Wolfgang Amadeus Mozart không chỉ là một cái tên trong lịch sử âm nhạc cổ điển; ông là một biểu tượng của sự vĩ đại, một hiện tượng của tự nhiên mà tài năng dường như đã được định sẵn từ khi sinh ra. Dù qua đời ở tuổi 35, nhưng di sản mà ông để lại cho thế giới là vô cùng đồ sộ và khó có nhà soạn nhạc nào có thể sánh kịp. Để hiểu rõ hơn về cuộc đời và sự nghiệp của “thiên tài của các thiên tài”, chúng ta hãy cùng nhau khám phá hành trình đầy màu sắc và cả những góc khuất bí ẩn đằng sau những bản nhạc bất hủ.

Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng
Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng

Cuộc đời Mozart: Từ thần đồng đến nhà soạn nhạc vĩ đại

Cuộc đời của Wolfgang Amadeus Mozart là một câu chuyện dài về một tài năng âm nhạc bùng nổ từ rất sớm, được nuôi dưỡng trong một môi trường nghệ thuật đặc biệt và kết thúc một cách đột ngột, để lại nhiều tiếc nuối cho thế giới.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

1.1. Wolfgang Amadeus Mozart là ai?

Wolfgang Amadeus Mozart (1756 – 1791) là một nhà soạn nhạc và nghệ sĩ dương cầm người Áo, được công nhận rộng rãi là một trong những nhạc sĩ vĩ đại nhất trong lịch sử âm nhạc phương Tây. Sinh ra tại Salzburg, Mozart đã bộc lộ tài năng âm nhạc thiên bẩm từ rất nhỏ. Trong suốt sự nghiệp ngắn ngủi của mình, ông đã sáng tác hơn 600 tác phẩm thuộc nhiều thể loại khác nhau, từ giao hưởng, concerto, opera, nhạc thính phòng đến các tác phẩm độc tấu piano. Những sáng tác của Mozart không chỉ phong phú về số lượng mà còn đạt đến đỉnh cao về chất lượng nghệ thuật, tạo nên nền tảng vững chắc cho âm nhạc cổ điển.

1.2. Những năm tháng đầu đời và sự nghiệp chớm nở

Tài năng của Mozart xuất hiện một cách kỳ diệu. Năm lên 4 tuổi, cha ông, Leopold Mozart – một nhạc sĩ violin có tiếng, đã bắt đầu dạy ông chơi harpsichord (một loại đàn đại dương cầm cổ). Chỉ một năm sau, Wolfgang đã có thể tự sáng tác những tác phẩm đầu tiên. Nhận ra tiềm năng hiếm có của con trai, Leopold đã dồn hết tâm huyết để dẫn dắt Wolfgang và chị gái là Maria Anna (Nannerl) đi biểu diễn khắp châu Âu.

Những chuyến lưu diễn dài ngày đã đưa Wolfgang đến trước các hoàng gia và giới quý tộc từ Đức, Pháp, Anh cho đến Ý. Trong các buổi biểu diễn, cậu bé Mozart không chỉ chơi đàn xuất sắc mà còn có khả năng ứng tấu (improvise) một cách tài tình, khiến khán giả kinh ngạc. Năm 8 tuổi, Mozart sáng tác bản sonata đầu tiên cho violin và piano tại Paris, đánh dấu bước khởi đầu cho sự nghiệp sáng tác đồ sộ sau này.

Sau nhiều năm rong ruổi khắp châu Âu, năm 1773, Mozart trở lại Salzburg và làm việc cho hoàng tử-archbishop của thành phố. Trong khoảng thời gian này, ông đã sáng tác nhiều bản giao hưởng đầu tiên, thể hiện sự trưởng thành vượt bậc trong phong cách âm nhạc.

1.3. Những năm tháng đỉnh cao tại Vienna và cái chết bí ẩn

Năm 1781, Mozart quyết định rời Salzburg để định cư tại Vienna – trái tim của âm nhạc cổ điển châu Âu. Đây là giai đoạn hoàng kim trong sự nghiệp của ông. Tại Vienna, Mozart nhanh chóng khẳng định vị trí của mình như một nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc hàng đầu. Ông kết thân với nhà soạn nhạc lừng danh Joseph Haydn, và mối quan hệ này đã có ảnh hưởng sâu sắc đến phong cách âm nhạc của cả hai.

Giai đoạn này, Mozart cho ra đời những tác phẩm opera vĩ đại nhất của mình, bao gồm “Cuộc hôn nhân của Figaro” (Le nozze di Figaro), “Don Giovanni” và “Cây sáo thần” (Die Zauberflöte). Những vở opera này không chỉ chinh phục khán giả bằng giai điệu mê hoặc mà còn thể hiện chiều sâu tâm lý nhân vật và sự tinh tế trong cách dàn dựng.

Tuy nhiên, cuộc sống cá nhân của Mozart lại không mấy suôn sẻ. Dù kiếm được nhiều tiền từ các buổi hòa nhạc và sáng tác, ông lại là một người chi tiêu hoang phí và thường xuyên gặp khó khăn về tài chính. Những khoản nợ ngày càng chồng chất, đeo bám ông直到 tận cuối đời.

Năm 1791, khi đang ở đỉnh cao của sự nghiệp, Mozart đột ngột qua đời tại Vienna ở tuổi 35. Nguyên nhân cái chết cho đến nay vẫn là một bí ẩn. Hồ sơ chính thức ghi nhận ông chết vì bệnh “sốt kê” (một dạng phát ban). Tuy nhiên, nhiều giả thuyết khác đã được đưa ra, từ bệnh thấp khớp, suy dinh dưỡng cho đến giả thuyết gây chấn động: Mozart bị đầu độc bởi đối thủ Antonio Salieri. Dù giả thuyết này đã được chứng minh là không có cơ sở, nhưng nó đã trở thành một phần huyền thoại về cuộc đời Mozart, đặc biệt sau khi bộ phim “Amadeus” ra mắt.

Đám tang của Mozart diễn ra trong sự lạnh lẽo, đơn độc. Không có ai tham dự除了 một vài người bạn, và thi thể của ông được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể. Tuy nhiên, tài năng của Mozart không thể bị chôn vùi. Di sản ông để lại đã trở thành một phần không thể thiếu của nền âm nhạc thế giới, ảnh hưởng đến hàng loạt nhà soạn nhạc vĩ đại sau này, trong đó có Ludwig van Beethoven.

Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng
Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng

Phân tích sâu hơn về tác phẩm “Khúc cầu hồn” (Requiem) cuối cùng

“Khúc cầu hồn” (Requiem in D minor, K. 626) là tác phẩm cuối cùng của Mozart, một khúc nhạc dang dở chứa đựng nhiều bí ẩn và câu chuyện ly kỳ xung quanh nó. Đây không chỉ là một bản nhạc, mà còn là một câu chuyện về sự đối diện với cái chết, về sự hoàn hảo trong nghệ thuật và về những toan tính trần tục.

2.1. Người lạ mặt bí ẩn và hợp đồng không tên

Vào một đêm mùa hè năm 1791, một người đàn ông lạ mặt, khoác chiếc áo choàng xám, gõ cửa nhà Mozart. Ông ta tự xưng là đại diện cho một quý tộc giàu có nhưng muốn giấu danh tính. Người này mang đến một bức thư, trong đó yêu cầu Mozart soạn một khúc cầu hồn cho một người vừa qua đời, với điều kiện nhà soạn nhạc không được phép tìm hiểu danh tính của vị bảo trợ.

Ban đầu, Mozart do dự. Ông đang bận rộn với nhiều dự án khác, và thể loại nhạc tưởng niệm này không phải là sở trường của ông. Tuy nhiên, người đại diện đã đưa ra một mức giá rất hấp dẫn: 60 đồng ducat. Để làm khó đối phương, Mozart đưa ra một cái giá cao ngất ngưởng và thời gian hoàn thành lên đến 3 tháng, hy vọng sẽ khiến vị bảo trợ từ bỏ ý định.

Ngạc nhiên thay, hôm sau, người lạ mặt quay trở lại, đặt lên bàn 30 đồng ducat – một nửa số tiền – và khẳng định sẽ quay lại sau 3 tháng để nhận bản nhạc và thanh toán nốt phần còn lại. Mozart nhận ra mình đã trót nhận lời và không thể từ chối.

2.2. Nỗi ám ảnh về cái chết và “Khúc cầu hồn cho chính mình”

Tại thời điểm nhận hợp đồng, sức khỏe của Mozart đã bắt đầu sa sút nghiêm trọng. Áp lực công việc, những lo lắng về tài chính và bệnh tật khiến tâm lý ông trở nên bất ổn. Khi bắt đầu sáng tác Requiem, Mozart dường như cảm nhận được một điềm báo không lành.

Theo lời kể của người vợ Constanze, trong quá trình làm việc, Mozart thường xuyên lẩm bẩm: “Tôi sợ rằng tôi đang viết khúc cầu hồn này cho chính mình”. Câu nói ấy đã trở thành một tiên đoán đáng sợ. Càng về sau, bệnh tình của Mozart càng trở nặng, và ông tin rằng mình đang bị nguyền rủa vì đã nhận lời viết khúc nhạc này.

Vào ngày 5/12/1791, Mozart trút hơi thở cuối cùng mà chưa kịp hoàn thành tác phẩm. Những lời cuối cùng ông nói với vợ cũng liên quan đến Requiem: “Chẳng phải tôi đã nói trước rằng tôi viết khúc cầu hồn này cho chính mình sao?”. Câu nói ấy đã khắc sâu vào tâm trí Constanze và trở thành một phần của huyền thoại về Mozart.

2.3. Hoàn thành tác phẩm dang dở

Vì đã nhận tiền đặt cọc, Constanze vô cùng lo lắng về việc hoàn thành tác phẩm để trả cho vị bảo trợ bí ẩn. Bà đã tìm đến hai người học trò cũ của Mozart là Joseph Eybler và Franz Xaver Süssmayr để nhờ giúp đỡ.

Sau khi xem xét bản thảo, Eybler nhận thấy mình không đủ khả năng để hoàn thành tác phẩm phức tạp này. Cuối cùng, Süssmayr – người có phong cách viết nhạc tương đồng với Mozart – đã được chọn. Dựa vào những ghi chú và phác thảo của Mozart, Süssmayr đã hoàn thiện Requiem một cách xuất sắc. Sau khi hoàn thành, Süssmayr đã sao chép lại toàn bộ bản nhạc bằng chính tay mình, giả mạo chữ ký của Mozart và giao cho người bảo trợ.

2.4. Danh tính của vị bảo trợ bí ẩn

Vị bảo trợ bí ẩn không phải là Antonio Salieri, như trong bộ phim “Amadeus”. Người thực sự đặt hàng là Bá tước Franz von Walsegg-Stuppach. Ông ta muốn có một khúc cầu hồn để tưởng nhớ người vợ trẻ đã qua đời. Tuy nhiên, Walsegg có thói quen “đạo nhạc”, thường đặt hàng các nhà soạn nhạc rồi sau đó ký tên mình vào tác phẩm. Phải mất một thập kỷ sau đó, Constanze mới có thể thuyết phục Walsegg thừa nhận Mozart là nhà soạn nhạc thực sự của Requiem.

2.5. Kiệt tác gây tranh cãi

Việc Requiem được hoàn thiện bởi Süssmayr đã gây ra nhiều tran cãi trong giới âm nhạc học. Nhiều người cho rằng Süssmayr đã phải nhờ đến sự giúp đỡ của các nhà soạn nhạc khác để hoàn thành tác phẩm, vì ông không có đủ tài năng và trí tưởng tượng để xử lý những phần phức tạp của Mozart.

Dù có những tran luận về tính nguyên bản của một số phần, nhưng Requiem vẫn được coi là một kiệt tác. Nó thể hiện sự kết hợp giữa sự trang nghiêm, hùng tráng của nhạc tôn giáo và sự tinh tế, sâu sắc trong cảm xúc âm nhạc. Câu nói nổi tiếng của Beethoven về Requiem: “Nếu Mozart không viết khúc nhạc đó thì người viết nó chính là Mozart” đã phần nào khẳng định giá trị vĩnh cửu của tác phẩm này.

Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng
Wolfgang Amadeus Mozart: Hành Trình Của Thiên Tài Và Những Bí Ẩn Đằng Sau Bản Nhạc Cuối Cùng

Kết luận

Wolfgang Amadeus Mozart là một hiện tượng hiếm có trong lịch sử âm nhạc. Tài năng thiên bẩm, sự nghiệp đồ sộ và cái chết đột ngột ở tuổi 35 đã tạo nên một huyền thoại về “thiên tài của các thiên tài”. Dù đã qua đời hơn 200 năm, nhưng âm nhạc của Mozart vẫn sống mãi trong lòng công chúng, từ những bản giao hưởng hùng tráng đến những bản concerto piano du dương và những vở opera bất hủ.

Đặc biệt, “Khúc cầu hồn” cuối cùng không chỉ là một tác phẩm âm nhạc, mà còn là một câu chuyện về sự đối mặt với cái chết, về sự hoàn hảo trong nghệ thuật và về những bí ẩn chưa có lời giải. Đó là minh chứng cho thấy, ngay cả khi sinh mệnh kết thúc, tài năng và tâm hồn của một nghệ sĩ vĩ đại vẫn có thể sống mãi cùng thời gian.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về các chủ đề văn hóa, nghệ thuật và kiến thức đời sống đa dạng tại interstellas.com.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *