Những năm gần đây, cái tên “Houthi” liên tục xuất hiện trên các bản tin thế giới với những sự kiện gây chấn động, đặc biệt là các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các mục tiêu ở Biển Đỏ và Israel. Điều này khiến nhiều người tự hỏi: Houthi thực sự là ai, họ đến từ đâu và tại sao một nhóm vũ trang tại Yemen lại có thể gây ảnh hưởng sâu rộng đến tình hình an ninh toàn cầu? Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về nguồn gốc, tổ chức và động lực của lực lượng này.
Có thể bạn quan tâm: Tô Dũng Là Ai? Tiểu Sử Và Hành Trình Xây Dựng Đế Chế Xuân Cầu Holdings
Có thể bạn quan tâm: Nguyễn Hồng Nhung Là Ai? Tiểu Sử Và Cuộc Đời Bà Xã Nsưt Xuân Bắc
Tổng quan về Houthi – Giải thích nhanh
Nhóm Houthi, còn được gọi là Phong trào Ansar Allah (Những người ủng hộ Chúa), là một tổ chức chính trị và quân sự của người Houthi (thuộc dòng Zaydi của Hồi giáo Shiite) tại Yemen. Lực lượng này hiện kiểm soát phần lớn lãnh thổ Yemen, bao gồm thủ đô Sanaa, và đang tham gia vào một cuộc nội chiến kéo dài chống lại chính phủ được quốc tế công nhận.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Địa chỉ: khu công nghiệp quế võ 1 bắc ninh: Tiềm năng phát triển đột phá
- Những Nền Văn Minh Đầu Tiên Trên Thế Giới Được Hình Thành Ở Đâu: 6 Cái Nôi Vĩ Đại
- Tâm Tít là ai: Tiểu sử, sự nghiệp và cuộc sống hiện tại của hot girl đời đầu
- Khám Phá Đông Hưng Trung Quốc Ở Đâu: Cửa Ngõ Giao Thương Náo Nhiệt
- Khám Phá Chung Cư FLC Cầu Giấy: Vị Trí Vàng, Tiện Ích Đẳng Cấp
Mặc dù khởi nguồn là một phong trào tôn giáo địa phương nhằm bảo vệ quyền lợi cho người Shiite Zaydi ở miền Bắc Yemen, nhưng sau nhiều năm xung đột, Houthi đã phát triển thành một lực lượng quân sự có tổ chức, sở hữu kho vũ khí đáng gờm包括 tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái. Họ nổi lên như một nhân tố quan trọng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là trong cuộc xung đột giữa Israel và Hamas, khi họ tuyên bố tấn công các tàu thương mại và lãnh thổ Israel để ủng hộ Palestine.
Có thể bạn quan tâm: Marie Curie Là Ai? Cuộc Đời Và Những Câu Nói Truyền Cảm Hứng Vĩ Đại
Lịch sử hình thành và bối cảnh giáo phái
Để hiểu rõ Houthi là ai, cần nhìn vào bối cảnh tôn giáo và lịch sử lâu đời tại Yemen. Yemen là một quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo, nhưng chia rẽ sâu sắc giữa hai nhánh chính: Sunni (chiếm đa số) và Shiite (chiếm thiểu số).
Nguồn gốc từ giáo phái Zaydi
Houthi là phong trào chính trị – quân sự đại diện cho người Shiite dòng Zaydi. Đây là một nhánh đặc biệt của Hồi giáo Shiite, khác biệt đôi chút so với nhánh Twelver (chiếm đa số tại Iran). Trong lịch sử Yemen, người Zaydi từng nắm giữ quyền lực cao nhất, cai trị đất nước dưới dạng các Imamate trong nhiều thế kỷ.
Tuy nhiên, sau cuộc cách mạng năm 1962 và sự thống nhất Yemen năm 1990, quyền lực chính trị dần chuyển sang tay người Sunni. Người Zaydi, đặc biệt là ở các vùng núi phía Bắc (quê hương của gia tộc Houthi), cảm thấy bị gạt ra ngoài lề xã hội và mất quyền lợi về kinh tế, chính trị. Điều này tạo ra sự bất mãn sâu sắc trong cộng đồng.
Sự ra đời của phong trào
Cuối những năm 1990, Hussein Badreddin al-Houthi (con trai một nhà lãnh đạo tôn giáo) đã thành lập một phong trào mang tên “Ansar Allah”. Mục tiêu ban đầu là phục hồi vị thế cho người Zaydi và chống lại sự xâm nhập của chủ nghĩa Wahhabi (một nhánh cực đoan của Sunni) từ Ả Rập Xê Út láng giềng.
Ban đầu, phong trào này mang tính chất hòa bình và tôn giáo thuần túy. Tuy nhiên, khi xung đột với chính phủ Yemen trở nên leo thang, họ đã chuyển sang đấu tranh vũ trang. Từ đó, cái tên “Houthi” (được đặt theo tên gia tộc cầm đầu) bắt đầu trở thành biểu tượng của một lực lượng kháng cự.
Có thể bạn quan tâm: Tứ Trụ Việt Nam Hiện Nay Là Ai? Cập Nhật Mới Nhất
Nội chiến Yemen và sự trỗi dậy của quyền lực
Con đường trở thành một thế lực quân sự của Houthi đi qua những giai đoạn đẫm máu của nội chiến Yemen.
Cuộc chiến chống lại chính phủ Yemen
Kể từ năm 2004, Houthi đã liên tục giao tranh với quân đội chính phủ Yemen. Ban đầu, họ bị đánh giá thấp, nhưng với lợi thế địa hình núi hiểm trở và sự ủng hộ của người dân địa phương, Houthi đã kiên trì kháng cự.
Đến năm 2014, một bước ngoặt lớn đã xảy ra. Khi đó, chính phủ Yemen (đang do Tổng thống Ali Abdullah Saleh lãnh đạo) quyết định cắt giảm trợ cấp nhiên liệu, gây ra làn sóng biểu tình rộng rãi. Lợi dụng sự bất ổn này, Houthi đã tiến quân xuống các vùng đất thấp và chiếm giữ thủ đô Sanaa vào tháng 9/2014, lật đổ chính quyền đương nhiệm.
Can thiệp của quốc tế
Sự trỗi dậy của Houthi đã gây lo ngại sâu sắc cho Ả Rập Xê Út. Riyadh lo sợ rằng việc một nhóm Shiite thân Iran (nếu xét về mặt địa chính trị) kiểm soát Yemen sẽ tạo ra một “cái gai” ngay bên sườn phía Nam của vương quốc.
Vào tháng 3/2015, Ả Rập Xê Út đã dẫn đầu một liên minh quân sự gồm các quốc gia vùng Vịnh và sự hỗ trợ của phương Tây,发动 cuộc không kích nhằm tái lập chính phủ Yemen. Cuộc chiến này đã kéo dài hơn 8 năm, gây ra một trong những thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất thế kỷ 21. Tuy nhiên, sau nhiều năm giao tranh, Houthi vẫn giữ vững quyền kiểm soát thủ đô Sanaa và các khu vực dân cư đông đút ở miền Bắc Yemen.
Động lực tấn công Israel: Lý do sâu xa
Gần đây, Houthi thu hút sự chú ý toàn cầu khi tuyên bố tấn công Israel unterstützung Hamas trong cuộc xung đột tại Gaza. Việc họ có thể bắn tên lửa từ Yemen (cách Israel hàng nghìn km) cho thấy sự thay đổi trong năng lực quân sự và tầm nhìn chiến lược của nhóm này.
Ủng hộ Palestine và tinh thần Shiite
Về mặt ý thức hệ, Houthi là một phần của “Trục kháng cự” (Axis of Resistance) – một liên minh các lực lượng Shiite và chống phương Tây tại Trung Đông, bao gồm Hezbollah (Liban), Syria và Iran. Mặc dù Houthi phủ nhận việc nhận lệnh trực tiếp từ Tehran, nhưng họ chia sẻ quan điểm chống lại Israel và Hoa Kỳ.
Việc tấn công Israel là để khẳng định vị thế lãnh đạo của mình trong thế giới Hồi giáo, đặc biệt là sau khi Hamas gây ra cuộc tấn công ngày 7/10. Bằng cách này, Houthi muốn thể hiện mình là “người bảo vệ” Jerusalem và Palestine, từ đó củng cố uy tín trong cộng đồng Shiite và Sunni tại Yemen cũng như khu vực.
Áp lực địa chính trị với Ả Rập Xê Út
Một động lực khác mang tính chiến lược. Bằng cách tham gia vào cuộc xung đột Israel-Hamas, Houthi muốn thay đổi tính chất của cuộc nội chiến Yemen. Nếu trước đây họ bị coi là kẻ nổi loạn trong nước, thì nay họ đang đóng vai trò là một “nhà nước đối lập” có khả năng tác động đến an ninh toàn cầu.
Điều này đặt Ả Rập Xê Út vào thế khó. Riyadh đang tìm cách thoát khỏi cuộc chiến Yemen tốn kém, nhưng các cuộc tấn công của Houthi vào Israel (và các tàu thương mại ở Biển Đỏ) làm gia tăng nguy cơ lan rộng xung đột, đồng thời gây áp lực buộc liên minh do Ả Rập Xê Út lãnh đạo phải tiếp tục đối đầu với Houthi.
Năng lực quân sự và mối quan hệ với Iran
Một trong những câu hỏi lớn nhất là: Làm thế nào một nhóm tại quốc gia nghèo khó như Yemen lại sở hữu vũ khí hiện đại?
Năng lực tên lửa và UAV
Trong cuộc chiến tại Yemen, Houthi đã chứng minh khả năng quân sự đáng ngạc nhiên. Họ sở hữu nhiều loại vũ khí, từ tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình đến máy bay không người lái (UAV). Các cuộc tấn công nhắm vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út và UAE trước đây đã gây thiệt hại nặng nề.
Những vũ khí này cho phép họ tấn công mục tiêu xa hàng nghìn km, bao gồm cả việc bắn tên lửa về phía Israel từ thủ đô Sanaa. Điều này cho thấy họ không chỉ là một lực lượng du kích mà đã phát triển thành một quân đội có tổ chức với khả năng tấn công tầm xa.
Vai trò của Iran
Liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cáo buộc Iran cung cấp vũ khí, công nghệ và huấn luyện cho Houthi. Các phân tích quân sự phương Tây cũng cho rằng nhiều loại tên lửa và UAV của Houthi có thiết kế tương tự vũ khí của Iran.
Tuy nhiên, Houthi kiên quyết phủ nhận, cho rằng họ tự phát triển công nghệ hoặc thu được từ chiến trường. Dù thực tế là gì, sự hỗ trợ ngầm từ Iran (về mặt ngoại giao và có thể cả kỹ thuật) đã giúp Houthi tồn tại trước áp lực quân sự từ liên minh Ả Rập Xê Út. Mối quan hệ này khiến Houthi trở thành một phần trong cuộc đối đầu địa chính trị lớn hơn giữa Iran và Ả Rập Xê Út.
Tương lai của Yemen và vai trò của Houthi
Hiện tại, Yemen vẫn bị chia cắt. Houthi kiểm soát miền Bắc (bao gồm Sanaa), trong khi chính phủ được quốc tế công nhận (được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn) kiểm soát miền Nam và các khu vực khác. Các nỗ lực hòa bình của Liên Hợp Quốc thường xuyên bị gián đoạn do sự thiếu tin tưởng giữa các bên.
Với việc Houthi tham gia vào cuộc xung đột Israel-Hamas, tương lai của Yemen càng trở nên phức tạp hơn. Các cuộc tấn công của họ vào Biển Đỏ đã thu hút sự chú ý của hải quân Mỹ và Anh, dẫn đến các cuộc không kích trả đũa. Điều này cho thấy nguy cơ Yemen một lần nữa trở thành một mặt trận quốc tế.
Nếu xung đột tại Gaza lắng xuống, áp lực lên Houthi có thể giảm bớt. Tuy nhiên, nếu họ tiếp tục các hoạt động quân sự tại Biển Đỏ, Yemen có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế và an ninh tồi tệ hơn nữa.
Kết luận
Houthi là ai? Họ là một sản phẩm của lịch sử lâu đời tại Yemen, nơi sự chia rẽ tôn giáo (Sunni vs Shiite) và bất bình đẳng kinh tế đã tạo ra một phong trào kháng cự. Từ một nhóm tôn giáo nhỏ bé, họ đã vươn lên trở thành một thế lực quân sự thống trị miền Bắc Yemen và có khả năng gây ảnh hưởng đến an ninh toàn cầu.
Việc họ tấn công Israel không chỉ là hành động ủng hộ Palestine đơn thuần mà còn là một tính toán địa chính trị phức tạp, nhằm củng cố quyền lực trong nước và thay đổi cán cân quyền lực tại Trung Đông. Dù là người hùng hay kẻ nổi loạn trong con mắt của các bên, không thể phủ nhận rằng Houthi đã trở thành một thực thể không thể bỏ qua trong các vấn đề toàn cầu. Để hiểu rõ hơn về các vấn đề địa chính trị và kiến thức đời sống đa dạng, bạn có thể tham khảo thêm tại interstellas.com.
