Nguyễn Sơn là một trong hai người Việt duy nhất tính đến nay được phong quân hàm tướng của hai quốc gia, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử quân sự và chính trị thế giới.

Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới
Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới

Tổng quan về Nguyễn Sơn – Giải thích nhanh

Nguyễn Sơn (tên khai sinh là Vũ Nguyễn Bác, 1908 – 1956) là một nhà quân sự và chính trị gia xuất thân từ Hà Nội. Ông không chỉ là một trong những vị tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà còn là người Việt Nam duy nhất từng tham gia cuộc Vạn lý trường chinh và được phong quân hàm tướng trong cả hai quân đội: Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Danh hiệu “Lưỡng quốc tướng quân” không chỉ là sự ghi nhận về quân hàm mà còn là minh chứng cho hành trình hoạt động cách mạng liên tục, gắn bó với vận mệnh của hai dân tộc anh em.

Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới
Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới

Thân thế và những năm tháng tuổi trẻ đầy biến động

Nguồn gốc gia đình và giáo dục sớm
Nguyễn Sơn sinh ra tại xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội, trong một gia đình tư sản khá giả. Cha ông là Vũ Trường Xương, một nhà doanh nhân có tiếng ở Hà Nội. Từ nhỏ, Nguyễn Sơn đã bộc lộ tư chất thông minh và cá tính mạnh mẽ. Lên 5 tuổi, ông bắt đầu học tiếng Pháp tại một trường dòng ở Hà Nội, môi trường giáo dục phương Tây đã sớm mở ra tầm nhìn mới mẻ cho cậu bé yêu nước.

Năm 14 tuổi, ông thi đỗ vào trường Sư phạm Hà Nội. Đây cũng là nơi đánh dấu những hoạt động đầu tiên của ông trong phong trào yêu nước. Với bản tính hào sảng và tinh thần phản kháng, Nguyễn Sơn đã trở thành người tổ chức cho học sinh các trường Sư phạm và Bảo Hộ cùng nhau phản kháng lại học sinh người Pháp tại các trường khác. Trong thời gian này, ông tham gia tích cực vào các đoàn hội, tổ chức học sinh để chống lại chính sách phân biệt đối xử của thực dân Pháp.

Bước ngoặt theo cách mạng
Gia đình ông đã sắp xếp cho ông kết hôn với bà Nguyễn Thị Giệm (hơn ông 4 tuổi). Tuy nhiên, cuộc sống an nhàn trong gia đình tư sản không thể ngăn cản lý tưởng cách mạng của một thanh niên yêu nước. Gặp gỡ đồng chí Nguyễn Công Thu (được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cử về nước thu hút tri thức giác ngộ), Nguyễn Sơn đã quyết tâm rời bỏ gia đình.

Theo sử sách ghi lại, ông đã giả vờ say rượu, gây sự với bố mẹ để tạo cớ bỏ vợ cùng con gái 6 tuổi đi theo con đường cách mạng. Quyết định này không chỉ thể hiện sự dứt khoát mà còn là sự hy sinh lớn lao vì lý tưởng cứu nước.

Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới
Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới

Hành trình hoạt động tại Trung Quốc và Vạn lý trường chinh

Gia nhập đại gia đình Lý Thụy
Năm 1925, Nguyễn Sơn sang Quảng Châu, Trung Quốc. Tại đây, ông đổi sang họ Lý và gia nhập vào đại gia đình Lý Thụy (tên hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc lúc bấy giờ). Ông được Bác Hồ đặt tên là Lý Anh Tự. Đây là bước đầu quan trọng để ông tiếp cận với môi trường cách mạng quốc tế.

Ông được cử học chính trị cùng lớp với những “đầu tàu” của cách mạng Việt Nam như đồng chí Phạm Văn Đồng, đồng chí Hoàng Văn Hoan. Đến năm 1926, Nguyễn Sơn được học tại trường sĩ quan Hoàng Phố cùng các đồng chí Lê Hồng Phong, Phùng Chí Kiên và Lê Thiết Hùng. Tại đây, ông gia nhập Quốc dân đảng do Tưởng Giới Thạch lãnh đạo.

Từ Quốc dân đảng đến Đảng Cộng sản Trung Quốc
Năm 1927, khi Quốc dân đảng发动政变, đàn áp Đảng Cộng sản Trung Quốc, Nguyễn Sơn đã rời bỏ hàng ngũ của Tưởng Giới Thạch và chính thức gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 8/1927. Tháng 12 cùng năm, ông tham gia Khởi nghĩa Quốc Châu, gia nhập Đoàn giáo đạo 4, Phương diện quân số 2 do Diệp Kiếm Anh chỉ huy. Khởi nghĩa thất bại sau 3 ngày chiến đấu, ông bị lộ thân thế và phải sang Thái Lan để tránh bị khủng bố trắng, tại đây ông tổ chức Việt kiều tham gia cách mạng.

Tham gia Hồng quân Công Nông và Vạn lý trường chinh
Năm 1928, Nguyễn Sơn trở lại Trung Quốc, tham gia Hồng quân Công Nông. Năm 1929, ông giữ chức vụ chính trị viên đại đội trong Trung đoàn 47, chỉ huy nhiều trận đánh ở Đông Giang.

Điểm son trong sự nghiệp quân sự của ông tại Trung Quốc là việc tham gia Vạn lý trường chinh bắt đầu từ tháng 10/1934 (bí danh Hồng Thủy). Đây là cuộc rút lui có quy mô bậc nhất trong lịch sử quân sự thế giới. Hồng quân Công Nông Trung Hoa đã hành trình dài 12.000 km, từ Giang Tây, qua Tây Tạng, ngược lên phía bắc tới Diên An (Thiểm Tây).

Trong hành trình gian khổ này, Hồng quân Trung Quốc luôn bị quân Quốc dân Đảng truy kích và phải đối mặt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Từ 86.000 người tham gia ban đầu, chỉ có hơn 7.000 người sống sót. Nguyễn Sơn là người Việt Nam duy nhất đi hết 360 ngày cùng Hồng quân, hoàn thành cuộc hành quân vĩ đại này. Trải nghiệm này không chỉ tôi luyện bản lĩnh quân sự mà còn xây dựng mối quan hệ keo sơn giữa ông với các tướng lĩnh Trung Quốc.

Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới
Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới

Trở về Tổ quốc và sự nghiệp tướng lĩnh

Những trọng trách quan trọng trong kháng chiến
Tháng 11/1945, Nguyễn Sơn về nước, lấy tên là Nguyễn Sơn. Ông giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Quân đội và chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, bao gồm:

  • Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính miền Nam Việt Nam.
  • Tư lệnh kiêm Chính uỷ hai Liên khu 4 và Liên khu 5.
  • Hiệu trưởng trường Lục quân Trung học Quảng Ngãi.
  • Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Tổng tham mưu.

Với kinh nghiệm thực chiến từ Trung Quốc, ông đã đóng góp lớn vào việc xây dựng và chỉ huy quân đội non trẻ trong giai đoạn đầu kháng chiến chống Pháp.

Phong quân hàm Thiếu tướng năm 1948
Năm 1948, trong đợt thụ phong quân hàm cấp tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, Nguyễn Sơn được phong quân hàm Thiếu tướng cùng 8 vị tướng khác. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của ông cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sự nghiệp tại Trung Quốc và danh hiệu “Lưỡng quốc tướng quân”
Năm 1950, Nguyễn Sơn quay lại Trung Quốc công tác, giữ chức Phó Cục trưởng Cục Điều Lệnh Tổng giám hộ huấn luyện Quân Giải phóng Nhân dân. Ông được coi là một trong 72 đại công thần của Trung Quốc.

Ngày 27/9/1955, trong đợt phong quân hàm lần đầu tiên của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Nguyễn Sơn được phong quân hàm Thiếu tướng, nhận Huân chương Giải phóng hạng nhất. Với quân hàm Thiếu tướng của Việt Nam (1948) và Thiếu tướng của Trung Quốc (1955), ông chính thức trở thành “Lưỡng quốc tướng quân” – một danh hiệu đặc biệt trong lịch sử quân sự thế giới. Điều đặc biệt là cả hai quân hàm tướng đều được trao trong đợt thụ phong cấp tướng đầu tiên của hai nước.

Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới
Lưỡng Quốc Tướng Quân Nguyễn Sơn: Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Vị Tướng Duy Nhất Trên Thế Giới

Cuộc đời và tư tưởng cuối cùng

Những năm cuối đời và mất mát
Năm 1957, do khối u ác tính ở phổi phải, Nguyễn Sơn rời Trung Quốc về Việt Nam và từ trần tại Hà Nội. Ông được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh.

Do sự thiếu sót về tài liệu lịch sử, mãi đến năm 2006, trong buổi Lễ tưởng niệm 50 năm ngày mất của ông, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam mới chính thức công nhận ngày sinh của ông là ngày 1/10/1908.

Di sản và bài học cuộc sống
Ngày nay, tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đều có con đường mang tên “lưỡng quốc tướng quân” Nguyễn Sơn. Ông là vị tướng duy nhất trên thế giới làm tướng của hai quốc gia.

Trong cuộc đời mình, vị tướng tài ba này luôn dạy bảo con cháu một triết lý xuyên suốt: “Chống chiến tranh, giành hòa bình, hữu nghị và Tổ quốc trên hết”. Tư tưởng này không chỉ phản ánh quan điểm quân sự mà còn thể hiện tầm nhìn hòa bình và tinh thần quốc tế trong sáng của một người cộng sản kiên trung.

Đối với bạn đọc quan tâm đến lịch sử dân tộc, các bài viết chi tiết về các nhân vật lịch sử khác luôn được cập nhật thường xuyên tại interstellas.com. Đây là nơi cung cấp kiến thức tổng hợp uy tín, giúp bạn đọc có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về văn hóa, lịch sử và xã hội.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *