Khi nhắc đến những thành tựu nổi bật của ngành nông nghiệp Việt Nam trong những năm gần đây, không thể không nhắc đến cái tên Hồ Quang Cua. Ông không chỉ là một kỹ sư nông nghiệp mà còn là “cha đẻ” của những giống lúa ST24, ST25 – những giống gạo đã từng bước thay đổi định nghĩa về gạo ngon của người tiêu dùng trong và ngoài nước. Vậy ông Hồ Quang Cua là ai? Hành trình nào đã dẫn dắt người kỹ sư Sóc Trăng đến với thành công vang dội trên đấu trường quốc tế? Hãy cùng chúng tôi khám phá câu chuyện đằng sau những hạt gạo trứ danh này.

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Tổng quan về Hồ Quang Cua – Người tiên phong trong ngành lúa gạo

Ông Hồ Quang Cua sinh ra trong một gia đình thuần nông tại tỉnh Sóc Trăng, miền Tây Nam Bộ của Việt Nam. Tuổi thơ của ông gắn liền với những thửa ruộng, con kênh và hình ảnh người nông dân chân lấm tay bùn. Sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, nhưng ngay từ nhỏ, ông đã nuôi dưỡng một ước mơ cháy bỏng: tạo ra một giống lúa thơm cao cấp cho quê hương Sóc Trăng nói riêng và cho đất nước Việt Nam nói chung. Ướm muốn này không chỉ xuất phát từ tình yêu với mảnh đất quê hương mà còn từ mong muốn thay đổi chất lượng cuộc sống của người nông dân quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Sau khi hoàn thành chương trình học phổ thông, ông thi vào Khoa Nông nghiệp, Trường Đại học Cần Thơ – một trong những cái nồi đào tạo nông nghiệp uy tín nhất lúc bấy giờ. Tốt nghiệp với tấm bằng kỹ sư trồng trọt, ông không chọn con đường an toàn ở các thành phố lớn mà quyết tâm trở về quê hương Sóc Trăng, bắt đầu hành trình chinh phục những cánh đồng lúa thơm.

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Những bước đi đầu tiên trong hành trình lai tạo giống lúa

Kể từ năm 1991, kỹ sư Hồ Quang Cua đã bắt đầu công việc sưu tập và thử nghiệm các giống lúa thơm cổ truyền của Việt Nam, Thái Lan và Đài Loan. Hành trình này được thực hiện cùng với nhóm nghiên cứu của Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và Trường Đại học Cần Thơ. Thời điểm đó, ngành lúa gạo trong nước chủ yếu tập trung vào năng suất và sản lượng, còn chất lượng gạo thơm cao cấp vẫn là một khái niệm khá xa lạ.

Năm 1996 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Trong một lần tham quan cánh đồng ruộng, ông tình cờ phát hiện những cây lúa có hình dạng rất lạ: gốc lúa có màu tím đặc biệt, hạt thon và đẹp. Với tư duy nhạy bén và niềm đam mê nghiên cứu cây lúa từ nhỏ, ông Cua đã bắt đầu quá trình lai tạo, nhân giống từ những cá thể đột biến đặc biệt này.

Quá trình nghiên cứu không hề dễ dàng. Ông cùng cộng sự đã thu thập khoảng 1.050 cá thể đột biến đầu tiên, tiến hành trồng thử nghiệm và lai tạo theo nhiều phương pháp khác nhau để chọn lọc những cá thể vượt trội nhất. Tinh thần “không chịu thua kém các nước láng giềng” đã thôi thúc ông. Khi Thái Lan công bố lai tạo được 2 giống lúa thơm không cảm quang, ông tự nhủ: “Tại sao họ làm được mà mình lại không?”. Chính tư duy này đã thúc đẩy nhóm nghiên cứu lúa Sóc Trăng ra đời và tồn tại, phát triển cho đến ngày nay.

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Thành công vang dội với giống gạo ST24 và ST25

Những nỗ lực nghiên cứu không ngừng nghỉ đã được đền đáp xứng đáng vào năm 2017. Tại Hội nghị quốc tế lần thứ 9 về mua bán gạo do tổ chức The Rice Trader (Tổ chức thương mại gạo) tổ chức tại Ma Cao, gạo ST24 của ông đã gây ấn tượng mạnh mẽ với các chuyên gia ẩm thực nổi tiếng thế giới. Với phẩm chất vượt trội: ngắn ngày, hạt gạo dài, trắng trong, dẻo cơm và thơm thoảng hương lá dứa, ST24 đã được vinh danh là một trong ba loại gạo ngon nhất theo tiêu chuẩn gạo ngon thế giới tại thời điểm đó.

Tuy nhiên, đỉnh cao thực sự đến vào năm 2019. Tại Cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới tổ chức trong khuôn khổ hội nghị Thương mại Gạo Thế giới lần thứ 11 tại Manila (Philippines), gạo ST25 của doanh nghiệp Hồ Quang (Sóc Trăng) đã xuất sắc vượt qua gạo Thái Lan để giành giải Nhất. Đây là một cột mốc lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên một loại gạo của Việt Nam được công nhận là gạo ngon nhất thế giới.

Theo chia sẻ của kỹ sư Hồ Quang Cua, tại cuộc thi năm đó, ông mang hai loại gạo ST24 và ST25 tham dự. Kết quả ban đầu, cả hai đều được ban giám khảo chấm đồng điểm. Tuy nhiên, sau khi xem xét kỹ lưỡng, ban giám khảo quyết định chọn ST25 là gạo ngon nhất để công bố chính thức. Thành công này không chỉ giúp gạo ST25 nổi tiếng mà còn khẳng định vị thế của ngành lúa gạo Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Ảnh hưởng của giống lúa ST đến nông nghiệp Sóc Trăng

Sự ra đời và thành công của các giống lúa ST (như ST5, ST10, ST20, ST24, ST25, ST26) đã tạo ra làn sóng mới trong sản xuất lúa ở tỉnh Sóc Trăng. Những giống lúa này có đặc điểm chung là hạt gạo thơm, dài, sáng, đẹp; khi nấu lên cơm mềm, ngon và rất dẻo.

Nhờ áp dụng các giống lúa chất lượng cao, sản lượng lúa ở Sóc Trăng đã có sự bứt phá ngoạn mục. Năm 2017, tổng sản lượng lúa toàn tỉnh đạt trên 2 triệu tấn, trong đó lúa thơm và lúa đặc sản chiếm trên 50%. Con số này tiếp tục được duy trì và tăng trưởng trong các năm sau đó. Cây lúa Sóc Trăng từ đó trở thành một trong những chỉ dẫn địa lý hấp dẫn về lúa thơm trong cả nước, vươn lên top đầu những tỉnh sản xuất lúa lớn nhất khu vực ĐBSCL.

Quan trọng hơn, thành công của giống lúa ST đã giúp hàng chục nghìn hộ dân tại Sóc Trăng thoát nghèo, cải thiện thu nhập đáng kể. Người nông dân không còn phải lo lắng về đầu ra hay giá cả bấp bênh, thay vào đó là sự chủ động trong sản xuất và niềm tin vào chất lượng sản phẩm của mình.

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Sáng kiến sử dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất lúa

Một trong những điểm sáng tạo khác của kỹ sư Hồ Quang Cua là tiên phong đưa chế phẩm sinh học vào quy trình sản xuất lúa thơm ST. Thay vì lạm dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu độc hại, ông áp dụng các giải pháp sinh học để chăm sóc cây lúa.

Việc sử dụng chế phẩm sinh học không chỉ giúp cây lúa phát triển khỏe mạnh, kháng bệnh tốt mà còn đảm bảo sản phẩm cuối cùng an toàn cho người tiêu dùng và thân thiện với môi trường. Đây là hướng đi bền vững, phù hợp với xu thế nông nghiệp hữu cầu đang được ưa chuộng trên toàn cầu.

Ông Cua tâm sự: “Việt Nam nổi tiếng với gạo thơm, giá rẻ so với gạo của các nước láng giềng như Thái Lan, Campuchia. Tuy nhiên, việc tổ chức sản xuất lúa ở Việt Nam vẫn còn rất yếu. Theo tôi, đây là cơ hội lớn để chúng ta sắp xếp lại mọi việc. Từ lâu, gạo thơm ST được người tiêu dùng tin chọn, thay thế cho các loại gạo của Thái Lan, Campuchia…”

Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới
Hồ Quang Cua: Người Kỹ Sư Nông Nghiệp Và Hành Trình Đưa Gạo Việt Nam Vươn Tầm Thế Giới

Những thành tựu và giải thưởng danh giá

Với những đóng góp to lớn cho ngành Nông nghiệp Việt Nam, kỹ sư Hồ Quang Cua và nhóm nghiên cứu của ông đã nhận được rất nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý:

  • 7 Huân chương Lao động của Chủ tịch nước.
  • 2 giải thưởng Bông lúa vàng của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.
  • Đoạt hạng Nhất trong tất cả các cuộc thi trong nước.
  • Được Tổ chức Lương nông quốc tế (FAO) chứng nhận thành tựu.

Riêng cá nhân kỹ sư Hồ Quang Cua:

  • 2 lần vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề cử là đại biểu dự Vinh quang Việt Nam (năm 2014 và 2017).
  • Năm 2011, được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất.
  • Năm 2012, được phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động.
  • Năm 2018, được chọn là một trong 70 gương mặt điển hình tiêu biểu của cả nước được vinh danh tại lễ kỷ niệm 70 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi “Thi đua yêu nước”.

Cuộc sống và hoạt động sau khi về hưu

Năm 2013, kỹ sư Hồ Quang Cua chính thức về hưu. Tuy nhiên, ông không hề rời xa cây lúa Sóc Trăng. Ông tiếp tục gắn bó với công việc nghiên cứu và sản xuất bằng việc thành lập hai doanh nghiệp tư nhân chuyên về lúa gạo mang tên Hồ Quang và Hồ Quang Trí. Cả hai doanh nghiệp này đều do con trai ông làm giám đốc, còn ông đóng vai trò cố vấn, truyền đạt kinh nghiệm và định hướng chiến lược.

Sự ra đời của các doanh nghiệp tư nhân giúp thương hiệu gạo ST được mở rộng và chuyên nghiệp hóa hơn trong việc sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Đây là bước tiến quan trọng để gạo ST có thể đến tay người tiêu dùng trong và ngoài nước một cách bài bản và chất lượng nhất.

Kết luận

Hành trình của kỹ sư Hồ Quang Cua từ một cậu bé nông dân nghèo ở Sóc Trăng trở thành “cha đẻ” của những giống gạo ngon nhất thế giới là minh chứng rõ nét cho tinh thần lao động cần cù, sáng tạo và không ngừng học hỏi. Những giống lúa ST không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần nâng tầm vị thế gạo Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Điều này càng khẳng định rằng, tại interstellas.com, chúng tôi luôn cập nhật những thông tin bổ ích và chính xác nhất về các nhân vật, thành tựu nổi bật trong mọi lĩnh vực đời sống. Hy vọng câu chuyện về ông Hồ Quang Cua sẽ truyền cảm hứng đến quý độc giả, đặc biệt là những bạn trẻ đam mê nghiên cứu và mong muốn cống hiến cho ngành nông nghiệp nước nhà.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *