong triều, bất chấp quy tắc bổ nhiệm quan lại. Nghiêm Thế Phiên trở thành một tay sai đắc lực và là người điều hành thực tế các công việc trong phủ Tể tướng.
Vào thời điểm đó, người dân có câu: “Chỉ biết có Nghiêm phủ, không biết có triều đình” (Tức là mọi việc lớn nhỏ đều do Nghiêm Tung và Nghiêm Thế Phiên quyết định, hoàng đế chỉ là bù nhìn). Nghiêm Thế Phiên không chỉ tham gia vào các chính sách lớn mà còn là một trung tâm quyền lực ngầm, nơi các quan lại muốn thăng chức hoặc giữ yên chức vị phải đến nạp lễ vật và bái kiến.
Tham nhũng và hống hách
Hệ thống quan liêu dưới thời Nghiêm Tung trở nên tối tăm. Ông ta thiết lập một hệ thống “mua quan bán tước” công khai hoặc ngấm ngầm. Các quan lại từ trung ương đến地方 đều phải hối lộ cho Nghiêm Tung để giữ chức hoặc thăng tiến. Tài sản tích lũy được từ tham nhũng của Nghiêm Tung là vô cùng khổng lồ, vượt xa so với bất kỳ gia đình nào khác ở Trung Quốc thời bấy giờ.
Theo sử sách ghi chép, khi Nghiêm Tung bị lật đổ, người ta đã lục soát phủ đệ và phát hiện ra số tài sản kếch xù, bao gồm vàng bạc, châu báu, bất động sản và các tác phẩm nghệ thuật quý giá. Sự giàu có đó không đến từ bổng lục quan chức mà chủ yếu từ quà tặng, hối lộ và chiếm đoạt của công.
Bên cạnh đó, Nghiêm Tung còn là người có tính cách tàn độc. Ông ta không ngần ngại loại bỏ bất kỳ ai dám lên tiếng phê phán hoặc thách thức quyền lực của mình. Nhiều quan lại trung thành với triều đình, các đại thần dám can gián đều bị ông vu cáo tội danh, đẩy vào lao ngục hoặc bị đày ải, thậm chí bị xử tử.
Có thể bạn quan tâm: Mẹ Của Chúa Jesu Là Ai: Tìm Hiểu Về Đức Maria Trong Kitô Giáo
Sự nghiệp văn chương và tài năng văn học
Một khía cạnh không thể không nhắc đến khi nói về Nghiêm Tung là tài năng văn học. Dù là một tham quan khét tiếng, Nghiêm Tung lại là một nhà văn, nhà thơ có thực tài. Văn phong của ông được đánh giá là trang nhã, thanh thoát, có phong cách riêng.
Ông để lại nhiều tác phẩm văn học có giá trị, tập hợp trong bộ “Diễn Khê tập” (hoặc Giới Am tập). Văn thơ của Nghiêm Tung thường mang phong cách của các nhà Nho truyền thống, chú trọng đạo đức và lý tưởng, nhưng khi xem xét cuộc đời thực của ông, nhiều sử gia nhận thấy sự mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm.
Nghiêm Tung cũng là một nhà thư pháp có tiếng. Tuy nhiên, do danh tiếng là một tham quan, các tác phẩm nghệ thuật của ông sau này thường bị các nhà sưu tập và sử gia đánh giá thấp về mặt đạo đức, dù giá trị nghệ thuật vẫn được công nhận.
Sự sụp đổ và kết cục
Sự sụp đổ của Nghiêm Tung là điều tất yếu sau khi Vua Gia Tĩnh qua đời và Vua Long Khánh (Hoàng đế Dụ) lên ngôi. Vua Long Khánh vốn đã chán ghét Nghiêm Tung từ lâu, nhưng trước đó do Nghiêm Tung còn quá quyền lực và được Vua Gia Tĩnh sủng ái nên chưa thể động đến.
Ngay khi Vua Gia Tĩnh băng hà, các quan lại trung thành với triều đình đã đồng loạt dâng sớ tố cáo tội trạng của Nghiêm Tung và con trai ông. Với sự ủng hộ của tân hoàng đế, Nghiêm Tung bị cách chức, đày đi Vân Nam, sau đó bị sung vào làm lính thú ở vùng biên cương.
Con trai ông là Nghiêm Thế Phiên bị xử tử, còn Nghiêm Tung thì sống trong cảnh bần hàn, cô độc đến cuối đời. Năm 1567, Nghiêm Tung qua đời tại nơi đày ải, thọ 87 tuổi. Cái kết của Nghiêm Tung là một minh chứng rõ ràng cho quy luật “thiện ác hữu báo” trong lịch sử, đồng thời cũng là bài học đắt giá về sự suy thoái của quyền lực và đạo đức quan trường.
Đánh giá lịch sử về Nghiêm Tung
Việc đánh giá Nghiêm Tung trong lịch sử là một chủ đề phức tạp và gây nhiều tranh cãi.
Ủng hộ và thông cảm
Một số ít nhà nghiên cứu cho rằng, Nghiêm Tung là một sản phẩm của thời đại. Việc ông tham nhũng và thao túng triều chính một phần là do hệ thống chính trị thời Minh đã mục rỗng từ bên trong, và Vua Gia Tĩnh là một vị hoàng đế bất tài, ham mê tửu sắc và quyền lực cá nhân. Nghiêm Tung chỉ là người biết tận dụng cơ hội để tồn tại và bảo vệ bản thân trong môi trường cung đấu đầy rẫy âm mưu. Hơn nữa, trước khi trở thành tham quan, ông đã có những đóng góp nhất định cho văn học và sự phát triển của nền giáo dục Nho học.
Phê phán và lên án
Đa số sử gia và nhân dân thời bấy giờ đều phê phán gay gắt Nghiêm Tung. Ông bị coi là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy yếu của triều Minh trong giai đoạn cuối thế kỷ 16. Sự tham nhũng của ông gây ra gánh nặng thuế khóa khổng lồ lên người dân, dẫn đến các cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra liên tiếp. Về mặt đạo đức, Nghiêm Tung bị lên án vì sự giả dối: bên ngoài là một nhà Nho uyên bác, bên trong lại là một kẻ tham lam và tàn độc.
Vai trò trong văn hóa đại chúng
Trong văn học dân gian và các tác phẩm văn học nghệ thuật sau này (như tiểu thuyết “Phong thần diễn nghĩa” hay các vở kịch lịch sử), Nghiêm Tung thường xuất hiện như một hình tượng phản diện điển hình của quan tham. Tuy nhiên, hình ảnh của ông cũng được xây dựng với những sắc thái phức tạp, không đơn thuần là một kẻ xấu hoàn toàn mà là một con người bị tha hóa bởi quyền lực.
Kết luận
Nghiêm Tung là ai? Ông là một nhân vật lịch sử đa diện: vừa là một nhà văn tài năng, vừa là một chính trị gia quyền lực, nhưng đồng thời cũng là một tham quan khét tiếng nhất thời Minh. Cuộc đời ông từ một cậu bé nghèo khó, thông minh, trở thành tể tướng quyền lực, rồi kết thúc trong sự hẩm hiu và bị lịch sử lên án, là một câu chuyện dài về sự thăng trầm của quyền lực và sự tha hóa của con người.
Nghiêm Tung để lại bài học sâu sắc về đạo đức quan trường: tài năng văn chương không thể che lấp được những hành vi sai trái, và cuối cùng, công lý lịch sử sẽ luôn được thực thi. Dù đã qua hơn 400 năm, tên tuổi của Nghiêm Tung vẫn là một chủ đề hấp dẫn để nghiên cứu và thảo luận khi tìm hiểu về lịch sử Trung Quốc phong kiến. Thông qua các tài liệu lịch sử, chúng ta có thể thấy rõ sự phức tạp của con người này và bối cảnh xã hội đã tạo nên một Nghiêm Tung như vậy.
Việc tìm hiểu về Nghiêm Tung cũng giúp chúng ta có cái nhìn tổng quan hơn về triều đại Minh, một trong những triều đại hùng mạnh nhất của Trung Hoa, nhưng cũng không tránh khỏi những vết nứt do sự suy thoái nội bộ. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các nhân vật lịch sử hoặc kiến thức văn hóa, bạn có thể truy cập interstellas.com để khám phá thêm nhiều thông tin bổ ích khác.
