Kim Trọng là một trong những nhân vật trung tâm và để lại nhiều ấn tượng sâu sắc nhất trong kiệt tác “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du. Trong văn học dân tộc, hiếm có nhân vật nam nào lại được khắc họa với vẻ đẹp tài hoa, phong nhã và tình yêu trong sáng đến như vậy. Anh không chỉ là người tình lý tưởng của Thúy Kiều mà còn là biểu tượng của những giá trị đạo đức cao quý trong xã hội phong kiến. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích Kim Trọng dưới nhiều góc độ, từ nguồn gốc, tính cách cho đến vai trò và ý nghĩa biểu tượng của anh trong tác phẩm kinh điển này.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Kim Trọng là ai trong Truyện Kiều?

Để hiểu rõ Kim Trọng là ai, chúng ta cần đặt anh vào bối cảnh của tác phẩm “Truyện Kiều” (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du, được viết bằng chữ Hán vào đầu thế kỷ 19. Đây là một truyện thơ dài 3254 câu thơ lục bát, lấy cảm hứng từ tác phẩm “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân, một nhà văn Trung Quốc thời Minh. Tuy nhiên, Nguyễn Du đã cải biên và sáng tạo lại để phù hợp với văn hóa và xã hội Việt Nam, tạo nên một tác phẩm có giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc.

Kim Trọng xuất hiện như một nhân vật nam chính điển hình của văn học cổ điển: con nhà quyền quý, thư sinh nho nhã, có học vấn uyên thâm và vẻ ngoài khôi ngô tuấn tú. Anh được giới thiệu là người “Trâm anh thế phiệt, nhà hằng mấy đời”, tức là xuất thân từ gia đình danh giá, nhiều đời làm quan hoặc có địa vị trong xã hội. Điều này không chỉ khẳng định địa vị xã hội của Kim Trọng mà còn cho thấy anh được giáo dục trong một môi trường văn hóa cao, nơi những giá trị Nho giáo về nhân, lễ, nghĩa, trí, tín được đề cao.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Nguyễn Du đã xây dựng Kim Trọng như một hiện thân của lý tưởng người quân tử thời phong kiến. Anh không chỉ có tài năng văn chương (cầm kỳ thi họa) mà còn có phẩm chất đạo đức cao thượng. Trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19, với những bất ổn về chính trị và sự suy tàn của các giá trị đạo đức truyền thống, hình ảnh Kim Trọng hiện lên như một ngọn cờ của sự hoàn hảo, một điểm sáng về nhân cách và tình yêu.

Mối quan hệ giữa Kim Trọng và Thúy Kiều được xem là một trong những mối tình đẹp và lãng mạn nhất trong văn học trung đại Việt Nam. Họ gặp nhau trong một hoàn cảnh rất tình cờ nhưng định mệnh: tại đền thờ Đạm Tiên, một người nữ sĩ tài hoa bạc mệnh. Sự gặp gỡ ấy đã thắp lên ngọn lửa tình yêu đầu đời, đẹp đẽ và trong sáng, trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt tác phẩm và là động lực giúp Kiều vượt qua bao đau khổ sau này.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Nguồn gốc và bối cảnh xã hội của Kim Trọng

Việc hiểu rõ Kim Trọng là ai không thể tách rời bối cảnh lịch sử – văn hóa mà Nguyễn Du tái hiện. “Truyện Kiều” ra đời trong giai đoạn lịch sử nhiều biến động của dân tộc, từ thời Lê mạt đến Tây Sơn và đầu Nguyễn. Đây là giai đoạn mà xã hội phong kiến Việt Nam đang trên đà suy tàn, đạo đức Nho giáo bị xói mòn, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, bất ổn.

Kim Trọng được khắc họa là một thư sinh xuất thân từ gia đình quyền quý, “Trâm anh thế phiệt, nhà hằng mấy đời”. Điều này không chỉ nói lên địa vị xã hội của anh mà còn gợi ý về sự giáo dục chu đáo, môi trường sống thanh lịch đã định hình nên nhân cách của anh. Anh mang vẻ đẹp “phong tư tài mạo tuyệt vời”, “tóc mây gợn sóng, mày ngài nét xuân”. Sự xuất hiện của Kim Trọng là biểu tượng của một thế giới lý tưởng, nơi tình yêu và tài hoa được đề cao, đối lập với thực tại nghiệt ngã mà Thúy Kiều sau này phải đối mặt.

Nguyễn Du đã khắc họa Kim Trọng không chỉ bằng vẻ đẹp hình thể mà còn ở vẻ đẹp tâm hồn. Anh là người có “tài tình đã sẵn một vành”, am hiểu cầm kỳ thi họa, xứng đáng là tri âm của Thúy Kiều. Chính sự hòa hợp về tài năng và tâm hồn này đã tạo nên mối tình Kim-Kiều đẹp như mơ, là khởi nguồn cho mọi biến cố sau này.

Bối cảnh xã hội đương thời cũng phần nào lý giải tại sao Kim Trọng được xây dựng như một nhân vật lý tưởng. Trong một xã hội đầy rẫy những tiêu cực, tham nhũng, và bất công (được phản ánh qua các nhân vật như quan huyện, quan tổng, hay những kẻ buôn người như Mã Giám Sinh, Tú Bà), hình ảnh Kim Trọng như một sự đối lập hoàn hảo. Anh đại diện cho những giá trị tốt đẹp nhất của tầng lớp trí thức Nho giáo: tài năng, đức độ, và lòng trung thành. Điều này cho thấy Nguyễn Du không chỉ phê phán cái xấu mà còn ngợi ca và giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Mối tình Kim-Kiều: Biểu tượng của tình yêu đầu đời

Mối tình giữa Kim Trọng và Thúy Kiều là một trong những điểm sáng rực rỡ nhất của “Truyện Kiều”. Nó đại diện cho tình yêu tự do, trong sáng và đầy chất thơ của tuổi trẻ, vượt lên trên những ràng buộc của lễ giáo phong kiến.

Khi Kim Trọng gặp Thúy Kiều trong buổi tảo mộ Đạm Tiên, anh ngay lập tức bị cuốn hút bởi vẻ đẹp “hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh” và tài năng xuất chúng của nàng. Về phía Kiều, nàng cũng cảm nhận được sự đồng điệu hiếm có nơi chàng thư sinh này. Sự chủ động của Kim Trọng trong việc tìm cách gặp gỡ, trao duyên đã thể hiện một tinh thần mạnh mẽ, dám vượt qua những lễ nghi khắt khe để đến với tình yêu.

Trong không gian thư phòng riêng tư, nơi tình yêu của họ được ươm mầm, Kim Trọng và Thúy Kiều đã có những lời thề nguyền son sắt. “Vầng trăng vằng vặc giữa trời/ Đinh ninh hai miệng một lời song song”, lời thề ấy không chỉ là minh chứng cho tình yêu của họ mà còn là sợi dây định mệnh gắn kết họ suốt mười lăm năm lưu lạc. Đoạn thơ tả cảnh “Tình trong như đã mặt ngoài còn e” đã thể hiện sự tinh tế của Nguyễn Du trong việc khắc họa diễn biến tâm lý của hai nhân vật, từ sự e ấp ban đầu đến tình yêu nồng nàn, sâu sắc.

Mối tình này không chỉ đơn thuần là tình yêu đôi lứa mà còn mang ý nghĩa biểu tượng. Nó là biểu tượng của cái đẹp, của hạnh phúc lý tưởng mà con người luôn khao khát. Chính sự hạnh phúc viên mãn này đã tạo nên một độ tương phản gay gắt với những bi kịch, đau khổ mà Thúy Kiều sau đó phải gánh chịu, khiến cho số phận của nàng càng trở nên bi đát hơn. Mối tình đầu giữa Kim Trọng và Kiều là điểm tựa tinh thần vững chắc, là hy vọng không bao giờ tắt trong suốt hành trình lưu lạc đầy truân chuyên của nàng.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Vai trò của Kim Trọng trong sự phát triển cốt truyện

Kim Trọng không chỉ là người yêu mà còn là một mắt xích quan trọng trong chuỗi sự kiện của “Truyện Kiều”. Anh đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy và giải quyết các nút thắt của câu chuyện.

Khởi đầu bi kịch và lời thề định mệnh

Sự xuất hiện và mối tình với Kim Trọng chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bi kịch của Thúy Kiều. Khi gia đình gặp nạn, Thúy Kiều quyết định bán mình chuộc cha. Điều nàng day dứt nhất không phải là bản thân phải chịu khổ, mà là phải phụ bạc lời thề với Kim Trọng. Lời thề ấy trở thành một gánh nặng tâm lý lớn, một ám ảnh xuyên suốt cuộc đời Kiều, khiến nàng luôn cảm thấy mình có lỗi và không xứng đáng với tình yêu trong sáng thuở ban đầu. Việc Kiều trao duyên cho Thúy Vân, với lời dặn dò “Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”, thể hiện sự hy sinh cao cả và lòng chung thủy tuyệt đối của nàng với Kim Trọng. Đây là hành động chứng tỏ nàng coi trọng lời thề với Kim Trọng hơn cả tính mạng và hạnh phúc cá nhân.

Sợi dây gắn kết hy vọng

Dù Kim Trọng vắng mặt trong phần lớn quãng thời gian Kiều lưu lạc, nhưng hình ảnh của anh, lời thề dưới trăng và tình yêu trong sáng thuở ban đầu vẫn luôn là động lực, là niềm hy vọng để Kiều vượt qua bao sóng gió. Mỗi khi cuộc đời Kiều rơi vào bế tắc, nàng lại nhớ về Kim Trọng, về lời thề định mệnh, và đó là ánh sáng duy nhất dẫn lối nàng tìm về bến bờ hạnh phúc. Sự vắng mặt của anh trong những thời khắc gian nan nhất của Kiều càng làm nổi bật sự bất lực của con người trước số phận, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh sức mạnh của tình yêu lý tưởng.

Người nối lại duyên xưa và phục hồi danh dự

Khi Thúy Kiều được giải thoát khỏi kiếp đoạn trường, chính Kim Trọng là người kiên trì tìm kiếm và nối lại duyên xưa. Sau 15 năm xa cách, anh vẫn một lòng chờ đợi, một lòng tin tưởng vào Kiều. Hành động “tìm kiếm” của Kim Trọng không chỉ là sự chờ đợi thụ động mà là một nỗ lực chủ động để tìm lại mối tình đầu. Việc anh chấp nhận Kiều, một người đã từng trải qua nhiều biến cố, đã thể hiện tấm lòng bao dung, vị tha và sự vượt lên trên những định kiến xã hội. Anh không màng đến những điều tiếng, mà chỉ quan tâm đến tình yêu và phẩm giá của Kiều. Điều này không chỉ giúp Kiều khôi phục danh dự mà còn giúp nàng tìm lại ý nghĩa cuộc sống sau bao đau khổ.

Tóm lại, vai trò của Kim Trọng không chỉ dừng lại ở một người tình, mà còn là biểu tượng của hy vọng, sự chung thủy và lòng bao dung, góp phần hoàn thiện bi kịch và mang lại cái kết có hậu cho câu chuyện.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Phân tích tính cách và phẩm chất của Kim Trọng

Kim Trọng là ai qua lăng kính của phẩm chất và tính cách? Anh được Nguyễn Du xây dựng với những đặc điểm tiêu biểu của người quân tử lý tưởng trong xã hội phong kiến, nhưng cũng mang nét cá tính riêng biệt.

Tài hoa phong nhã

Ngay từ lần đầu xuất hiện, Kim Trọng đã gây ấn tượng với vẻ ngoài “phong tư tài mạo tuyệt vời”. Anh là người “đọc sách, ngâm thơ” lại thêm “cầm kỳ thi họa đủ mùi”. Sự tài hoa này giúp Kim Trọng trở thành tri âm tri kỷ của Thúy Kiều, người duy nhất có thể thấu hiểu và chia sẻ những rung cảm nghệ thuật sâu sắc cùng nàng. Sự đồng điệu về tâm hồn và tài năng là nền tảng vững chắc cho mối tình giữa họ, vượt lên trên vẻ đẹp bên ngoài.

Tình yêu chân thành và chung thủy

Phẩm chất nổi bật nhất của Kim Trọng là lòng chung thủy son sắt. Dù Thúy Kiều phải lưu lạc mười lăm năm, Kim Trọng vẫn một lòng chờ đợi, không thay đổi. Anh cưới Thúy Vân theo lời dặn của Kiều, nhưng trong lòng vẫn hướng về Kiều. Khi biết Kiều còn sống, anh không ngần ngại tìm kiếm và đoàn tụ. Tấm lòng chung thủy của Kim Trọng là điểm tựa tinh thần lớn lao cho Kiều, giúp nàng giữ vững niềm tin vào tình yêu và hy vọng vào ngày đoàn tụ. Tính cách này cũng giúp anh trở thành hình mẫu lý tưởng về người bạn đời trong quan niệm của nhiều thế hệ.

Trí tuệ và học vấn cao

Là một thư sinh, Kim Trọng được miêu tả là người có học vấn uyên thâm, “đã về đến bực tài danh”. Anh không chỉ giỏi về thơ phú mà còn có kiến thức rộng về mọi mặt. Điều này không chỉ khẳng định địa vị xã hội của anh mà còn cho thấy anh là người có tri thức, tư duy sâu sắc, xứng đáng là đối tượng mà Kiều tin cậy và ngưỡng mộ.

Lòng bao dung và vị tha

Sau 15 năm Kiều lưu lạc, trải qua bao tủi nhục, Kim Trọng vẫn đón nhận Kiều bằng tấm lòng bao dung, không hề có thái độ khinh miệt hay dè bỉu. Anh chấp nhận quá khứ của Kiều, vượt qua những định kiến xã hội về “người phụ nữ phong trần” để tái hợp. Điều này thể hiện một nhân cách cao thượng, vị tha hiếm có, đặc biệt trong xã hội phong kiến đầy lễ giáo và khắt khe. Lòng bao dung của Kim Trọng không chỉ giúp Kiều tìm lại danh dự mà còn là minh chứng cho sức mạnh của tình yêu đích thực, vượt lên trên mọi thử thách và định kiến. Đây là một phẩm chất làm nên giá trị nhân văn sâu sắc của nhân vật Kim Trọng.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Kim Trọng dưới góc nhìn của giới phê bình và độc giả

Kim Trọng là một trong những nhân vật được giới phê bình văn học và độc giả quan tâm, phân tích sâu sắc. Mặc dù là một nhân vật lý tưởng, anh vẫn nhận được những ý kiến đa chiều.

Biểu tượng của lý tưởng xã hội

Nhiều nhà nghiên cứu coi Kim Trọng là biểu tượng của những giá trị đạo đức, phẩm chất tốt đẹp mà xã hội phong kiến kỳ vọng ở một người quân tử: tài hoa, chung thủy, trọng nghĩa khinh tài. Anh là hình mẫu lý tưởng về tình yêu và hôn nhân, đại diện cho khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc, yên bình mà Thúy Kiều không thể có được. Sự đối lập giữa cuộc đời an nhàn của Kim Trọng và số phận bi đát của Kiều làm nổi bật sự bất công của xã hội đối với người phụ nữ.

Hạn chế của chủ quan lý tưởng

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng Kim Trọng là một nhân vật quá lý tưởng hóa, ít có chiều sâu tâm lý và sự đấu tranh nội tâm như Thúy Kiều. Cuộc đời anh quá bằng phẳng, ít trải nghiệm thử thách nên đôi khi bị xem là “nhạt nhòa” so với sự phức tạp của Kiều. Một số nhà phê bình cho rằng Kim Trọng thiếu đi sự năng động, quyết liệt trong việc bảo vệ tình yêu khi Kiều gặp nạn. Anh vắng mặt trong những thời khắc quan trọng nhất của đời Kiều, khiến cho sự xuất hiện của anh ở cuối truyện đôi khi bị cảm giác là một sự “an bài” hơn là một nỗ lực cứu vớt thực sự.

Ý nghĩa biểu tượng về “tái hợp”

Dù vậy, vai trò của Kim Trọng trong việc nối lại duyên xưa và mang lại cái kết “đoàn viên” cho Kiều vẫn được đánh giá cao. Anh không chỉ là người hoàn trả lời thề mà còn là người duy nhất có khả năng xoa dịu vết thương lòng của Kiều, giúp nàng tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Sự tái hợp này không chỉ là sự tái hợp của hai cá nhân mà còn là sự tái hợp của những giá trị đạo đức truyền thống sau một thời gian bị xói mòn bởi bi kịch xã hội. Nó thể hiện niềm tin của Nguyễn Du vào sự chiến thắng cuối cùng của cái thiện và tình yêu đích thực.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Ảnh hưởng của Kim Trọng trong văn hóa Việt Nam

Dù Kim Trọng là ai và có thể còn nhiều tranh cãi về sự “hoàn hảo” của anh, không thể phủ nhận nhân vật này đã có sức ảnh hưởng sâu rộng trong văn hóa Việt Nam.

Biểu tượng của tình yêu đầu đời và chung thủy

Hình ảnh Kim Trọng gắn liền với mối tình Kim-Kiều đã trở thành biểu tượng kinh điển cho tình yêu đầu đời trong sáng, lãng mạn và sự chung thủy. Các câu chuyện, bài hát, thậm chí cả thành ngữ dân gian cũng thường nhắc đến cặp đôi này như một hình mẫu. Tên Kim Trọng thường được dùng để chỉ người con trai tài hoa, chung tình trong tình yêu.

Nguồn cảm hứng nghệ thuật

Kim Trọng và mối tình với Thúy Kiều đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho các loại hình nghệ thuật khác như sân khấu, điện ảnh, hội họa và âm nhạc. Từ các vở chèo, cải lương, kịch nói cho đến phim ảnh, nhân vật Kim Trọng luôn được tái hiện với những nét đặc trưng về vẻ đẹp, tài hoa và lòng chung thủy. Các tác phẩm này không chỉ giúp thế hệ trẻ tiếp cận “Truyện Kiều” mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa và văn học của tác phẩm đến đông đảo công chúng.

Giá trị giáo dục

Thông qua nhân vật Kim Trọng, Nguyễn Du đã gửi gắm những thông điệp về đạo đức, về tình yêu và sự bao dung. Phẩm chất chung thủy, tấm lòng vị tha của Kim Trọng là những bài học giá trị về cách đối nhân xử thế, về sự kiên định trong tình yêu và niềm tin vào cái đẹp. Những giá trị này vẫn còn nguyên vẹn và có ý nghĩa trong xã hội hiện đại, nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của lòng nhân ái và sự thấu hiểu.

Thúc đẩy đối thoại văn học

Kim Trọng, cùng với các nhân vật khác trong “Truyện Kiều”, đã và đang là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, nghiên cứu văn học. Các cuộc tranh luận về tính cách, vai trò và ý nghĩa của anh góp phần làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về tác phẩm, khuyến khích các cách tiếp cận và diễn giải mới, từ đó làm phong phú thêm đời sống văn học và học thuật của đất nước.

Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều
Kim Trọng Là Ai? Khám Phá Nhân Vật Biểu Tượng Trong Truyện Kiều

Câu hỏi thường gặp về Kim Trọng

Kim Trọng có thật không?

Không, Kim Trọng là một nhân vật hư cấu trong truyện thơ “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du, được chuyển thể từ tác phẩm “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc). Anh không phải là một nhân vật lịch sử có thật.

Kim Trọng đại diện cho điều gì?

Kim Trọng đại diện cho lý tưởng về người quân tử tài hoa, phong nhã, chung thủy và có lòng bao dung trong xã hội phong kiến. Anh là biểu tượng cho tình yêu trong sáng, hạnh phúc lý tưởng và niềm tin vào sự chiến thắng của cái thiện.

Tại sao Kim Trọng lại vắng mặt khi Thúy Kiều gặp nạn?

Trong cốt truyện, Kim Trọng phải về quê chịu tang chú. Sự vắng mặt này là một chi tiết quan trọng để đẩy Thúy Kiều vào bi kịch bán mình chuộc cha và bắt đầu cuộc đời lưu lạc. Nó cũng thể hiện sự bất lực của cá nhân trước những biến cố lớn của số phận và xã hội.

Kim Trọng có kết hôn với Thúy Vân không?

Có, theo lời dặn dò của Thúy Kiều khi nàng bán mình, Thúy Vân đã thay chị kết duyên với Kim Trọng. Tuy nhiên, trong lòng Kim Trọng vẫn luôn hướng về Thúy Kiều. Đây là một chi tiết thể hiện lòng chung thủy của Kim Trọng và sự hy sinh cao cả của Thúy Vân.

Điều gì khiến Kim Trọng đặc biệt so với các nhân vật nam khác trong Truyện Kiều?

Kim Trọng nổi bật nhờ vẻ đẹp tài hoa, sự chung thủy son sắt và tấm lòng bao dung, vị tha hiếm có. Anh là người duy nhất thực sự yêu thương và chấp nhận Thúy Kiều một cách vô điều kiện, bất chấp những biến cố mà nàng đã trải qua, khác hẳn với sự bội bạc của Mã Giám Sinh, Tú Bà hay sự yếu đuối của Thúc Sinh. Anh là hiện thân của tình yêu lý tưởng, mang đến ánh sáng hy vọng cho cuộc đời bi kịch của Kiều.

Để khám phá thêm nhiều thông tin thú vị về văn học và các nhân vật biểu tượng, bạn có thể tham khảo các bài viết chuyên sâu khác tại interstellas.com. Qua những phân tích trên, chúng ta đã hiểu rõ hơn Kim Trọng là ai, vai trò và ý nghĩa của anh trong kiệt tác “Truyện Kiều”. Anh không chỉ là một thư sinh tài hoa, người tình chung thủy của Thúy Kiều mà còn là biểu tượng của lý tưởng về tình yêu, sự bao dung và niềm hy vọng trong một xã hội đầy biến động.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *