Papua New Guinea (PNG), nằm ở rìa phía tây của Vành đai Thái Bình Dương, là một trong những quốc gia có hệ sinh thái đa dạng và nguyên sơ nhất thế giới. Nằm ở phía bắc Úc và phía nam đường xích đạo, quốc gia này chiếm nửa phía đông của đảo New Guinea và có chung đường biên giới với vùng Tây Papua của Indonesia. Với những vùng rừng nguyên sinh rộng lớn, PNG được Conservation International công nhận là một trong ba Khu bảo tồn Hoang dã Nhiệt đới lớn nhất còn sót lại trên Trái Đất. Tuy nhiên, áp lực khai thác mỏ và khai thác gỗ ngày càng gia tăng, cùng với nhu cầu tài nguyên của dân số ngày càng tăng, đang đe dọa nghiêm trọng đến động vật hoang dã và văn hóa truyền thống của người dân bản địa.

Bán đảo Huon, nơi tập trung hoạt động của Chương trình Bảo tồn Chuột túi Cây (TKCP), là nơi sinh sống của nhiều loài chim và động vật có vú đặc hữu hơn bất kỳ khu vực nào khác có diện tích tương đương ở lục địa New Guinea. Để bảo vệ môi trường sống độc đáo này, Khu Bảo tồn Yopno-Uruwa-Som (YUS CA) đã được thành lập vào năm 2009. Bài viết này sẽ phân tích sâu về khu vực này, vai trò của cộng đồng địa phương và lý do tại sao YUS trở thành mô hình bảo tồn đáng chú ý.

Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?
Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?

Tổng quan về Khu Bảo tồn Yopno-Uruwa-Som

Khu Bảo tồn Yopno-Uruwa-Som (YUS CA) chính thức được thành lập vào năm 2009 thông qua sự hợp tác giữa cộng đồng địa phương, chính quyền Papua New Guinea và Tổ chức Bảo tồn Quốc tế. Đây là nỗ lực nhằm đảm bảo sự bảo vệ lâu dài cho loài kangaroo cây Matschie và môi trường sống độc đáo của chúng.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Khu vực này bao gồm các lô đất cốt lõi do các bộ tộc cam kết bảo tồn, cùng với các vùng đệm sử dụng hỗn hợp. YUS CA bao phủ diện tích hơn 180.000 mẫu Anh nằm trong và xung quanh Chính quyền Cấp địa phương Yus trên Bán đảo Huon thuộc Tỉnh Morobe của PNG. Địa hình tại đây cực kỳ đa dạng, trải dài từ các rạn san hô ven biển lên đến các đỉnh núi cao 4.000 mét. Điều này cho phép bảo tồn toàn bộ quang phổ độ cao của các môi trường sống trên Bán đảo Huon mà không bị khai thác tài nguyên. Sự kết nối môi trường sống trên các dãy núi cao khác nhau có tầm quan trọng đặc biệt đối với khả năng di cư và thích nghi của các loài để ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.

Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?
Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?

Vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo tồn

Điểm khác biệt lớn nhất so với nhiều quốc gia khác là tại Papua New Guinea, hơn 90% đất đai thuộc sở hữu của người dân bản địa. Do đó, việc bảo tồn động vật hoang dã lâu dài không thể tách rời sự tham gia của cộng đồng.

Người dân trên Bán đảo Huon phụ thuộc vào đất đai để canh tác nông nghiệp tự cung tự cấp, cung cấp nước sạch và săn bắn để lấy nguồn protein và vật liệu nghi lễ. Họ nhận thức rõ mối liên hệ trực tiếp giữa việc bảo vệ rừng và bảo vệ tương lai của chính họ. Timmy Sowang, Chủ sở hữu đất YUS và Chủ tịch Tổ chức Bảo tồn YUS, đã khẳng định: “Tỉnh nào cũng có khai thác gỗ và khai khoáng. Nhưng chúng tôi là Khu Bảo tồn đầu tiên. Người dân YUS có trách nhiệm bảo vệ môi trường cho con cháu mình, để chúng có thể tận mắt chứng kiến chứ không chỉ học qua báo chí.”

Cam kết này biến YUS CA thành một mô hình bảo tồn dựa vào cộng đồng, nơi quyền sở hữu đất đai truyền thống đóng vai trò then chốt trong việc quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?
Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?

Môi trường sống đa dạng và sinh học đặc thù

Bán đảo Huon là một điểm nóng về đa dạng sinh học. Nơi đây tập trung số lượng loài chim và động vật có vú đặc hữu cao hơn bất kỳ khu vực nào khác có diện tích tương đương ở lục địa New Guinea. Việc bảo tồn toàn bộ quang phổ độ cao từ ven biển lên núi cao là yếu tố then chốt giúp duy trì sự cân bằng sinh thái.

Môi trường sống trên các dãy núi cao cung cấp nơi trú ẩn quan trọng cho các loài động vật khi khí hậu thay đổi. Sự kết nối giữa các môi trường sống này cho phép các loài di chuyển lên độ cao cao hơn khi nhiệt độ tăng, một cơ chế thích ứng tự nhiên quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra mạnh mẽ.

Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?
Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?

Các thách thức đối với môi trường tại Papua New Guinea

Mặc dù khoảng 70% rừng mưa nhiệt đới của PNG vẫn còn nguyên vẹn, quốc gia này đang phải đối mặt với những áp lực lớn. Nhu cầu tài nguyên ngày càng tăng từ dân số đông đúc cùng với làn sóng khai thác mỏ và khai thác gỗ đang đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái.

Sự xâm phạm này không chỉ ảnh hưởng đến động vật hoang dã mà còn đe dọa đến văn hóa truyền thống của người dân bản địa. Việc mất rừng không chỉ là mất đi tài nguyên thiên nhiên mà còn là mất đi không gian văn hóa, nơi các nghi lễ và truyền thống được thực hiện. Do đó, các khu bảo tồn như YUS CA đóng vai trò là rào cản quan trọng ngăn chặn sự xâm lấn này.

Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?
Khu Bảo Tồn Yopno-uruwa-som (yus): Nơi Nào Và Tại Sao?

Kết luận

Khu Bảo tồn Yopno-Uruwa-Som (YUS CA) là một ví dụ điển hình về cách tiếp cận bảo tồn dựa vào cộng đồng, nơi quyền sở hữu đất đai của người bản địa được đặt lên hàng đầu. Bằng cách bảo vệ môi trường sống đa dạng từ ven biển đến núi cao, YUS không chỉ cứu loài chuột túi cây Matschie mà còn đảm bảo tương lai bền vững cho cộng đồng địa phương. Đây là mô hình值得学习 (xứng đáng được học hỏi) trong công tác bảo tồn thiên nhiên toàn cầu. Để tìm hiểu thêm về các vấn đề đa dạng sinh học và bảo tồn, bạn có thể tham khảo các bài viết khác tại interstellas.com.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *