Lev Nikolayevich Tolstoy (1828-1910), hay còn gọi là L.N. Tolstoy, là một nhà văn, nhà tư tưởng, và nhà cải cách xã hội người Nga. Ông được mệnh danh là “kỳ quan văn học thế giới” với những tác phẩm đồ sộ không chỉ về quy mô mà còn về chiều sâu triết lý và sự am hiểu tâm lý con người. Tolstoy không chỉ là một nhà văn lớn của nước Nga mà còn là một trong những nhà văn vĩ đại nhất của văn học thế giới. Những tác phẩm của ông, đặc biệt là Chiến tranh và Hòa bình (1869) và Anna Karenina (1877), đã định nghĩa lại tiểu thuyết hiện đại, kết hợp giữa sự mô tả chi tiết hiện thực xã hội và những phân tích sâu sắc về bản chất con người. Quan trọng hơn, Tolstoy là một nhà tư tưởng có ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa, chính trị và tôn giáo thế giới thông qua những quan điểm về chủ nghĩa bất bạo động, lòng trắc ẩn và sự tìm kiếm ý nghĩa của cuộc sống. Để hiểu rõ Lev Tolstoy là ai, chúng ta cần đi sâu vào hành trình từ một chàng trai quý tộc đến một nhà hiền triết của nhân loại.
Có thể bạn quan tâm: Kyle Rittenhouse Là Ai? Những Sự Thật Cần Biết Về Vụ Án Nổi Loạn Nước Mỹ
Tổng quan về Lev Tolstoy
Lev Tolstoy sinh ra trong một gia đình quý tộc giàu có ở Yasnaya Polyana, vùng Tula, Đế chế Nga. Tuổi thơ của ông đánh dấu bởi sự mất mát sớm của cha mẹ, điều này đã ảnh hưởng lớn đến tính cách và tư duy sau này của Tolstoy. Dù xuất thân từ tầng lớp thượng lưu, Tolstoy sớm cảm thấy bất mãn với sự giả dối và sự hời hợt của xã hội aristocrat. Ông bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng những tác phẩm đầu tay như Thời niên thiếu và Tuổi thanh xuân, nhưng danh tiếng thực sự của Tolstoy chỉ thực sự cất cánh với Chiến tranh và Hòa bình. Tuy nhiên, sự nghiệp văn học của Tolstoy chỉ là một phần của bức tranh toàn cảnh. Cuộc đời ông là một hành trình không ngừng nghỉ của sự tự vấn, hoài nghi và tìm kiếm chân lý. Tolstoy đã trải qua nhiều giai đoạn từ một người lính, một nhà văn, một người cha, cho đến một nhà cải cách tôn giáo và xã hội. Những tư tưởng của Tolstoy không chỉ dừng lại ở văn học mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác như chính trị, triết học và tôn giáo, tạo nên một di sản vô cùng phong phú và đa dạng.
Những điểm chính cần nhớ
- Nhà văn vĩ đại: Tolstoy được công nhận rộng rãi với hai tác phẩm kinh điển là Chiến tranh và Hòa bình và Anna Karenina, được coi là đỉnh cao của chủ nghĩa hiện thực trong văn học.
- Nhà tư tưởng sâu sắc: Ngoài văn học, Tolstoy là một nhà triết học có ảnh hưởng, đặc biệt với những quan điểm về chủ nghĩa bất bạo động, chủ nghĩa hòa bình và sự phê phán các tổ chức tôn giáo.
- Cuộc đời nhiều biến động: Từ một chàng trai quý tộc ham mê vật chất, Tolstoy đã trải qua một quá trình “hồi sinh” tâm linh để trở thành một nhà cải cách xã hội, sống một cuộc đời giản dị và dành phần còn lại của cuộc đời cho việc viết văn và cải cách xã hội.
- Di sản lâu dài: Tư tưởng của Tolstoy, đặc biệt là bất bạo động, đã ảnh hưởng đến nhiều nhân vật lịch sử như Mahatma Gandhi và Martin Luther King Jr.
Xuất thân và thời niên thiếu
Lev Tolstoy sinh ngày 9 tháng 9 năm 1828 (theo lịch cũ) tại Yasnaya Polyana, một điền trang lớn ở vùng Tula, Đế chế Nga. Ông là con thứ tư trong một gia đình quý tộc lâu đời, có dòng họ là những người thân cận của Sa hoàng Nga. Bố của Tolstoy, Nikolai Ilyich Tolstoy, là một bá tước nổi tiếng với lòng nhân ái, trong khi mẹ của ông, Mariya Tolstaya (nhũ danh Volkonskaya), là một người phụ nữ có học thức và yêu văn học. Cả cha và mẹ của Tolstoy đều qua đời khi ông còn rất nhỏ – mẹ mất khi ông mới 2 tuổi, và cha mất khi ông 9 tuổi.
Sự mất mát sớm này đã để lại một dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn Tolstoy. Ông được nuôi dưỡng bởi người bà và người dì, và lớn lên trong một môi trường aristocrat nhưng thiếu vắng tình cảm gia đình ấm áp. Những năm tháng tuổi thơ tại Yasnaya Polyana, với cảnh đồng quê yên tĩnh và những mối quan hệ phức tạp giữa người hầu và chủ, đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các tác phẩm sau này của Tolstoy. Những ký ức về điền trang này đã xuất hiện trong hầu hết các tác phẩm của ông, từ Chiến tranh và Hòa bình đến Anna Karenina.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Gil Lê Là Ai? Khám Phá Con Người Và Sự Nghiệp Đa Tài Của Nghệ Sĩ Tài Hoa
- Ngô Thời Nhiệm Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Đời Tư Chi Tiết
- Phân Tích Chuyên Sâu Nội Thất Gỗ Óc Chó Anh Vũ: Đánh Giá Chất Lượng và Giá Trị
- Côn Đảo Nằm Ở Đâu: Vị Trí Địa Lý Và Tiềm Năng Bất Động Sản
- Khu công nghiệp VSIP Tuyển dụng: Khám phá cơ hội tại Bình Dương
Năm 16 tuổi, Tolstoy vào học tại Đại học Kazan, nơi ông theo học ngành ngôn ngữ phương Đông. Tuy nhiên, ông nhanh chóng cảm thấy chán nản với môi trường học thuật và chuyển sang học luật. Những năm tháng đại học của Tolstoy không mấy thành công về mặt học thuật, nhưng nó mở ra cho ông những trải nghiệm xã hội đầu tiên. Ông bắt đầu nhận ra sự phân hóa sâu sắc trong xã hội Nga và sự giả dối của tầng lớp thượng lưu. Sau khi tốt nghiệp đại học không bằng loại giỏi, Tolstoy trở về Yasnaya Polyana và bắt đầu cuộc sống của một chàng trai quý tộc ham mê vật chất và sự hưởng thụ.
Sự nghiệp văn học và những tác phẩm kinh điển
Sự nghiệp văn học của Lev Tolstoy có thể chia thành hai giai đoạn rõ rệt: giai đoạn đầu (trước khi “hồi sinh” tâm linh) và giai đoạn sau (sau khi ông thay đổi quan điểm sống). Giai đoạn đầu đánh dấu sự thành công về mặt vật chất và danh tiếng, trong khi giai đoạn sau tập trung vào những tác phẩm có tính triết lý sâu sắc.
Giai đoạn đầu: Những tác phẩm hiện thực
Sau một thời gian ngắn phục vụ trong quân đội (tham gia Chiến tranh Krym), Tolstoy bắt đầu sự nghiệp văn chương của mình bằng những tác phẩm ngắn như Séc-cô-phơ-lép-xki (1856) và Bao giờ anh sẽ kết hôn? (1856). Tuy nhiên, bước ngoặt lớn đến với Tolstoy khi ông viết Thời niên thiếu (1857) và Tuổi thanh xuân (1857), những tác phẩm đánh dấu sự ra đời của một nhà văn hiện thực có tầm nhìn sâu sắc.
Nhưng đỉnh cao thực sự của Tolstoy trong giai đoạn này là Chiến tranh và Hòa bình (1869). Đây không chỉ là một cuốn tiểu thuyết mà là một thiên sử thi về lịch sử Nga, với hàng trăm nhân vật, từ những nhân vật lịch sử như Napoleon, Kutuzov đến những nhân vật hư cấu như Pierre Bezukhov, Andrei Bolkonsky và Natasha Rostova. Chiến tranh và Hòa bình không chỉ mô tả các trận chiến (chiến tranh) mà còn đi sâu vào cuộc sống gia đình, tình yêu, và sự phát triển tâm lý của các nhân vật (hòa bình). Tolstoy đã mô tả một cách chi tiết và chính xác xã hội Nga trong giai đoạn từ 1805 đến 1820, từ những cung điện sang trọng ở St. Petersburg đến những battlefield đầy máu lửa.
Có thể bạn quan tâm: Leonardo Dicaprio Là Ai? Cuộc Đời, Sự Nghiệp Và Những Đóng Góp Điện Ảnh
Tiếp theo Chiến tranh và Hòa bình, Tolstoy viết Anna Karenina (1877), một tác phẩm khác cũng đạt được thành công vang dội. Anna Karenina tập trung vào số phận của một người phụ nữ trong xã hội Nga thế kỷ 19, với những vấn đề về tình yêu, hôn nhân, và sự cô đơn. Tác phẩm này được coi là một trong những tiểu thuyết hiện đại hay nhất, với sự phát triển tâm lý nhân vật sâu sắc và cốt truyện phức tạp.
Giai đoạn sau: Sự “hồi sinh” và những tác phẩm triết lý
Sau khi hoàn thành Anna Karenina, Tolstoy đã trải qua một cuộc khủng hoảng tâm linh sâu sắc. Ông bắt đầu hoài nghi ý nghĩa của cuộc sống và sự thành công văn học của mình. Tolstoy đã tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống qua các tôn giáo, triết học, và cuối cùng ông đã tìm thấy nó trong Kitô giáo nguyên thủy, với những nguyên tắc về lòng yêu thương, sự tha thứ và bất bạo động. Quá trình “hồi sinh” này đã thay đổi hoàn toàn tư duy và sự nghiệp văn học của Tolstoy.
Những tác phẩm sau này của Tolstoy mang tính triết lý và tôn giáo sâu sắc hơn. Lời thú nhận (1879-1882) là một tác phẩm tự thuật, trong đó Tolstoy mô tả quá trình khủng hoảng và tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống của mình. Đạo đức học Kitô giáo (1891) là một tác phẩm triết lý quan trọng, trong đó Tolstoy trình bày một hệ thống đạo đức dựa trên Kitô giáo nguyên thủy. Vương quốc của Chúa ở trong bạn (1894) là một tác phẩm phê phán nhà nước và các tổ chức tôn giáo, kêu gọi một cuộc cách mạng nội tâm và bất bạo động.
Tuy nhiên, Tolstoy cũng tiếp tục viết văn học hư cấu trong giai đoạn này, nhưng với phong cách khác. Những tác phẩm như Sự chết của Ivan Ilyich (1886), Sonate Kreutzer (1889), và Cha Sergius (1898) là những câu chuyện ngắn tập trung vào những vấn đề đạo đức và tâm linh. Những tác phẩm này có sự đơn giản về ngôn ngữ và cấu trúc, nhưng lại chứa đựng những thông điệp triết lý sâu sắc.
Tư tưởng và triết lý của Lev Tolstoy
Tư tưởng của Lev Tolstoy là một hệ thống phức tạp và đa dạng, bao gồm nhiều khía cạnh từ đạo đức, tôn giáo, chính trị, đến nghệ thuật. Dưới đây là những tư tưởng chính của Tolstoy:
1. Tư tưởng tôn giáo và đạo đức
Sau khi trải qua cuộc khủng ho tâm linh, Tolstoy đã xây dựng một hệ thống đạo đức dựa trên Kitô giáo nguyên thủy. Ông tin rằng Kitô giáo nguyên thủy, với những lời dạy của Jesus Christ, là nền tảng đạo đức duy nhất cho con người. Tolstoy phê phán các tổ chức tôn giáo, đặc biệt là Giáo hội Chính thống Nga, vì đã bóp méo lời dạy của Jesus và biến tôn giáo thành một công cụ để kiểm soát người dân.
Tolstoy tin vào một “Kitô giáo không có phép màu”, tức là chỉ tập trung vào những lời dạy đạo đức của Jesus, chứ không phải những phép màu hay sự thần thánh hóa. Những nguyên tắc đạo đức chính của Tolstoy bao gồm:
- Yêu thương: Tình yêu thương là nền tảng của mọi thứ. Tolstoy tin rằng con người cần yêu thương nhau vô điều kiện, kể cả những kẻ thù.
- Sự tha thứ: Tolstoy tin rằng sự tha thứ là một phần quan trọng của tình yêu thương và đạo đức.
- Sự đơn giản: Tolstoy tin rằng con người cần sống một cuộc đời đơn giản, tránh xa sự xa hoa và vật chất.
- Chân thành: Tolstoy tin rằng con người cần sống một cuộc đời chân thành, trung thực với chính mình và với người khác.
2. Chủ nghĩa bất bạo động
Một trong những tư tưởng quan trọng và có ảnh hưởng nhất của Tolstoy là chủ nghĩa bất bạo động (non-violence). Tolstoy tin rằng bạo lực là một phương thức không thể chấp nhận được để giải quyết các vấn đề xã hội và chính trị. Ông tin rằng cách duy nhất để thay đổi xã hội là thông qua sự thay đổi nội tâm của từng cá nhân.
Tư tưởng bất bạo động của Tolstoy đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều nhà lãnh đạo thế giới, đặc biệt là Mahatma Gandhi. Gandhi đã đọc các tác phẩm của Tolstoy và áp dụng tư tưởng bất bạo động vào cuộc đấu tranh giành độc lập của Ấn Độ. Tolstoy và Gandhi đã trao đổi thư từ và có một mối quan hệ tri thức sâu sắc.
Có thể bạn quan tâm: Lana Del Rey Là Ai? Hành Trình Từ Lizzy Grant Đến Biểu Tượng Âm Nhạc Thế Giới
3. Phê phán nhà nước và xã hội
Tolstoy là một nhà phê phán mạnh mẽ của nhà nước và các tổ chức xã hội. Ông tin rằng nhà nước là một công cụ bạo lực, sử dụng quân đội, cảnh sát và tòa án để áp bức người dân. Tolstoy phê phán hệ thống tư pháp, thuế khóa, và sự cai trị của giới quý tộc.
Ông cũng phê phán sự bất bình đẳng xã hội trong xã hội Nga và trên thế giới. Tolstoy tin rằng sự giàu có của giới quý tộc được xây dựng trên sự bóc lột của nông dân và người lao động. Ông đã từ bỏ tài sản của mình và sống một cuộc đời giản dị, làm việc như một người nông dân.
4. Nghệ thuật và văn học
Tolstoy có những quan điểm độc đáo về nghệ thuật và văn học. Trong tác phẩm Vấn đề nghệ thuật (1897), Tolstoy định nghĩa nghệ thuật là một phương tiện để truyền đạt cảm xúc từ người sáng tạo đến người thưởng thức. Ông tin rằng nghệ thuật thực sự phải là nghệ thuật có tính nhân văn, có khả năng kết nối con người với nhau.
Tolstoy phân biệt giữa nghệ thuật đích thực và nghệ thuật “kém chất lượng” (nhỏ). Nghệ thuật đích thực, theo Tolstoy, là nghệ thuật có khả năng truyền đạt những cảm xúc phổ quát và tích cực, trong khi nghệ thuật “kém chất lượng” chỉ tập trung vào sự giải trí và cảm xúc tiêu cực.
Ảnh hưởng và di sản của Lev Tolstoy
Di sản của Lev Tolstoy rất phong phú và đa dạng, bao gồm cả văn học, triết học, và chính trị.
Ảnh hưởng đến văn học thế giới
Tolstoy đã định nghĩa lại tiểu thuyết hiện đại. Với Chiến tranh và Hòa bình và Anna Karenina, Tolstoy đã kết hợp một cách tinh tế giữa sự mô tả chi tiết hiện thực và sự phân tích tâm lý sâu sắc. Phong cách viết của Tolstoy, với sự đơn giản về ngôn ngữ nhưng phức tạp về ý nghĩa, đã ảnh hưởng đến nhiều nhà văn sau này, như James Joyce, Virginia Woolf, và Ernest Hemingway.
Tolstoy cũng là một nhà văn có ảnh hưởng lớn ở Việt Nam. Các tác phẩm của Tolstoy, đặc biệt là Chiến tranh và Hòa bình và Anna Karenina, đã được dịch sang tiếng Việt và được nhiều thế hệ độc giả yêu thích. Tolstoy được coi là một trong những nhà văn nước ngoài có ảnh hưởng lớn nhất đến văn học Việt Nam.
Ảnh hưởng đến triết học và chính trị
Tư tưởng của Tolstoy, đặc biệt là bất bạo động, đã ảnh hưởng đến nhiều nhà hoạt động chính trị và xã hội trên thế giới. Mahatma Gandhi, Martin Luther King Jr., và Nelson Mandela đều chịu ảnh hưởng từ Tolstoy. Tolstoy cũng là một trong những người sáng lập ra chủ nghĩa hòa bình hiện đại.
Có thể bạn quan tâm: La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp: Vị Ẩn Sĩ Tài Ba Và Di Sản Trí Tuệ Đối Với Dân Tộc
Tolstoy cũng có ảnh hưởng đến triết học phương Tây, đặc biệt là trong lĩnh vực đạo đức học và tôn giáo. Các nhà triết học như Albert Schweitzer và Ludwig Wittgenstein đều chịu ảnh hưởng từ Tolstoy.
Ảnh hưởng đến tôn giáo
Tolstoy đã tạo ra một phong trào tôn giáo mới, được gọi là “Tolstoyanism”. Tolstoyanism là một hình thức Kitô giáo không có phép màu, tập trung vào những lời dạy đạo đức của Jesus. Phong trào này không có tổ chức chính thức, nhưng đã ảnh hưởng đến nhiều người, đặc biệt là ở Nga và phương Tây.
Tolstoy cũng phê phán các tổ chức tôn giáo, đặc biệt là Giáo hội Chính thống Nga. Tolstoy tin rằng tôn giáo phải là một vấn đề nội tâm, không cần sự can thiệp của các tổ chức tôn giáo.
Những năm tháng cuối đời và di sản cuối cùng
Những năm tháng cuối đời của Tolstoy là một giai đoạn đầy biến động. Sau khi từ bỏ tài sản và quyền lợi của mình, Tolstoy sống một cuộc đời đơn giản tại Yasnaya Polyana, làm việc như một người nông dân và viết văn. Tuy nhiên, cuộc sống của Tolstoy không hoàn toàn yên bình. Ông đã có những tranh cãi với gia đình, đặc biệt là với người vợ Sofia Tolstaya, về vấn đề tài sản và quyền lợi.
Tolstoy cũng đã có những tranh cãi với Giáo hội Chính thống Nga. Năm 1901, Tolstoy bị trục xuất khỏi Giáo hội Chính thống Nga vì những quan điểm tôn giáo của mình. Tuy nhiên, Tolstoy không hối tiếc và tiếp tục theo đuổi những tư tưởng của mình.
Những năm cuối đời, Tolstoy đã thực hiện một hành trình cuối cùng, từ Yasnaya Polyana đến một tu viện nhỏ ở Astapovo. Tại đây, Tolstoy đã qua đời vào ngày 20 tháng 11 năm 1910 (theo lịch cũ), ở tuổi 82. Cái chết của Tolstoy đã gây ra một sự chấn động lớn trên toàn thế giới, và hàng ngàn người đã đến Yasnaya Polyana để tiễn đưa ông.
Di sản cuối cùng của Tolstoy là những tác phẩm và tư tưởng của ông. Tolstoy đã để lại một kho tàng văn học đồ sộ và một hệ thống tư tưởng sâu sắc, vẫn còn ảnh hưởng đến đến ngày nay. Tolstoy không chỉ là một nhà văn vĩ đại mà còn là một nhà hiền triết, người đã dành cả cuộc đời mình để tìm kiếm chân lý và cải thiện cuộc sống của con người.
Kết luận
Lev Tolstoy là ai? Tolstoy là một nhà văn, nhà tư tưởng, và nhà cải cách xã hội vĩ đại, người đã để lại một di sản không thể phai mờ trong lịch sử văn học và tư tưởng thế giới. Từ một chàng trai quý tộc ham mê vật chất, Tolstoy đã trở thành một nhà văn hiện thực có tầm nhìn sâu sắc, và sau đó là một nhà hiền triết có ảnh hưởng đến toàn thế giới. Những tác phẩm của Tolstoy, từ Chiến tranh và Hòa bình đến Lời thú nhận, đều phản ánh một hành trình không ngừng nghỉ của sự tự vấn và tìm kiếm chân lý.
Tư tưởng của Tolstoy, đặc biệt là chủ nghĩa bất bạo động và lòng yêu thương, vẫn còn rất phù hợp trong thế giới ngày nay, nơi mà bạo lực và bất bình đẳng vẫn còn tồn tại. Tolstoy không chỉ là một nhà văn của nước Nga mà còn là của toàn thế giới, và những lời dạy của ông sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ mai sau. Lev Tolstoy, với sự nghiệp văn học đồ sộ và tư tưởng sâu sắc, xứng đáng được tôn vinh là một trong những nhân vật vĩ đại nhất trong lịch sử văn hóa nhân loại.
