Nàng Marianne không chỉ là một nhân vật lịch sử hư cấu mà còn là biểu tượng trường tồn của nền Cộng hòa Pháp, hiện diện trên mọi khía cạnh từ tem thư, đồng xu cho đến các tòa thị chính. Hình ảnh người phụ nữ với chiếc mũ Phrygian màu đỏ trở thành linh hồn của nước Pháp, đại diện cho những giá trị cốt lõi: Tự do, Bình đẳng và Bác ái. Để hiểu rõ nàng Marianne là ai và tại sao bà lại quan trọng đến vậy, chúng ta cần lật lại những trang sử từ cuộc Cách mạng Tư sản Pháp vĩ đại năm 1789.
Có thể bạn quan tâm: Marco Reus Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp Đầy Đủ & Những Góc Khuất Ít Ai Biết
Nguồn gốc và lịch sử hình thành biểu tượng Marianne
Biểu tượng Marianne ra đời từ thời kỳ biến động xã hội sâu sắc ở Pháp cuối thế kỷ XVIII. Đây là thời điểm chế độ quân chủ chuyên chế sụp đổ và nền dân chủ cộng hòa non trẻ ra đời. Việc lựa chọn một người phụ nữ làm biểu tượng quốc gia không phải ngẫu nhiên mà mang ý nghĩa sâu sắc về chính trị và văn hóa.
Nguồn gốc tên gọi Marianne
Theo các tư liệu lịch sử, cái tên Marianne có nguồn gốc từ tầng lớp bình dân tại Pháp vào thế kỷ XVIII. Đây là sự kết hợp của hai tên gọi phụ nữ phổ biến nhất thời bấy giờ: Marie và Anne. Cái tên này đã xuất hiện lần đầu trong lời bài hát “La Guérison de Marianne” được sáng tác vào năm 1792.
Chuyên gia lịch sử Frank Ferrand giải thích rằng bài hát này kể về một người bệnh tên Marianne đã được chữa khỏi. Theo cách ẩn dụ, người Pháp thời đó nói tới nền cộng hòa non trẻ, vốn được thành lập từ năm 1792 và đang bị công kích từ nhiều phía. Từ đây, Marianne không chỉ là tên gọi thông thường mà đã mang tính biểu tượng cho sự thay đổi chế độ, từ quân chủ sang cộng hòa.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Chung Cư Him Lam Quận 8: Vị Trí Vàng Và Tiện Ích Đẳng Cấp
- Đồng Đăng Có Phố Kỳ Lừa Ở Đâu? Tiềm Năng Bất Động Sản Xứ Lạng Rộng Mở
- Tìm hiểu chi tiết địa chỉ bệnh viện da liễu ở đâu Hà Nội
- Tủ Nhôm Quần Áo Hà Nội: Hướng Dẫn Chọn Mẫu Đẹp, Bền Bỉ Cho Gia Đình
- Tiến độ Dự án Chống Ngập 10.000 Tỷ: Bài Học Phát Triển Đô Thị
Sự kết hợp giữa lịch sử và nghệ thuật
Hình ảnh Marianne ban đầu được lấy cảm hứng từ bức tranh nổi tiếng “Tự do dẫn đường cho nhân dân” của danh họa Eugène Delacroix. Bức tranh khắc họa hình ảnh người thiếu nữ ngực trần, một tay phất lá cờ ba màu xanh – trắng – đỏ, một tay cầm binh khí, đầu đội chiếc mũ Phrygian. Hình ảnh này tượng trưng cho sự vùng lên tranh đấu, dẫn dắt dân tộc hướng tới tự do.
Bức tranh được lấy cảm hứng từ sự kiện lịch sử có thật: Vào ba ngày 27, 28 và 29 tháng 7 năm 1830, người dân Pháp đã nổi dậy lật đổ vua Charles X và đưa Louis Philippe d’Orléans lên ngôi.
Có thể bạn quan tâm: Mansa Musa Là Ai? Cuộc Đời Và Đế Chế Vàng Rực Rỡ Nhất Lịch Sử
Những giá trị cốt lõi mà Marianne đại diện
Từ năm 1848, hình ảnh Marianne được bổ sung thêm các biểu tượng phụ trợ để làm phong phú thêm ý nghĩa. Hình ảnh người phụ nữ này không chỉ đại diện cho sự tự do mà còn bao hàm cả bình đẳng và bác ái.
Tự do, Bình đẳng, Bác ái
Khi Marianne xuất hiện với chiếc cân tượng trưng cho sự bình đẳng, hai bàn tay đan vào nhau ngụ ý về tình đoàn kết và lòng bác ái, hình ảnh này đã trở nên hoàn chỉnh. Marianne bao hàm cả ba giá trị cơ bản của nước Pháp: tự do, bình đẳng, bác ái.
Theo dòng lịch sử, Marianne mang nhiều dáng vẻ khác nhau tùy thuộc vào quan điểm chính trị của từng thời kỳ:
- Dáng vẻ nghiêm trang, hiền dịu với vòng nguyệt quế (theo ý nguyện của những người cộng hòa bảo thủ).
- Dáng vẻ để ngực trần, đội mũ Phrygian đỏ, mang dáng thủ lĩnh tranh đấu (theo ý nguyện của những người cộng hòa chủ trương cách mạng).
Marianne như người mẹ Tổ quốc
Các nhà cách mạng còn lấy Marianne làm biểu tượng cho “mẹ Tổ quốc”, hình ảnh người mẹ chở che, nuôi dưỡng những người con của nền Cộng hòa Pháp non trẻ. Điều này lý giải tại sao Marianne luôn hiện diện trong các trường học và cơ quan hành chính – nơi nuôi dưỡng và bảo vệ công dân tương lai.
Có thể bạn quan tâm: Mai Thu Huyền Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Hành Trình Hôn Nhân Viên Mãn
Sự biến đổi qua các thời kỳ lịch sử
Biểu tượng Marianne đã trải qua nhiều thăng trầm cùng lịch sử nước Pháp, từ thời Napoleon cho đến khi nước Pháp được giải phóng.
Thời kỳ suy tàn và phục hưng
Trong thời kỳ các hoàng đế Napoléon trị vì, Marianne không còn được coi là biểu tượng chính thức. Các bức tượng Marianne bị thay thế bằng tượng hoàng đế. Đến năm 1852, hoàng đế Napoléon III thậm chí còn cho thay hình Marianne trên đồng xu và tem thư bằng hình ảnh của chính mình.
Phải đến năm 1870, khi nền Cộng hòa được táiestablished, việc sử dụng biểu tượng Marianne mới được chính thức hóa trở lại. Tượng Marianne bắt đầu được đặt trong các tòa thị chính trên khắp nước Pháp, thay thế cho tượng của hoàng đế. Tòa thị chính Paris đặt tượng Marianne đội mũ Phrygian vào năm 1880.
Sự trở lại sau năm 1944
Sau khi nước Pháp được giải phóng khỏi ách thống trị của phát xít Đức vào năm 1944, hình ảnh Marianne xuất hiện trở lại mạnh mẽ. Theo ý tưởng của Hiệp hội các tòa thị chính của Pháp, tượng Marianne mang dáng vẻ một phụ nữ đương thời, gần gũi hơn với đời sống hiện đại.
Có thể bạn quan tâm: Mai Siêu Phong: Giải Mã Toàn Cảnh Về Nữ Hiệp Sĩ Mù Với Võ Công Tà Phái Trong Anh Hùng Xạ Điêu
Các nguyên mẫu của Marianne: Khi nghệ sĩ và người mẫu trở thành biểu tượng
Một điểm thú vị trong lịch sử Marianne là việc các nguyên mẫu (mô hình) để tạo nên hình ảnh Marianne thường là những người phụ nữ nổi tiếng của Pháp. Điều này giúp biểu tượng luôn tươi mới và phản ánh được tinh thần thời đại.
Những minh tinh màn bạc
Kể từ năm 1944, nguyên mẫu của tượng Marianne thường là các ngôi sao màn bạc hoặc danh ca có tên tuổi của Pháp, bao gồm:
- Brigitte Bardot (1968)
- Michèle Morgan (1972)
- Mireille Mathieu (1978)
- Catherine Deneuve (1985)
- Sophie Marceau (2012)
Những người mẫu thời trang
Vào năm 1989, nhân kỷ niệm 200 năm Cách mạng Tư sản Pháp, lần đầu tiên gương mặt một người mẫu được chọn để khắc họa Marianne. Đó là người mẫu Inès de la Fressange. Tới năm 2000, vinh dự này thuộc về người mẫu Laetitia Casta.
Marianne trên tem thư: Lịch sử phát hành phong phú
Tem thư Pháp là một trong những phương tiện phổ biến để lan tỏa hình ảnh Marianne. Từ năm 1849, lần đầu tiên con tem thư in hình Marianne được bưu điện Pháp phát hành.
Các phiên bản tem thư đặc biệt
Nước Pháp thời đó vẫn là nước nông nghiệp, nên Marianne đầu tiên trên tem thư được khắc họa qua hình ảnh Ceres – nữ thần mùa màng trong thần thoại Hy Lạp. Trong những năm qua, bưu điện Pháp đã phát hành hàng chục phiên bản tem thư Marianne khác nhau:
- Cuối thế kỷ XIX: Tem mang ý nghĩa thương mại và hòa bình.
- Năm 1903: Hình ảnh người gieo hạt khi mặt trời đang lên, ngụ ý nước Pháp đang tiến bước và gieo ý tưởng.
- Năm 1982: Tem “Nouvelle Marianne” (Nàng Marianne mới) do Tổng thống François Mitterand lựa chọn, dựa theo hình ảnh trong bức tranh “Tự do dẫn đường cho nhân dân”.
Các cuộc thi thiết kế tem thư
Tháng 12/2003, Bưu điện Pháp tổ chức cuộc thi quốc gia về thiết kế tem thư Marianne dành cho mọi người dân từ 4-94 tuổi với chủ đề “Marianne vì môi trường và các giá trị cơ bản của nước Pháp”.
Năm 2013, nhân ngày Quốc khánh Pháp 14/7, con tem thư với hình ảnh Marianne mới đại diện cho nhiệm kỳ 5 năm của Tổng thống François Hollande được công bố. Khác với các vị tiền nhiệm, Tổng thống Hollande trao quyền lựa chọn cho học sinh các trường trung học thông qua cuộc thi bình chọn “Marianne của giới trẻ”.
Họa sĩ Olivier Ciappa đã được chọn với hình ảnh Marianne nguyên tác là Inna Shevchenko, lãnh đạo phong trào nữ quyền FEMEN. Điều này phản ánh sự chuyển đổi của Marianne theo hướng hiện đại, đấu tranh cho các vấn đề xã hội đương đại.
Ý nghĩa biểu tượng đối với người dân Pháp hiện nay
Theo sử gia Jean-François Kahn, người sáng lập tuần báo Marianne: “Marianne tượng trưng cho quốc gia, Marianne tượng trưng cho dân tộc, cho nền Cộng hòa, cho nước Pháp. Đó là một biểu tượng mang nhiều ý nghĩa. Chính sự không rõ ràng đó khiến những người có xuất thân, tư tưởng, thái độ chính trị – xã hội khác nhau cùng quy tụ về quanh biểu tượng nàng Marianne.”
Hiện diện trong đời sống hàng ngày
Với những ý nghĩa quan trọng này, trải qua bao thăng trầm kể từ thế kỷ XVIII, Marianne hiện vẫn là một trong năm biểu tượng chính thức của dân tộc Pháp. Hình ảnh bà hiện diện khắp nơi:
- Trên các đồng tiền xu và tem thư.
- Tại các tòa thị chính, cơ quan hành chính và trường học.
- Trong các văn bản chính thức của chính phủ.
Marianne không chỉ là một ký ức lịch sử mà là một thực thể sống động, liên tục được cập nhật để phản ánh tinh thần của nước Pháp qua các thời đại. Từ hình ảnh người mẹ chở che cho đến người phụ nữ đấu tranh cho tự do, Marianne mãi mãi là linh hồn của nền cộng hòa Pháp.
Để khám phá thêm nhiều bài viết thú vị về văn hóa, lịch sử và các biểu tượng quốc gia trên thế giới, bạn có thể truy cập thêm các bài viết khác tại interstellas.com.
