Trạm vũ trụ Thiên Cung (Tiangong) là một dự án không gian quan trọng, và câu hỏi về quốc gia đứng sau công trình này thường được nhiều người quan tâm. Cụ thể, trạm vũ trụ Thiên Cung do Trung Quốc xây dựng và vận hành, đánh dấu bước tiến vượt bậc của quốc gia này trong lĩnh vực khám phá không gian. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, từ lịch sử hình thành, cấu trúc kỹ thuật đến ý nghĩa chiến lược của trạm Thiên Cung, giúp bạn hiểu rõ nhất về dự án không gian tiêu biểu này.

Tổng quan về trạm vũ trụ Thiên Cung

Trạm vũ trụ Thiên Cung là trạm không gian duy trì liên tục của Trung Quốc, được xây dựng với mục tiêu tạo thành một trung tâm nghiên cứu khoa học trong quỹ đạo Trái Đất. Dự án này không chỉ là thành tựu công nghệ mà còn là minh chứng cho khả năng tự chủ và quyết tâm của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng không vũ trụ. Khác với Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) – là dự án hợp tác đa quốc gia, Thiên Cung là dự án độc lập do Trung Quốc dẫn đầu, mặc dù cũng mở cửa cho hợp tác quốc tế với một số đối tác. Việc xây dựng và phát triển trạm Thiên Cung diễn ra theo một kế hoạch rõ ràng, bắt đầu từ các mô hình thử nghiệm (Thiên Cung-1, Thiên Cung-2) và tiến tới xây dựng trạm không gian hoàn chỉnh với ba mô-đun chính: Thiên Cung trung tâm (Tiến ưu), Thiên Cung Thiên Công và Thiên Cung Văn Vương. Toàn bộ quá trình từ thiết kế, chế tạo đến phóng lên quỹ đạo và lắp ráp đều do các cơ quan và công ty dưới sự chỉ đạo của Trung Quốc thực hiện, bao gồm Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC), Tổng cục Hàng không Dân dụng Quốc gia (CAAC), và Tập đoàn Khoa học Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC).

Lịch sử và các giai đoạn phát triển

Hành trình xây dựng trạm Thiên Cung trải qua nhiều giai đoạn quan trọng, phản ánh sự phát triển không ngừng của chương trình vũ trụ Trung Quốc. Giai đoạn đầu tiên là việc phóng và thử nghiệm các trạm không gian thử nghiệm. Năm 2026, Trung Quốc phóng Thiên Cung-1, là trạm không gian thử nghiệm đầu tiên, đóng vai trò như một nền tảng cho các thử nghiệm công nghệ và đào tạo phi hành gia. Tiếp nối thành công đó, năm 2026, Thiên Cung-2 được đưa vào quỹ đạo, cung cấp một môi trường thử nghiệm nâng cao hơn cho các thí nghiệm khoa học và kỹ thuật. Các mô-đun này đều do Trung Quốc chế tạo và phóng bằng tên lửa Trường Chinh từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tượng.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Giai đoạn chính thức xây dựng trạm không gian hoàn chỉnh bắt đầu từ năm 2026 với việc phóng mô-đun Thiên Cung trung tâm (Tiến ưu). Mô-đun này là thành phần chính, cung cấp không gian sống và làm việc cho phi hành gia, cũng như là trung tâm điều khiển của toàn trạm. Sau đó, trong năm 2026, hai mô-đun phụ là Thiên Cung Thiên Công và Thiên Cung Văn Vương lần lượt được phóng và ghép nối thành công với mô-đun trung tâm, tạo nên cấu trúc chữ T hoàn chỉnh với khối lượng tổng cộng khoảng 66 tấn. Toàn bộ quá trình lắp ráp tự động trong quỹ đạo được thực hiện nhờ kỹ thuật tiên tiến của Trung Quốc, cho thấy năng lực độc lập và cao trong công nghệ không gian. Tính đến nay, trạm Thiên Cung đã trải qua nhiều nhiệm vụ phi hành gia, với các phi hành gia Trung Quốc (người “vũ trụ”) thực hiện các chuyến thăm dò và bảo trì định kỳ.

Cấu trúc kỹ thuật và thiết kế

Trạm vũ trụ Thiên Cung được thiết kế như một tổ hợp các mô-đun có thể mở rộng, với cấu trúc chính bao gồm ba thành phần chính:

  1. Thiên Cung trung tâm (Tiến ưu / Tianhe): Đây là mô-đun điều khiển và sống chính, nơi phi hành gia sinh hoạt lâu dài. Nó có đường kính khoảng 4,2 mét, chiều dài khoảng 16,6 mét, với ba khu vực chính: khu vực sống, khu vực làm việc và khu vực điều khiển. Mô-đun này được trang bị các hệ thống điều hòa không khí, nước, năng lượng, cũng như các cửa hàng không để kết nối với các mô-đun khác.
  2. Thiên Cung Thiên Công (Wentian): Đây là mô-đun phòng thí nghiệm chính, tập trung vào các nghiên cứu khoa học đời sống, sinh học, sinh thái trong môi trường vi trọng lực. Nó có một cửa hàng không phía trước và một cửa hàng không phía sau, cũng như một cửa hàng không phía trên để tiếp cận bên ngoài. Mô-đun này còn có một cánh tay robot để hỗ trợ thíệm nghiệm bên ngoài.
  3. Thiên Cung Văn Vương (Mengtian): Là mô-đun phòng thí nghiệm thứ hai, tập trung vào các nghiên cứu vật lý, vật liệu, thiên văn, và khí tượng từ xa. Nó có thiết kế tương tự Thiên Công với các cửa hàng không đa dụng.

Ngoài ra, trạm còn có một hệ thống cánh tả robot (gọi là “Thiên Công”) được lắp trên mô-đun Thiên Công để hỗ trợ di chuyển thiết bị và thực hiện các nhiệm vụ bảo trì bên ngoài. Thiết kế mô-đun cho phép mở rộng trong tương lai, với khả năng kết nối thêm các mô-đun phòng thí nghiệm hoặc mô-đun sống khác. Toàn bộ trạm hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất với độ cao khoảng 400 km, góc nghiêng khoảng 42 độ, phù hợp cho các nghiên cứu khoa học và quan sát Trái Đất.

Ý nghĩa khoa học và chiến lược

Trạm Vũ Trụ Thiên Cung Do Nước Nào Xây Dựng?
Trạm Vũ Trụ Thiên Cung Do Nước Nào Xây Dựng?

Việc xây dựng trạm vũ trụ Thiên Cung mang ý nghĩa sâu sắc trên nhiều phương diện. Trên góc độ khoa học và công nghệ, trạm cung cấp một nền tảng ổn định, lâu dài trong quỹ đạo để thực hiện hàng trăm thí nghiệm đa ngành trong điều kiện vi trọng lực, điều mà các tàu vũ trụ bay ngắn ngày không thể đảm nhiệm. Các nghiên cứu trên Thiên Cung tập trung vào sinh học tế bào, protein, vật lý plasma, thiên văn học, và quan sát Trái Đất, đóng góp vào sự phát triển khoa học cơ bản và ứng dụng.

Về chiến lược, trạm Thiên Cung là một cột mốc quan trọng trong chương trình khám phá không gian của Trung Quốc, thể hiện khả năng độc lập toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng đến vận hành. Nó củng cố vị thế của Trung Quốc như một cường quốc không gian hàng đầu thế giới, bên cạnh Nga và Hoa Kỳ. Dự án này cũng tạo cơ hội hợp tác quốc tế, với các thí nghiệm từ nhiều quốc gia và tổ chức được lựa chọn để thực hiện trên trạm, mở rộng sự hợp tác khoa học toàn cầu. Hơn nữa, trạm Thiên Cung đóng vai trò như một “bệ phóng” cho các sứ mệnh khám phá sâu hơn trong tương lai, như các nhiệm vụ đổ bộ mặt trăng, khám phá sao Hỏa, và xây dựng hệ thống vận chuyển không gian.

So sánh với Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS)

Dù cùng mục tiêu nghiên cứu khoa học trong quỹ đạo, trạm Thiên Cung và ISS có những điểm khác biệt rõ rệt. ISS là dự án hợp tác giữa Nga, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada và ESA (Cơ quan Vũ trụ Châu Âu), với sự tham gia của nhiều quốc gia, trong khi Thiên Cung chủ yếu do Trung Quốc tự xây dựng và vận hành, mặc dù có hợp tác quốc tế hạn chế về mặt thí nghiệm. Về quy mô, ISS lớn hơn với khối lượng khoảng 420 tấn, trong khi Thiên Cung nhỏ hơn với khoảng 66 tấn, nhưng Thiên Cung được thiết kế hiện đại hơn với các mô-đun phòng thí nghiệm chuyên biệt và công nghệ mới. Một điểm khác biệt là ISS được xây dựng qua nhiều chuyến phóng và lắp ráp phức tạp trong nhiều năm, còn Thiên Cung được lắp ráp nhanh chóng thông qua các chuyến phóng tự động của Trung Quốc trong khoảng hai năm. Về khả năng tiếp cận, ISS chủ yếu sử dụng tàu vũ trụ Soyuz của Nga và Crew Dragon của SpaceX, trong khi Thiên Cung sử dụng tàu Thần Châu của chính Trung Quốc. Sự tồn tại song song của hai trạm không gian này tạo nên một môi trường nghiên cứu đa dạng và cạnh tranh lành mạnh trong khoa học vũ trụ toàn cầu.

Tương lai và kế hoạch mở rộng

Trạm vũ trụ Thiên Cung sẽ tiếp tục được vận hành và phát triển trong nhiều thập kỷ tới. Kế hoạch ngắn hạn bao gồm việc tiếp nhận thêm các tàu vận tải và phi hành gia, triển khai hàng loạt thí nghiệm khoa học mới. Trung Quốc cũng đã công bố kế hoạch phóng một phiên bản phóng đại hơn, có thể là Thiên Cung-2 hoặc một tên gọi khác, với khả năng chứa thêm phi hành gia và thiết bị. Dài hạn, trạm Thiên Cung được xem là một thành phần quan trọng trong hệ thống hạ tầng không gian của Trung Quốc, hỗ trợ cho các sứ mệnh khám phá sâu không gian, như nhiệm vụ đổ bộ sao Hỏa có người lái dự kiến vào khoảng năm 2033. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang hợp tác với Nga và các nước khác trong việc phát triển trạm không gian quốc tế mới, có thể là một hệ thống độc lập khác hoặc mở rộng từ Thiên Cung, nhằm tạo ra một mạng lưới trạm không gian toàn cầu. Về mặt công nghệ, Trung Quốc tiếp tục nghiên cứu các hệ thống năng lượng mới (như năng lượng mặt trời hiệu suất cao), hệ thống duy trì sự sống khép kín, và robot tự động để nâng cao năng lực cho trạm Thiên Cung.

Kết luận

Như vậy, trạm vũ trụ Thiên Cung là một thành tựu độc đập do Trung Quốc tự xây dựng và vận hành, từ các giai đoạn thử nghiệm ban đầu đến việc lắp ráp hoàn chỉnh một trạm không gian đa mô-đun trong quỹ đạo. Dự án này không chỉ thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật mà còn khẳng định vị thế của Trung Quốc trong cộng đồng hàng không vũ trụ quốc tế. Với kế hoạch phát triển rõ ràng và tiềm năng hợp tác, trạm Thiên Cung hứa hẹn sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng cho nghiên cứu khoa học và khám phá không gian trong những thập kỷ tới, đồng thời mở đường cho các sứ mệnh xa hơn trong hệ Mặt Trời. Thông tin về trạm vũ trụ Thiên Cung do nước nào xây dựng đã được tổng hợp đầy đủ từ các nguồn uy tín, giúp bạn có cái nhìn toàn diện và chính xác về dự án không gian tiên phong này.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *