Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã trở thành biểu tượng cho lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước bất diệt. Dương Văn Bé, một chiến sĩ tự vệ trẻ tuổi, chính là một trong số đó. Cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của anh gắn liền với mảnh đất Vĩnh Tuy, Hà Nội, để lại câu hỏi sâu sắc trong lòng nhiều người về Dương Văn Bé ở đâu – không chỉ là nơi an nghỉ, mà còn là nơi tên tuổi anh mãi mãi được khắc ghi.
Dương Văn Bé: Người Con Đất Vĩnh Tuy và Khởi Đầu Cách Mạng
Lịch sử vùng đất Vĩnh Tuy, nơi Dương Văn Bé sinh ra và lớn lên, đã có từ thế kỷ XV với tên gọi Vĩnh Hưng Trang do vua Lê Thánh Tông đặt cho vùng đất mới khai phá ở phía đông nam kinh thành. Trải qua bao thăng trầm, làng Vĩnh Tuy dần trở nên trù phú, phát triển. Đầu thế kỷ XIX, thôn Vĩnh Tuy Đoài thuộc xã Vĩnh Tuy, tổng Thanh Trì, huyện Thanh Trì. Đến năm 1915, xã thuộc tổng Hoàng Mai, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 5 năm 1946, Vĩnh Tuy thuộc khu Mê Linh, một phần quan trọng của ngoại thành Hà Nội. Gia đình Dương Văn Bé, cũng như nhiều hộ dân khác trong làng, sống chủ yếu bằng nghề trồng rau cung cấp cho nội thành, cuộc sống mưu sinh vất vả.
Tuổi thơ của Dương Văn Bé sớm trải qua nhiều khó khăn khi cả cha mẹ anh qua đời, để lại năm anh chị em côi cút. Anh, là người con thứ hai, sống cùng anh cả Dương Văn Bát và chị dâu Dương Thị Lộc trước khi xin vào làm thợ học việc tại xưởng cơ khí Fevreau (Phe-vrô) của tư nhân Pháp, nằm ngay tại cảng sông Hồng. Chính tại đây, tinh thần yêu nước và ý chí cách mạng trong anh được hun đúc. Những ngày tháng Tám năm 1945 sục sôi, Dương Văn Bé cùng lực lượng thanh niên vũ trang Vĩnh Tuy, dưới sự chỉ đạo của cán bộ Việt Minh Dương Ngà, đã trở thành nòng cốt cho dân làng tham gia khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội, góp phần chiếm trại Bảo an binh (số 40 Hàng Bài) vào ngày 19 tháng 8 năm 1945.
Anh hùng liệt sĩ Dương Văn Bé, người chiến sĩ cảm tử ở Vĩnh Tuy Hà Nội
Tháng 10 năm 1945, anh chính thức gia nhập Thanh niên Cứu quốc, dốc lòng vào các hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân chống giặc đói, giặc dốt, xóa bỏ hủ tục cũ và xây dựng đời sống mới, bảo vệ quê hương. Sau khi Hiệp định Sơ bộ được ký kết (6 tháng 3 năm 1946), Vĩnh Tuy Đoài dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng Dương Văn Hảo, đã tăng cường xây dựng lực lượng tự vệ, củng cố mọi mặt để sẵn sàng cho cuộc kháng chiến kiến quốc. Dương Văn Bé tham gia trung đội tự vệ thôn, tích cực luyện tập quân sự, phòng trừ Việt gian và không ngừng góp sức vào công cuộc chuẩn bị chiến đấu.
Tình Hình Hà Nội Cuối 1946 – Đầu 1947: Vĩnh Tuy Thành Điểm Nóng Chiến Sự
Cuối năm 1946, trước những hành động khiêu khích trắng trợn của quân đội Pháp, toàn thành phố Hà Nội gấp rút chuẩn bị cho cuộc kháng chiến toàn quốc. Vĩnh Tuy Đoài nhận lệnh của Ủy ban bảo vệ khu Mê Linh, không chỉ thực hiện nhiệm vụ tiêu thổ kháng chiến mà còn là hậu phương trực tiếp của Mặt trận Liên khu II tại khu vực Đồn Thủy – STAI Quai – cảng Phà Đen. Anh Bé cùng anh em tự vệ ngày đêm đào hào, làm công sự, đắp ụ chiến đấu ở dốc Vĩnh Tuy, Lương Yên, Lò Lợn.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Bệnh viện Nội tiết Trung ương ở đâu: Địa chỉ chính xác và Hướng dẫn chi tiết
- Yến Mạch Mua Ở Đâu Chất Lượng: Bí Quyết Chọn Lựa Hoàn Hảo
- Rock D. Xebec là ai? Tiểu sử, sự nghiệp và di sản của đạo diễn anime huyền thoại
- Cách Trang Trí Phòng Ngủ Siêu Đẹp: 15 Ý Tưởng Khiến Không Gian Ngủ Của Bạn Thay Đổi Hoàn Toàn
- Khám Phá Thị Trường Thuê Chung Cư Quận 11 Đầy Tiềm Năng
Các chiến sĩ pháo đài Láng chuẩn bị kháng chiến chống Pháp tại Hà Nội năm 1946, bối cảnh chiến công Dương Văn Bé
Từ đêm 19 tháng 12 năm 1946 đến cuối tháng 12 năm 1946, Dương Văn Bé luôn xung phong đi chiến đấu và phục vụ các chiến sĩ thuộc tiểu đoàn 212 cùng pháo thủ đóng ở lò bát Thanh Trì. Họ đã đánh vị trí Đồn Thủy, STAI Quai, giữ vững trận địa Lương Yên – Lò Lợn – Vĩnh Tuy trước những đợt tấn công liên tiếp của địch. Bà Dương Thị Lộc, chị dâu của liệt sĩ, kể lại những ngày gian khổ nhưng đầy nhiệt huyết ấy: “Ông Bát nhà tôi và chú Bé cứ đi suốt, lăn lộn ngoài cảng với bộ đội. Chúng tôi ở trong tổ tiếp tế phải gánh cơm lên tận rặng ổi Thanh Lương. Gian khổ nhưng mà vui lắm.” Điều này cho thấy tinh thần đoàn kết, quyết tâm chiến đấu cao độ của người dân và chiến sĩ Hà Nội, đặc biệt là tại vùng đất Vĩnh Tuy.
Khung cảnh chiến đấu những ngày đầu kháng chiến toàn quốc ở Hà Nội tháng 12 năm 1946, nơi Dương Văn Bé tham gia
Nhằm chọc thủng sườn mặt trận Hà Nội ở phía đông nam và chiếm bằng được Vĩnh Tuy, từ đó tiến ra Chợ Mơ – Ngã Tư Vọng, sáng sớm ngày 15 tháng 1 năm 1947 (tức 24 tháng Chạp năm Bính Tuất), địch đã huy động cả thủy, lục, không quân để tấn công mặt trận Vĩnh Tuy. Trận càn quét ác liệt đã biến làng xóm trở nên tiêu điều, tan hoang, gần 100 người dân bị giết hại dã man và nhiều chiến sĩ Vệ quốc đoàn cùng tự vệ Vĩnh Tuy Đoài đã hy sinh ngay trên trận địa. Vĩnh Tuy trở thành một trong những chiến trường khốc liệt nhất của Hà Nội những ngày đầu kháng chiến.
Chiến Công “Độc Nhất Vô Nhị”: Hành Trình Cảm Tử Của Anh Hùng Dương Văn Bé
Sau khi chiếm được Vĩnh Tuy Đoài, địch bố trí một trung đội lính da đen gồm hơn 30 tên do một tên quan Hai chỉ huy, đóng tại ngôi nhà hai tầng của cụ Cửu Đối. Ngôi nhà được biến thành một bốt gác kiên cố với 4 ụ súng máy, trọng liên 12,7 ly ở bốn phía, cùng 4 khẩu trung liên ở tầng 2. Xung quanh nhà, chúng đắp rào tre và bao cát thành ụ cao để phòng vệ. Trước tình hình đó, lực lượng tự vệ của khu Mê Linh và Đề Thám đã rút ra xã Vĩnh Quỳnh (huyện Thanh Trì), phiên chế thành 3 Đại đội của Quận 6, do đồng chí Tiến Đức làm Quận đội trưởng. Đại đội 3, với 120 chiến sĩ, gồm ba trung đội (635, 637, 639), do đồng chí Nguyễn Quốc Hùng làm Đại đội trưởng và đồng chí Dương Văn Thắng làm chính trị viên, được giao nhiệm vụ đánh chiếm bốt Vĩnh Tuy Đoài. Đây là một vị trí quân sự trọng yếu của địch, kiểm soát toàn bộ vùng ven sông Hồng, án ngữ cả đường bộ và đường thủy vào Lò Lợn, Ô Đông Mác, Phà Đen, Đồn Thủy.
Tại làng Lạc Thị, xã Vĩnh Quỳnh, Ban chỉ huy Đại đội 3 đã họp bàn dưới ánh đèn dầu để tìm ra phương án tấn công hiệu quả nhất. Cuối cùng, phương án được chọn là một chiến sĩ cảm tử sẽ dùng bom công phá, sau đó hai trung đội khác phục sẵn cách bốt 100 mét sẽ xung phong đánh giáp lá cà, tiêu diệt địch và chiếm bốt. Vấn đề đặt ra là ai sẽ là người đảm nhận nhiệm vụ cảm tử đầy nguy hiểm này? Tại sân nhà cụ Phó Ban, sau khi quán triệt chủ trương của Quận đội và phong trào thi đua “Luyện quân lập công”, rất nhiều chiến sĩ đã nức lòng xung phong. Trong số đó, Dương Văn Bé, chiến sĩ trong tổ quân báo, và Nguyễn Văn Năm, chiến sĩ của tiểu đội 3, trung đội 637, quê Yên Sở, cùng tình nguyện ôm bom phá bốt.
Đơn vị pháo của quân ta chốt tại Nhà thương Vọng năm 1946, khu vực lân cận nơi Dương Văn Bé chiến đấu
Ông Dương Văn Thắng, chính trị viên Đại đội, xúc động kể lại: “Tôi và Bé là cháu dì cháu già, tôi hiểu tính Bé lắm. Anh rất nhanh nhẹn, hoạt bát. Anh nói: để tôi ôm bom vào đánh bốt trả thù cho dân làng Vĩnh Tuy bị địch sát hại ngày 15 tháng 1 năm 1947. Vả lại, Bé ở trong tổ quân báo rất thuộc đường vào bốt Vĩnh Tuy nên chúng tôi quyết định chọn Bé là chiến sĩ cảm tử.” Quyết định này không chỉ dựa trên lòng dũng cảm mà còn dựa trên sự am hiểu địa hình của người thanh niên bản địa, một yếu tố then chốt cho sự thành công của nhiệm vụ.
Đêm 9 tháng 4 năm 1947, đúng 9 giờ tối, lực lượng đánh bốt xuất quân từ nhà cụ Phó Ban làng Lạc Thị, hành quân qua Văn Điển, Sở Thượng, Khuyến Lương, Nam Dư Hạ, Đông Thiên. Để vận chuyển quả bom nặng 10 kg, một đầu có kíp nổ và đầu kia có ba cánh, ông Ban Khăn đã sáng tạo làm một rọ tre dài có cán khoảng 1 mét, nhốt quả bom vào rọ để đảm bảo an toàn trên đường hành quân. Đến vị trí tập kết là quán bánh ở đầu làng Vĩnh Tuy Đoài, cách bốt khoảng 400 mét, Đại đội trưởng Quốc Hùng ra lệnh cho trung đội 637 bố trí quân phía đông nam bốt, cách 70-80 mét để hỗ trợ tổ xung kích. Trung đội 639 án ngữ các mũi tiến quân của địch ở STAI Quai, Đồn Thủy, Chợ Mơ, phải ém quân ở ngã ba dốc Vĩnh Tuy và rặng ổi Thanh Lương. Đại đội 635 là lực lượng dự bị.
Trận địa chống xe tăng Pháp tại Trại Găng Hà Nội năm 1946, thể hiện tinh thần cảm tử như Dương Văn Bé
Ông Dương Văn Thắng kể tiếp: “Tổ quân báo do anh Dương Văn Sung dẫn đường cắt rào cho anh Dương Văn Bé chui vào, vượt qua ụ súng, lên cầu thang, lao bom vào phía cửa sổ ở tầng 1. Vài phút sau, ở vị trí tập kết, mọi người nghe tiếng nổ đinh tai và quầng lửa lớn trùm lên bốt, khói cuộn lên mù mịt. Địch hoảng hốt bắn đạn như mưa ra bốn phía. Kế hoạch xung phong vào bốt không thực hiện được. Hơn 2 giờ sáng chúng tôi phải lui quân về đình Lạc Thị.” Ông Dương Văn Sung bổ sung: “Nghe tiếng nổ long trời, tôi được lệnh trở vào nhưng nó vãi đạn không sao vào được để biết Dương Văn Bé nằm ở đâu cõng ra.” Vài hôm sau, dân làng kể lại bốt Vĩnh Tuy Đoài bị sập mảng lớn tường và mái, địch huy động xe về chở khoảng 20 tên chết và bị thương.
Nơi An Nghỉ và Vang Vọng Mãi Tên Anh Hùng Dương Văn Bé
Sáng ngày 10 tháng 4 năm 1947, địch tập trung dân ra đình tra khảo và thu dọn bốt. Thi thể Dương Văn Bé nằm cách bốt không xa, toàn thân đen sạm. Bọn địch dã man bắt dân làng vứt xác anh xuống sông Hồng, không cho chôn cất tử tế. Tuy nhiên, với sự đấu tranh kiên quyết của người dân, hôm sau, chúng mới cho mai táng anh ở ngoài đê, không được vào nghĩa trang của làng. Gia đình chỉ có em gái là Dương Thị Hồi ra được với anh trong giây phút đau thương đó.
Ngày 15 tháng 4 năm 1947, tại Lạc Thị, Đại đội 3 đã tổ chức lễ truy điệu Liệt sĩ Dương Văn Bé và phát động các chiến sĩ học tập gương chiến đấu hy sinh anh dũng của người Anh hùng. Trận đánh này đã tạo tiếng vang lớn và sức cổ vũ mạnh mẽ đối với quân dân Thủ đô trong những ngày đầu thành phố mới bị giặc chiếm đóng. Sau trận này, địch buộc phải xây bốt trên đê Vĩnh Tuy, không dám đóng quân trong làng nữa. Điều này cho thấy sự hy sinh của anh không chỉ là hành động cảm tử mà còn mang ý nghĩa chiến thuật và tinh thần to lớn.
Cũng như các anh hùng khác như Lê Gia Đỉnh ôm bom quyết tử bảo vệ Bắc Bộ Phủ đêm 19 tháng 12 năm 1946, Trần Thành ôm bom ba càng diệt xe tăng địch bảo vệ trụ sở Bộ Tổng Tham mưu ở 18 Nguyễn Du ngày 23 tháng 12 năm 1946, Dương Văn Bé đã nêu tấm gương ngời sáng của thanh niên Thủ đô. Anh sẵn sàng nhận lấy cái chết cho quê hương đất nước trong cuộc chiến đấu sinh tử vì độc lập dân tộc. Để ghi nhớ chiến công của người chiến sĩ anh hùng, ngày 21 tháng 10 năm 1957, Thành đội Hà Nội đã làm giấy báo tử cho anh. Sau đó, Bộ Quốc phòng và Thành đội Hà Nội đã trang trọng làm lễ, đưa hài cốt anh từ ngoài đê sông Hồng vào Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch tại dãy 1, khu D2.
Như vậy, câu hỏi Dương Văn Bé ở đâu nay đã có câu trả lời rõ ràng về nơi an nghỉ cuối cùng của anh. Không chỉ là nơi anh hùng yên giấc ngàn thu, Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch còn là địa chỉ để thế hệ sau bày tỏ lòng thành kính và biết ơn. Ngày 3 tháng 3 năm 1958, Nhà nước đã truy tặng anh Huân chương Chiến thắng hạng Nhất. Hơn nửa thế kỷ sau, hướng tới kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, ngày 23 tháng 2 năm 2010, anh đã được Chủ tịch nước ký Quyết định số 212/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên anh đã được ghi trong trang sử vàng của quân dân Thủ đô thời kỳ chống Pháp xâm lược, là niềm tự hào không chỉ của mảnh đất Vĩnh Tuy mà của cả dân tộc Việt Nam.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Anh Hùng Dương Văn Bé
1. Anh hùng Dương Văn Bé sinh ra ở đâu?
Anh hùng Dương Văn Bé sinh ra và lớn lên tại làng Vĩnh Tuy Đoài, xã Vĩnh Tuy, nay thuộc quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.
2. Chiến công nổi bật của Dương Văn Bé diễn ra ở đâu?
Chiến công cảm tử ôm bom phá bốt địch của Dương Văn Bé diễn ra tại bốt Vĩnh Tuy Đoài, cũng là nơi anh hy sinh, vào đêm 9 tháng 4 năm 1947. Bốt này được xây dựng trên nền ngôi nhà hai tầng của cụ Cửu Đối trong làng.
3. Hiện tại, mộ phần của Dương Văn Bé ở đâu?
Hiện nay, hài cốt của Dương Văn Bé được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch, Hà Nội, ở dãy 1, khu D2.
4. Anh hùng Dương Văn Bé được truy tặng danh hiệu cao quý nào?
Dương Văn Bé đã được truy tặng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất vào năm 1958 và danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 2010.
5. Ý nghĩa của sự hy sinh của Dương Văn Bé là gì?
Sự hy sinh của Dương Văn Bé không chỉ gây thiệt hại lớn cho địch và buộc chúng phải thay đổi vị trí đóng quân, mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn, biểu tượng cho lòng dũng cảm, tinh thần quyết tử vì Tổ quốc của quân dân Thủ đô trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp.
Sự hy sinh anh dũng của Dương Văn Bé không chỉ là một chiến công quân sự mà còn là biểu tượng sống động cho tinh thần quyết tử vì Tổ quốc của thế hệ thanh niên Việt Nam. Từ mảnh đất Vĩnh Tuy đến nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch, tên tuổi và chiến công của anh hùng Dương Văn Bé mãi là niềm tự hào, là bài học về lòng dũng cảm cho các thế hệ sau. Tại Inter Stella, chúng tôi tin rằng việc tìm hiểu về dương văn bé ở đâu cũng chính là cách để chúng ta trân trọng những giá trị lịch sử và xây dựng tương lai.
